Συνοπτικός χάρτης του Πνευματικού δρόμου
Εισαγωγή
Στο άρθρο αυτό παρουσιάζω συνοπτικά τις βασικές
προϋποθέσεις που χρειάζεται να ακολουθήσουμε στην πράξη τον πνευματικό δρόμο
και να φτάσουμε στον τελικό σκοπό, τη φώτιση. Αναφέρω τα σημαντικότερα στοιχεία
που χρειάζεται να έχουμε υπόψη μας, ώστε να οργανώσουμε σωστά την πνευματική
μας ζωή και άσκηση και να προχωρήσουμε με σταθερότητα και αποτελεσματικότητα
προς την αλήθεια και την απελευθέρωση.
Οι βασικές προϋποθέσεις για να ζήσουμε τον εσωτερικό δρόμο στην πράξη
Οι βασικές προϋποθέσεις για να ζήσουμε τον εσωτερικό
δρόμο στην πράξη και να πετύχουμε τη φώτιση συνοψίζονται στα παρακάτω:
- Βαθιά
επιθυμία για την αλήθεια και την απελευθέρωση.
Η βάση για να ζήσουμε τον εσωτερικό δρόμο στην πράξη είναι να έχουμε μια βαθιά επιθυμία και δίψα για την αλήθεια και την απελευθέρωση. - Απόκτηση
των απαραίτητων γνώσεων.
Να αποκτήσουμε τις απαραίτητες γνώσεις για την πνευματική ζωή και άσκηση, τις πρακτικές, τους στόχους, τις δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν και τους τρόπους ξεπεράσματός τους, μέσα από τη μελέτη, την έρευνα, τον στοχασμό, την παρακολούθηση βίντεο και σεμιναρίων, τη συμμετοχή σε κάποιο πνευματικό κέντρο, καθώς και μέσα από τις διδασκαλίες ενός ή περισσότερων πνευματικών δασκάλων. - Οργάνωση
και συστηματική άσκηση.
Για να είναι αποτελεσματική η άσκησή μας, χρειάζεται να σχεδιάσουμε ένα πρόγραμμα με συγκεκριμένους στόχους, πρακτικές και πειθαρχίες και να υιοθετήσουμε έναν οργανωμένο, σαττβικό τρόπο ζωής. - Συμμετοχή
σε ένα πνευματικό κέντρο και καθοδήγηση από έναν δάσκαλο.
Είναι απαραίτητο, τουλάχιστον στα πρώτα στάδια της πορείας μας και για αρκετά χρόνια, να συμμετέχουμε στα προγράμματα κάποιου πνευματικού κέντρου και να ακολουθούμε τον τρόπο άσκησης που προτείνει ένας πνευματικός δάσκαλος, κάνοντας τις απαραίτητες προσαρμογές ανάλογα με την κατανόηση και την πνευματική μας ωριμότητα. - Πρακτική
στη φύση, σε ιερά μέρη και σε κέντρα μεγάλων δασκάλων.
Να ασκούμαστε όσο το δυνατόν περισσότερο στη φύση, σε ιερά μέρη και σε πνευματικά κέντρα μεγάλων δασκάλων. - Συναναστροφή
με πνευματικούς ανθρώπους και αποφυγή των κοσμικών συναναστροφών.
Να διατηρούμε σχέσεις με ανθρώπους που ακολουθούν μια πνευματική ζωή και να αποφεύγουμε, όσο είναι δυνατόν, τις συναναστροφές με ανθρώπους που είναι προσανατολισμένοι στην κοσμική ζωή.
Γνώσεις που είναι απαραίτητο να έχουμε
Σύμφωνα με την εμπειρία μου είναι σημαντικό να
έχουμε ορθές γνώσεις σε σημαντικά θέματα της εσωτερικής ζωής και άσκησης. Αναφέρω παρακάτω αυτά που
θεωρώ πιο σημαντικά.
- Γνώση του τι είναι πνευματικότητα και αυτογνωσία.
- Γνώση των επιμέρους και του κεντρικού σκοπού της αυτογνωσίας,
πνευματικότητας.
- Γνώσεις του τι είναι ο Θεός, Πνεύμα, Συνειδητότητα, Μπράμαν.
- Γνώσεις για την συμπαντική ενέργεια (Η Θεϊκή Μητέρα ή Μαχασάκτι).
- Γνώση του τι είναι άγνοια, τι απελευθέρωση, (φώτιση, αυτοπραγμάτωση,
θέωση). Χαρακτηριστικά
ενός φωτισμένου ή απελευθερωμένου
- Γνώση των κύριων μορφών άσκησης ανεξάρτητα από παραδόσεις, αλλά και
γνώση των βασικών μονοπατιών της ανατολής, δηλαδή τηςς Γκιάνα Γιόγκα,
Ράτζα Γιόγκα, Μπάκτι Γιόγκα, Κάρμα Γιόγκα)
- Γνώση του τι είναι ευχαρίστηση, απόλαυση, ευτυχία, ευδαιμονία
- Γνώσεις για τις τρεις ποιότητες ή γκούνας (Σάττβα-Ράτζας-Τάμας)
- Γνώσεις του τι είναι σαττβικός τρόπος ζωής και εφαρμογή του στην
πράξη
- Γνώσεις του τι είναι και τι περιλαμβάνει η πνευματική άσκηση και
εφαρμογή της στην πράξη
- Γνώσεις των πρακτικών, μεθόδων και τεχνικών, πως γίνονται και σε τι
μας βοηθούν και μας ωφελούν και εφαρμογή τους στην πράξη
- Γνώσεις για τα επίπεδα της ύπαρξης μας
Γνώσεις για τα επίπεδα της ύπαρξης μας
Για να κάνουμε μια βαθιά και αποτελεσματική εργασία
με τον εαυτό μας είναι σημαντικό να αποκτήσουμε μια ορθή και ολοκληρωμένη γνώση
των επιπέδων της ύπαρξής μας, ξεκινώντας από το κατώτερο, το οποίο είναι το
φυσικό σώμα, και φτάνοντας έως τη θεϊκή μας φύση, που αποτελεί το ανώτατο
επίπεδο, τον πυρήνα της ζωής και ένα και το αυτό με τον Θεό.
Παρακάτω παραθέτω μια λίστα για τις γνώσεις που θα πρέπει να έχετε
σχετικά με τα βασικά επίπεδα της ύπαρξής μας.
- Για πέντε περιβλήματα και τα τρία σώματα
- Για ο σώμα και τις τρεις βιοενέργειες (Βάτα-Πίττα- Κάφα)
- Για την φυσική και ψυχική ζωτική ενέργεια (φυσικό και ψυχικό πράνα)
- Για την σεξουαλική
ενέργεια
- Για τα τσάκρας και την Σάκτι-Κουνταλίνι
- Για τον νου (ψυχή, ψυχολογία, ψυχισμός), τις απόψεις του και τις
λειτουργίες τους.
- Για το εγώ, τις απόψεις του και τις λειτουργίες του.
- Για το τι είναι ταύτιση, απόσπαση, προβολή.
- Για τις διάφορες εγωϊκές τάσεις και πως λειτουργούν.
- Για τους υποσυνείδητους προγραμματισμούς, τις συνήθειες,
προσκολλήσεις.
- Για τα συναισθήματα και το πως λειτουργούν μέσα μας.
- Για την επιθυμία, τους μηχανισμούς της και τις εκφράσεις της.
- Για τις πεποιθήσεις και τον ρόλο τους.
- Για το αιτιατό σώμα.
- Για την αληθινή μας φύση (Συνειδητότητα, Ψυχή, Πνεύμα, Είναι, Άτμαν)
και την σχέση της με τον Θεό
Πρόγραμμα άσκησης και ζωής
Θα πρέπει να έχετε βασικές γνώσεις σχετικά με τον
τρόπο ζωής και την άσκηση: τι περιλαμβάνει η άσκηση, ποιοι είναι οι επιμέρους
στόχοι της και ποιος είναι ο τελικός σκοπός της, ποια μέσα και ποιες πρακτικές
μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να πετύχουμε αυτούς τους στόχους και, τελικά,
να φτάσουμε στη φώτιση ή την απελευθέρωση.
Πιο συγκεκριμένα:
- Γνώσεις του τι είναι οργανωμένος σαττβικός τρόπος ζωής και εφαρμογή
ενός οργανωμένου σαττβικού τρόπου ζωής.
- Γνώσεις του τι είναι και τι περιλαμβάνει η πνευματική άσκηση.
- Γνώσεις για το σχεδιασμό προγράμματος (πρωινό, βραδινό πρόγραμμα
άσκησης, άσκηση στην διάρκεια της ημέρας), τον σχεδιασμό στρατηγικής και
στόχων και εφαρμογή τους στην πράξη.
- Γνώσεις για τις πρακτικές, μεθόδους και πειθαρχίες, πως γίνονται και
σε τι μας βοηθούν και μας ωφελούν και εφαρμογή τους στην πράξη.
- Γνώση των επιμέρους στόχων και σκοπών και του τελικού σκοπού της
πνευματικής ζωής και άσκησης (αυτογνωσίας, πνευματικότητας).
Τελικός και επιμέρους σκοποί της άσκησης
Τελικός σκοπός της άσκησης είναι
Τελικός σκοπός είναι η πλήρης εξάλειψη του εγώ, η
αφύπνιση της Κουνταλίνι και η εδραίωση στη θεϊκή μας φύση, στη σιωπηλή Παρουσία
του Είναι, του οποίου η φύση είναι Απόλυτη Ύπαρξη – Συνειδητότητα – Ευδαιμονία.
Αυτό λέγεται αυτοπραγμάτωση, φώτιση, απελευθέρωση ή Θέωση.
Αυτό μας απελευθερώνει από κάθε πόνο και δυστυχία,
καθώς και από τον κύκλο των επαναγεννήσεων σε ένα φυσικό σώμα.
Οι επιμέρους στόχοι και σκοποί της άσκησης
- Η ανάπτυξη αρετών, ικανοτήτων, συνηθειών, εσωτερικών στάσεων
- Η ανάπτυξη διάκρισης, απάθειας, αταραξίας,
- Ο εξαγνισμός του νου, Καθαρισμός τσάκρας, ενεργειακών σωμάτων
- Η εξάλειψη εγωϊκών τάσεων, προγραμματισμών, επιθυμιών,
προσκολλήσεων, κ.λπ.
- Η διάκριση του Είναι (εσωτερική σιωπηλή παρουσία της Συνειδητότητας)
από τον φαινομενικό εαυτό (σώμα, νους, εγώ, πρόσωπο),
- Η αναγνώριση, η συνεχής επαφή, η εμβάθυνση και η αφύπνιση στην
αληθινή μας φύση, την εσωτερική, σιωπηλή Παρουσία της Συνεδητότητας.
Βασικές πρακτικές για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι ο διαλογισμός
και η αυτοέρευνα (Βιτσάρα).
Πιο αναλυτικά αυτό που επιδιώκουμε μέσα από τις πρακτικές και τις
πειθαρχίες είναι:
- Ο εξαγνισμός του σώματος, της ζωτικής ενέργειας, της σεξουαλικής
ενέργειας και του νου,
- Η εξάλειψη των ράτζας και τάμας ποιοτήτων από τον νου και η αύξηση
της σάττβα ποιότητας και η πλήρη μετατροπή του νου σε σαττβικό,
- Η εξάλειψη εγωιστικών τάσεων, αρνητικών συνηθειών, επιθυμιών και
συναισθημάτων,
- Η μεταμόρφωση του νου και της σεξουαλικής ενέργειας,
- Η έρευνα των πεποιθήσεων, η εγκατάλειψη ψευδών και περιοριστικών
πεποιθήσεων και η αντικατάσταση τους με πεποιθήσεις ευθυγραμμισμένες με
την αλήθεια,
- Ανάπτυξη των αρετών και ικανοτήτων του νου, (φιλαλήθεια, μη-βία,
θάρρος, θέληση, συμπόνια, αγάπη, καλοσύνη, πραότητα, συγκέντρωση,
διάκριση, απάθεια, αταραξία, κ.λπ.)
- Η ανάπτυξη διάκρισης, απάθειας, αταραξίας,
- Η δημιουργία θετικών συνηθειών, νοητικών συνηθειών και θετικών
εσωτερικών στάσεων,
- Σταμάτημα των ταυτίσεων κάθε είδους, (με το σώμα, τις σκέψεις, τα
συναισθήματα, τις επιθυμίες, τις παρορμήσεις, τις εξωτερικές καταστάσεις,
πρόσωπα, αντικείμενα, κ.λπ.)
- Να ζούμε συνειδητά όλη την ημέρα. Να είμαστε από στιγμή σε στιγμή σε
εγρήγορση, αυτεπίγνωση, αυτοπαρατήρηση, να ανακαλύπτουμε τις εγωϊκές
τάσεις και προγραμματισμούς, να σταματάτε ταυτίσεις και να εξαλείφουμε τις
εγωιστικές τάσεις μέσα από την προσευχή, το όνομα του Θεού και άλλες
μεθόδους,
- Η παράδοση στον Θεό, να προσφέρουμε τα πάντα στον Θεό, να βλέπουμε
σε όλους και όλα τον Θεό.
- Να καλλιεργήσουμε την αγάπη και την αφοσίωση στον Θεό,
- Να ερευνάμε τον εαυτό μας για να διακρίνουμε την αληθινή μας φύση
(Συνείδηση, Είναι, εσωτερική σιωπηλή παρουσία) από τα σώματα, τον νου και
το εγώ και να ζούμε σε συνειδητή επαφή και αρμονία με την αληθινή μας
φύση.
- Να ασκούμαστε καθημερινά στον διαλογισμό και την αυτοέρευνα
(Βιτσάρα), ώστε να αναγνωρίσουμε την εσωτερική σιωπή και να αναπτύξουμε
σταθερά μια καθαρή, βαθιά και αδιάλειπτη επαφή μαζί της. Στόχος είναι να
πάψουμε να ταυτιζόμαστε με τον νου, το σώμα και τις αισθητηριακές
εμπειρίες. Η άσκηση αυτή συνεχίζεται παράλληλα με την εξάλειψη των
ελαττωμάτων και των επιθυμιών, έως ότου το εγώ διαλυθεί πλήρως στο βαθύ
Νιρβικάλπα Σαμάντι, ο νους γίνει φωτεινός, αντανακλώντας τη φύση της
Συνειδητότητας, και εδραιωθούμε στην αληθινή μας φύση. Αυτή είναι η
φώτιση, η αυτοπραγμάτωση και η απελευθέρωση, που αποτελούν τον απώτερο
στόχο της ανθρώπινης ύπαρξης και του πνευματικού δρόμου.
Οι προϋποθέσεις να πετύχουμε τους στόχους μας
Σημαντικές προϋποθέσεις για να πετύχουμε τους
στόχους μας είναι το υψηλό κίνητρο, δίψα για την αλήθεια και την ελευθερία,
πρακτικός νους, κοινός νους, απλός νους, ανοικτός νους, εφευρετικότητα, να
έχουμε ξεκάθαρους στόχους, να έχουμε σχεδιάζει ένα πλάνο άσκησης και στόχων,
οργανωμένη δράση, δέσμευση, συνέπεια, ειλικρίνεια, ζήλος, σταθερή
αποφασιστικότητα, θέληση, αυτοπεποίθηση, υπομονή, επιμονή, αντοχή στις
δυσκολίες, φιλόπονη σταθερή συστηματική άσκηση, έλεγχος του πλάνου δράσης,
επανεκτίμηση του πλάνου, αλλαγές και βελτιώσεις στο πλάνο και στους στόχους
όταν το κρίνουμε απαραίτητο.
Τα μέσα της επίτευξης των στόχων
Ανεξάρτητα από το μονοπάτι που ακολουθεί κάποιος τα
μέσα είναι οι διάφορες πρακτικές, οι τεχνικές, οι μέθοδοι, οι ασκήσεις και οι
πειθαρχίες, ο οργανωμένος σαττβικός τρόπος ζωής. Επισημαίνω πως η επίτευξη του
ενός στόχου βοηθάει την επίτευξη των υπολοίπων. Για παράδειγμα. ο εξαγνισμός
του νου βοηθάει στην ανάπτυξη των αρετών και των ικανοτήτων όπως η διάκριση, η
απάθεια, και η συγκέντρωση και στο να διαλογιζόμαστε σταθερά και βαθιά.
Η άσκηση από στιγμή σε στιγμή
Συνοπτικά αυτό που απαιτείται να κάνουμε από στιγμή σε στιγμή είναι:
- να είμαστε σε συνεχή εγρήγορση, αυτοπαρατήρηση,
- να διατηρούμε τον έλεγχο του νου και των αισθήσεων,
- να είμαστε σε συνεχή
αυτεπίγνωση
- να επαναλαμβάνουμε συνεχώς ένα μάντρα με το όνομα του Θεού
- να αποφεύγουμε ή να σταματάμε την ταύτιση,
- να εξαλείφουμε τις εγωικές τάσεις που εκδηλώνονται και να
εμβαθύνουμε στην αυτεπίγνωση
Αναλυτικά οι στόχοι της άσκησης από στιγμή σε στιγμή
Να επαναλαμβάνουμε συνεχώς ένα μάντρα με το όνομα
του Θεού και να είμαστε σε κατάσταση εγρήγορσης, συνειδητής προσοχής και
αυτεπίγνωση (επίγνωση του είμαι και της εσωτερικής σιωπής) και να
αντιλαμβανόμαστε όλες τις ψυχολογικές (νοητικές, συγκινησιακές), σωματικές και
ενεργειακές αντιδράσεις και τα εξωτερικά συμβάντα. Να μην επιτρέπουμε στις
αισθήσεις να έρθουν σε επαφή με αυτό που επιθυμεί (θέλει, αρέσκεται, αναζητά)
το εγώ μας.
Να μην ταυτιζόμαστε, να μην γοητευόμαστε και
παρασυρόμαστε από τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις επιθυμίες, τις φαντασίες
και τις παρορμήσεις.
Να παρατηρούμε προσεκτικά τις σκέψεις, τα
συναισθήματα, τις επιθυμίες, τις φαντασίες και τις παρορμήσεις, τις σωματικές
και ενεργειακές αντιδράσεις.
Αποδοχή της κατάστασης, μη ψυχολογική αντίδραση προς
αυτό που συμβαίνει εξωτερικά.
Αποδοχή, μη αντίσταση και αντίδραση προς την εγωϊκή
τάση που εκδηλώθηκε μέσα μας.
Να νοιώθουμε με πλήρη προσοχή, να νοιώθουμε πλήρως
το συναίσθημα και οποιαδήποτε άλλη εγωϊκή τάση εκδηλώνεται μέσα μας.
Να διατηρούμε όσο περισσότερο γίνεται την επαφή με
την εσωτερική σιωπή και να εμβαθύνουμε στην σιωπή. Να διακρίνουμε την εσωτερική
σιωπή από το σώμα, το εγώ και τις νοητικές και συγκινησιακές καταστάσεις.
Διερεύνηση της ψυχολογικής αντίδρασης αν είναι
απαραίτητο σύμφωνα με την περίσταση.
Να κάνουμε με κάποιο τρόπο να καταλαγιάσει η εγωϊκή
τάση που εκδηλώθηκε μέσα μας και να εξαλείψουμε μέρος την ενέργειας της.
Να επιστρέφουμε στην νοητική και συναισθηματική
γαλήνη και να βιώνουμε την εσωτερική σιωπηλή ειρήνη, να την διατηρούμε και να
εμβαθύνουμε σε αυτήν όσο περισσότερο μπορούμε την κάθε στιγμή.
Συνεχίζουμε να είμαστε προσεκτικοί, σε εγρήγορση και
αυτεπίγνωση* και να αντιλαμβανόμαστε όλες τις ψυχολογικές (νοητικές,
συγκινησιακές), σωματικές και ενεργειακές αντιδράσεις και τα εξωτερικά
συμβάντα. Δεν επιτρέπουμε στις αισθήσεις να έρθουν σε επαφή με αυτό που
επιθυμεί (θέλει, αρέσκεται, αναζητά) το εγώ μας.
Τα εμπόδια και η αντιμετώπιση τους
Το πρώτο και μεγαλύτερο εμπόδιο είναι η τεμπελιά, η
αναβλητικότητα, η αντίσταση, η αυτοδικαιολόγηση, η έλλειψη ειλικρίνειας, η
υποκρισία, να αντιλαμβανόμαστε λάθος τα πράγματα, η λανθασμένη κατανόηση και οι
βλαβερές συνήθειες.
Μεθοδολογία για να ξεπεράσουμε εμπόδια ή αδυναμίες
Τα παρακάτω προτεινόμενα βήματα μας βοηθούν να
οργανώσουμε την προσπάθεια μας για την επίτευξη κάποιου στόχου με τον καλύτερο
δυνατό τρόπο:
Ξεκαθαρίζουμε αρχικά ποιο/α είναι το εμπόδιο και με
ποιο τρόπο μας εμποδίζει να πετύχουμε τον στόχο/ους μας. Για παράδειγμα να
κάνουμε με σταθερότητα κάθε μέρα την άσκηση μας, να αναπτύξουμε την
συγκέντρωση, την αυτεπίγνωση, κ.λπ..
Στοχαζόμαστε επίσης τα οφέλη που θα έχουμε αν
ξεπεράσουμε το εμπόδιο και πετύχουμε τον στόχο μας. Αυτό θα μας δώσει κίνητρο
να κάνουμε την προσπάθεια μας με περισσότερο ενθουσιασμό και να δεσμευτούμε να
εφαρμόσουμε τα μέτρα που θα πάρουμε για να ξεπεράσουμε το εμπόδιο..
Συλλέγουμε πληροφορίες και γνώσεις σχετικά με αυτό
που θέλουμε να ξεπεράσουμε αυτό που θέλουμε να αναπτύξουμε και επίσης για όλα
τα πιθανά μέσα (τεχνικές, μεθόδους, ασκήσεις κ.λπ.) που μπορούμε να
χρησιμοποιήσουμε.
Επιλέγουμε τελικά ποια μέσα (τεχνικές, μεθόδους,
ασκήσεις κ.λπ.) θεωρούμε κατάλληλα για να ξεπεράσουμε το εμπόδιο/α και να
πετύχουμε τον στόχο μας
Επιλέγουμε κάποια στρατηγική, σχεδιάζουμε και
οργανώνουμε ένα πλάνο δράσης, καθορίζουμε με ακρίβεια τους στόχους και
εφαρμόζουμε το πλάνο.
Καθώς εφαρμόζουμε το πλάνο το αξιολογούμε και
κάνουμε διορθώσεις και αλλαγές όταν εκτιμούμε ότι είναι απαραίτητο.
Τι χρειάζεται να ξεπεράσουμε τα εμπόδια
Είναι σημαντικό να έχουμε υψηλό κίνητρο, απλό,
πρακτικό, ανοικτό νους, εφευρετικότητα, ξεκάθαρους στόχους, πλάνο, οργανωμένη
δράση, δέσμευση, συνέπεια, ειλικρίνεια, ζήλο, σταθερή αποφασιστικότητα, θέληση,
αυτοπεποίθηση, υπομονή, επιμονή, αντοχή στις δυσκολίες, φιλόπονη σταθερή
συστηματική άσκηση, έλεγχο του πλάνου δράσης, επανεκτίμηση, πιθανές αλλαγές και
βελτιώσεις.
Επίλογος
Ο πνευματικός δρόμος απαιτεί βαθύ κίνητρο, ορθή
γνώση, συστηματική άσκηση και σταθερή αποφασιστικότητα. Είναι σημαντικό να
οργανώσουμε τη ζωή μας με τρόπο που να στηρίζει την εσωτερική μας εργασία και
να εφαρμόζουμε καθημερινά όσα έχουμε κατανοήσει. Με υπομονή, επιμονή και
ειλικρινή αναζήτηση της αλήθειας, μπορούμε να ξεπερνάμε τα εμπόδια και να
προχωρούμε σταθερά προς τον τελικό σκοπό της πνευματικής ζωής.
«Το νερό που καθαρίζει την καρδιά σου είναι το Όνομα του Θεού.
Ύψιστης σημασίας είναι να αυξάνεις καθημερινά την επανάληψη του Ονόματος του
Θεού (japa). Με αυτόν τον
τρόπο η καρδιά και ο νους σου θα καθαρθούν, και μόνο τότε θα βρεις (θα
συνειδητοποιήσεις) τον Θεό μέσα σου.»
~ Haidakhan Babaji (Χεϊρακάν Μπάμπατζι)




