Συναισθήματα, Διατροφή και Υγεία - by Jiva Ayurveda

 

Συναισθήματα, Διατροφή και Υγεία
by Jiva Ayurveda

Όλοι γνωρίζουμε πώς ο θυμός, ο φόβος και το μίσος μας βλάπτουν εσωτερικά - η επίδραση των θετικών και αρνητικών συναισθημάτων και στάσεων στην υγεία έχει αναλυθεί και διερευνηθεί από τη σύγχρονη ιατρική επιστήμη για να εκθέσει εκπληκτικά κλινικά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, μια μελέτη που διεξήχθη σε ενδοοικογενειακούς καβγάδες επεσήμανε ότι τα ζευγάρια που τσακώνονται συχνά βλάπτουν όχι μόνο τη σχέση τους, αλλά και την υγεία τους. Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας διαπίστωσαν ότι ο καυγάς με τον σύζυγο μουδιάζει τα αντανακλαστικά του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ο αντίκτυπος της κατάθλιψης και του άγχους στις καρδιακές παθήσεις και άλλες σωματικές ασθένειες είναι καλά τεκμηριωμένος. Το Archives of Internal Medicine δημοσίευσε πρόσφατα μια μελέτη που δείχνει ότι οι άνθρωποι που έπασχαν από κατάθλιψη είχαν πάνω από 70% μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστούν καρδιακές προσβολές και άλλα καρδιακά προβλήματα. Η βαθιά φύση της σχέσης νου-σώματος έχει εξεταστεί μόνο επιφανειακά από τη σύγχρονη ιατρική. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι η ψυχική υγεία αποτελεί ουσιαστική πτυχή της σωματικής υγείας.

Έτσι, η βάση της αγιουρβεδικής διατροφής και της καθοδήγησης του τρόπου ζωής δεν είναι μόνο η εξισορρόπηση των doshas (Ντόσας, Βάτα-Πίττα-Κάφα, διάβασε, Οι Τρείς Βιοενέργειες (Ντόσας) ), αλλά και η αύξηση της σαττβικής ιδιοσυγκρασίας (Οι Τρείς Ποιότητες της Φύσης – Γκούνας).

Αυτό περιλαμβάνει την αποφυγή των συγκρούσεων, της επιθετικότητας, της εχθρότητας και άλλων αρνητικών συναισθημάτων που επηρεάζουν αρνητικά τη σωματική και ψυχική υγεία. Ένας τέτοιος τρόπος ζωής είναι ανθεκτικός στο στρες - είναι γαλήνιος, ειρηνικός, υπομονετικός και ανεκτικός και αποφεύγει τις ακραίες καταστάσεις συναισθημάτων. Οι σαττβικοί άνθρωποι είναι θετικοί, γενναιόδωροι, ευγενικοί, ανοιχτοί, δίκαιοι και συγχωρούν. Βλέπουν τη ζωή ως μια παραγωγική, μαθησιακή εμπειρία.

Οι κύριοι παράγοντες που εμπλέκονται αφορούν τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και τα συναισθήματα.

Όσον αφορά τη διατροφή, τρώτε φρεσκομαγειρεμένα τρόφιμα, καταναλώνετε περισσότερες φυτικές τροφές και μειώνετε την κατανάλωση αλκοόλ, καφεΐνης, επεξεργασμένων τροφίμων και κρέατος.

Ο τρόπος ζωής θα πρέπει να είναι ισορροπημένος μεταξύ της εργασίας, της οικογένειας και των κοινωνικών ανησυχιών με ελαφριά άσκηση και τακτικές ρουτίνες για την ελαχιστοποίηση του στρες.

Όσον αφορά τα συναισθήματα, θα πρέπει να ελαχιστοποιείται η επιθετικότητα σε συγκρούσεις και η εχθρότητα και να υιοθετείται μια θετική και αισιόδοξη προοπτική. Συνιστάται ο διαλογισμός για να σας βοηθήσει να αποστασιοποιηθείτε και να εξισορροπήσετε τα συναισθήματα.

Μια σατβική στάση δεν ωφελεί μόνο το άτομο, αλλά συμβάλλει και σε μια πιο ειρηνική και παραγωγική κοινότητα. Ξεκινώντας σε ατομικό επίπεδο, υιοθετώντας τις αρχές της Αγιουρβεδικής στον τρόπο ζωής σας, μπορείτε να εργαστείτε προς την κατεύθυνση της ειρήνης και της αρμονίας στην οικογένεια και την κοινότητά σας.

Ανεξάρτητα από την πίστη σας, το εθνικό ή οικονομικό σας υπόβαθρο, η τροποποίηση της διατροφής σας και η ανάπτυξη σατβικών ιδιοτήτων μπορεί να φαίνεται ένα μικρό βήμα, αλλά είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ο αντίκτυπος στην υγεία, τη στάση και την ειρήνη του νου σας θα είναι αξιοσημείωτος.

Διαβάστε επίσης το άρθρο: Σαττβική Ζωή και δράση

ΔΙΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ~ Atman Nityananda

Διαλογιστική Προσευχή Ενότητας

Αφού πάρουμε μια άνετη, σταθερή θέση για διαλογισμό, επαναλαμβάνουμε τα παρακάτω λόγια τα οποία μας βοηθούν να έρθουμε σε επαφή με την αληθινή μας φύση. Θυμίζω πως είναι σημαντικό καθώς επαναλαμβάνουμε τις φράσεις νοερά, να εννοούμε και να νοιώθουμε αυτά που λέμε και να είμαστε σε επίγνωση της εσωτερικής σιωπής:

‘’Πατέρα μου και Θεέ μου, πηγή φωτός, αγάπης, και ειρήνης, σε χαιρετίζω με όλη μου την καρδιά, με όλη μου την ψυχή και με όλη μου την διάνοια και σου απευθύνομαι ολόψυχα.

Άνοιξε τον νου και την καρδιά μου για να συνειδητοποιήσω ότι η Ύπαρξη σου είναι η Ύπαρξη μου, ότι Είμαι ένα με Σένα, ότι Είμαστε Ένα. Η Ύπαρξη σου είναι η Ύπαρξη μου, Είμαι ένα με Σένα, Είμαστε Ένα.

Είσαι το φως, η αλήθεια και η ζωή, μέσα μου και μέσα σε όλα.

Είμαι το φως η αλήθεια και η ζωή μέσα σε όλα.

Είμαι ένα με Σένα, Είμαστε Ένα.

Υπάρχεις και όλα Υπάρχουν, Είσαι και όλα Είναι.

Υπάρχω και όλα υπάρχουν, Είμαι και όλα Είναι.

Είμαι ένα με Σένα, Είμαστε Ένα.

Είσαι αιώνια Ύπαρξη, αγνό Φως- Συνειδητότητα, άπειρη Ευδαιμονία.

Είμαι αιώνια Ύπαρξη, αγνό Φως- Συνειδητότητα, άπειρη Ευδαιμονία.

Είμαι ένα με Σένα, Είμαστε Ένα.

Είσαι το Φως της Ζωής, Είσαι το Φως της Επίγνωσης, Είσαι το Φως της Ευδαιμονίας.

Είμαι το Φως της Ζωής, Είμαι το Φως της Επίγνωσης, Είμαι το Φως της Ευδαιμονίας.

Είμαι ένα με Σένα, Είμαστε Ένα.

 Όλα είναι Ένα, Όλοι Είμαστε Ένα, μόνο Εσύ Υπάρχεις και Είμαι ένα με Σένα, Είμαστε Ένα.’’

Διευκρινίζω ότι το Είμαι ένα με Σένα, δεν αναφέρεται στο εγώ μας (τον φαινομενικό ή ψευδαισθησιακό εαυτό) αλλά στην εσωτερική σιωπηλή παρουσία, στο φως της Συνειδητότητας που είναι η αληθινή μας φύση (Είναι, Πνεύμα, Άτμαν, Ψυχή). Η εσωτερική σιωπηλή παρουσία που είμαστε, είναι ένα με τον Θεό (Μπράμαν, Πνεύμα, συμπαντική Συνειδητότητα, κ.λπ.)

Επαναλαμβάνουμε αργά τα λόγια από καρδιάς (για όσο χρόνο ή όσες φορές θέλουμε), διεισδύοντας όλο και περισσότερο στο κέντρο της ύπαρξης μας. Στο τέλος εγκαταλείπουμε τα λόγια και μένουμε σε επίγνωση της σιωπηλής παρουσίας μέσα μας.

~~~   ~~~   ~~~

ΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ σε σχέση με τις τρεις Ποιότητες-Γκούνας και τα τρία Ντόσας ~ Dr. David frawley,

ΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ σε σχέση με τις τρεις Ποιότητες-Γκούνας και τα τρία Ντόσας 

Σε αυτό το άρθρο παραθέτω ένα πίνακα με τα χαρακτηριστικά της κάθε ποιότητας (γκούνα) σε σχέση με τα τρεις βιοενέργειες - ντόσας, που έγραψε ο Dr. David Frawley. Για καλύτερη κατανόηση σας, παραθέτω πρώτα εν συντομία τι είναι οι τρεις ποιότητες γκούνας (Σάττβα-Ράτζας-Τάμας) και τις βιοενέργειες - ντόσας, (Βάτα-Πίττα-Κάφα). 

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΕΣ (ΓΚΟΥΝΑΣ)

  Σάττβα-Ράτζας-Τάμας

Οι τρεις ποιότητες (γκούνας) είναι, η Σάττβα, η Ράτζας και η Τάμας.  Οι τρεις ποιότητες (γκούνας) είναι οι πιο λεπτοφυείς ποιότητες της φύσης που αποτελούν το υπόβαθρο της ύλης, της ζωής και του νου. Όλα τα αντικείμενα του σύμπαντος συνίστανται από διάφορους συνδυασμούς αυτών των τριών ποιοτήτων (γκούνας).

Για οποιαδήποτε πραγματική θεραπεία του νου και πνευματική πρόοδο πρέπει να κατανοήσουμε αυτές τις δυνάμεις και να μάθουμε πώς να εργαζόμαστε με αυτές, όχι μόνο σε σχέση με τον εξωτερικό κόσμο αλλά και μέσα στον ψυχισμό μας. 

Παραθέτω συνοπτικά τα βασικά χαρακτηριστικά της κάθε ποιότητας

ΣΑΤΤΒΑ

Είναι η ποιότητα της ευφυΐας, της αρετής, της καλοσύνης, και φέρνει αρμονία, ισορροπία, σταθερότητα. Έχει μια κίνηση προς τα μέσα και προς τα πάνω και επιφέρει το ξύπνημα της συνείδησης. Μας δίνει ευτυχία και ικανοποίηση που έχουν διάρκεια. Είναι η αρχή της διαύγειας, της ευρείας αντίληψης και της ειρήνης. Είναι η δύναμη της αγάπης που ενώνει όλα τα πράγματα σε ένα.

ΡΑΤΖΑΣ

Είναι η ποιότητα της αλλαγής, της δράσης και της αναταραχής. Είναι η δύναμη του πάθους που επιφέρει ανησυχία και διαμάχη (σύγκρουση). Έχει μια κίνηση προς τα έξω και αναζητά τη δράση και τις αισθησιακές απολαύσεις. Προκαλεί ανησυχία, αναστάτωση και θολώνει τη κατανόηση. Η ράτζας φέρνει απληστία, έλλειψη ικανοποίησης, πόνο και δυστυχία. Αναζητά δύναμη, χρήμα, εξουσία, φήμη. 

ΤAMAΣ

Είναι η ποιότητα της βραδύνοιας, του σκότους και της αδράνειας. Είναι η δύναμη της άγνοιας που παρεμποδίζει την ορθή δράση και επιβραδύνει τα πράγματα. Έχει μια κίνηση προς τα κάτω και είναι αιτία αποσύνθεσης και διάσπασης. Το τάμας φέρνει άγνοια και πλάνη στο νου, νωθρότητα, τεμπελιά, υπερβολικό ύπνο, προκαλεί αναισθησία και χάσιμο της επαγρύπνησης. Είναι η αρχή του υλισμού και της ασυνειδησίας η οποία καλύπτει την Συνειδητότητα μας. 

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΕΣ - ΝΤΟΣΑΣ 

  Βάτα-Πίττα-Κάφα

Σύμφωνα  με την Αγιουρβέδα δεν είμαστε όλοι ίδιοι στην φυσιολογία μας, ούτε το σώμα μας αντιδρά με τον ίδιο τρόπο. Κάθε ένας από μας είναι φτιαγμένος με ένα μοναδικό συνδυασμό και αναλογία των τριών βιοενεργειών- ντόσας, (Βάτα-Πίττα-κάφα). Ο μοναδικός για τον καθένα συνδυασμός αυτών των τριών βιοενεργειών καθορίζει την ιδιοσυγκρασία που θα έχει. 

Κάθε μία από τις βιοενέργειες συγκροτείται από δυο στοιχεία, το πρώτο, παρέχει την πρωταρχική του δύναμη, το δεύτερο, δίνει ένα μέσο για την εκδήλωσή του. 

Η Βάτα αποτελείται από αέρα και αιθέρα, ο αέρας είναι η ενεργητική πλευρά και ο αιθέρας ή το κενό είναι το μέσο ή το πεδίο για την κίνησή του αέρα. 

Η Πίτα αποτελείται από φωτιά και νερό, η φωτιά είναι η ενεργητική πλευρά, το νερό ή το λάδι είναι το πεδίο της καύσης γιατί η φωτιά δεν μπορεί να υπάρχει απευθείας μέσα στο σώμα χωρίς να το καταστρέψει. 

Η Κάφα αποτελείται από νερό και γη, το νερό είναι η ενεργητική δύναμη και η γη είναι το περιεχόμενό της. 

Οι ιδιοσυγκρασίες ή σωματότυποι

Σε κάποιους ανθρώπους υπερτερεί η αέρινη βιοενέργεια (βάτα), σε άλλους η πύρινη (πίττα) και σε άλλους η γήϊνη-νέρινη (κάφα) βιοενέργεια. 

Βάτα ιδιοσυγκρασία

Όταν υπερτερεί καθαρά η αέρινη βιοενέργεια τότε έχουμε την ιδιοσυγκρασία (ή τύπο) Βάτα,  

Πίττα ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατεί η πύρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία (ή τύπο) Πίττα και 

Κάφα ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατεί η γήϊνη-νέρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία Κάφα.

Οι διπλές ιδιοσυγκρασίες 

Όταν επικρατούν δύο βιοενέργειες τότε έχουμε τις διπλές ιδιοσυγκρασίες Βάτα-Πίττα, Πίττα-Κάφα, Κάφα-Βάτα. 

Η τριπλή  ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατούν σε ισορροπία και οι τρεις βιοενέργειες, που είναι πολύ σπάνιο, έχουμε την τριπλή ιδιοσυγκρασία Κάφα-Βάτα-Πίττα.

Βιοενέργειες και ασθένεια

Όλες οι σωματικές και ψυχοσωματικές ασθένειες, οφείλονται στην ανισορροπία αυτών των βιοενεργειών.

Πρώτα ανισορροπούν αυτές οι βιοενέργειες καιστην συνέχεια εμφανίζεται η ασθένεια. Τα πρώτα  συμπτώματα και ενοχλήσεις που νοιώθουμε δείχνουν ότι υπάρχει ανισορροπία σε μία ή παραπάνω από αυτές τις ενέργειες και είναι σημάδια που μας προειδοποιούν να κάνουμε κάτι ώστε να επαναφέρουμε την ισορροπία στις βιοενέργειες για να αποφύγουμε κάποια ασθένεια, αλλά και για να έχουμε ευεξία και ζωτικότητα. 

Δυστυχώς στην δυτική ιατρική αγνοούν αυτήν την επιστήμη των βιοενεργειών και έτσι αποτυγχάνουν να κατανοήσουν σε βάθος τις αιτίες  και την φύση των ασθενειών, ώστε να προλάβουν τις ασθένειες και με προληπτικά μέτρα, βότανα, τρόπο ζωής και φυσικές μεθόδους να διατηρούν την υγεία των ανθρώπων σε καλό επίπεδο. 

Ο άνθρωπος ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του, που προσδιορίζεται όπως εξηγήθηκε παραπάνω από τον συνδυασμό των τριών βιοενεργειών, εκδηλώνει συγκεκριμένα σωματικά, συγκινησιακά και νοητικά χαρακτηριστικά. Τα συγκινησιακά και νοητικά χαρακτηριστικά  σχετίζονται και με τις τρεις ποιότητες-γκούνας. Ανάλογα δηλαδή με την βιοενεργειακή ιδιοσυγκρασία που έχουμε, εκδηλώνουμε κάποια ψυχολογικά χαρακτηριστικά σε σχέση με την κάθε ποιότητα-γκούνα. Αυτά θα τα διαβάσετε αναλυτικά για κάθε βιοενέργεια σε σχέση με κάθε γκούνα στον πίνακα που ακολουθεί αμέσως παρακάτω. 

 Η αγιουρβέδα λέει ότι υπάρχουν τρεις καταστάσεις του νου στις οποίες μπορούμε να βιώσουμε τις εμπειρίες της ζωής μας, η σαττβική, η ρατζασική και η ταμασική. 

ΤΑΜΑΣ

 Η πρώτη κυριαρχείται από το σκοτάδι την βραδύτητα του νου και είναι γνωστή ως Τάμας. Το τάμας σε σχέση με τρεις ιδιοσυγκρασίες εκφράζεται ως εξής: 

Ο ταμασικός νους σε Βάτα τύπο χαρακτηρίζεται από :

Φόβο
Ανεντιμότητα
κρυψίνους
κατάθλιψη, μελαγχολία
αυτοκαταστροφικές τάσεις
εθισμούς
διαστροφή
τάσεις αυτοκτονίας

Ο ταμασικός νους σε Πίττα τύπο χαρακτηρίζεται από :

Μίσος
Μνησικακία, εκδικητικότητα
Καταστροφικές τάσεις που εκφράζονται προς άλλους
εγκληματικότητα

Ο ταμασικός νους σε Κάφα τύπο χαρακτηρίζεται από :

Βραδύτητα του νου (βραδύνοια, ανοησία)
λήθαργο
απάθεια
αναισθησία

ΡΑΤΖΑΣ 

 
Η αγιουρβέδα λέει ότι όταν κάποιος υπερβεί την ταμασική κατάσταση, μπαίνει στον κόσμο της δράσης (ράτζας). Το ράτζας είναι παγιδευμένο στην πλάνη του κόσμου και στην επιδίωξη της επιθυμίας. Το ράτζας σε σχέση με τρεις ιδιοσυγκρασίες εκφράζεται ως εξής:

Ο ρατζασικός νους σε Βάτα τύπο χαρακτηρίζεται από :
αναποφασιστικότητα
υπερβολική δραστηριότητα
εκνευρισμός
άγχος
επιφανειακές συζητήσεις
θόρυβος
αναστάτωση, αποδιοργάνωση

Ο ρατζασικός νους σε Πίττα τύπο χαρακτηρίζεται από :

θυμός
υπερηφάνεια
κριτική
κυριαρχία στους άλλους
φιλοδοξία
παρορμητικότητα
χειρισμός των άλλων

Ο ρατζασικός νους σε Κάφα τύπο χαρακτηρίζεται από :

Έλεγχος των άλλων
προσκόλληση
απληστία
υλισμός
επιδίωξη της άνεσης
ασφάλεια
συναισθηματισμός

ΣΑΤΤΒΑ

Η αγιουρβέδα λέει ότι η σάττβα είναι η ανώτερη κατάσταση, είναι η κληρονομιά μας αυτή είναι η κατάσταση στην οποία είμαστε προορισμένοι να ζούμε. Το σάτττβα σε σχέση με τρεις ιδιοσυγκρασίες εκφράζεται ως εξής:

Ο σαττβικός νους σε Βάτα τύπο χαρακτηρίζεται από :

ικανότητα να κάνει θετικές αλλαγές
να αρχίζει σχέδια, προγράμματα
να έχει ενθουσιασμό
κατανόηση της σύνδεσης μεταξύ των ανθρώπων
γρήγορη αντίληψη, κατανόηση
καλή επικοινωνία
ευκαμψία, προσαρμοστικότητα
ενέργεια και θεραπευτική δύναμη

Ο σαττβικός νους σε Πίττα τύπο χαρακτηρίζεται από :

διάκριση
καλός ηγέτης
άμεμπτος, άδολος
φωτισμένος
ευφυής
ζεστός
φιλικός
ανεξάρτητος

Ο σαττβικός νους σε Κάφα τύπο χαρακτηρίζεται από :

γαλήνη
σταθερότητα
εμπιστοσύνη,
ειρήνη
συμπόνια
αφοσίωση
περιποιητικότητα
επιδεκτικότητα 

Αν γνωρίζουμε την ιδιοσυγκρασία μας ο παραπάνω πίνακας θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε ποια χαρακτηριστικά εκδηλώνονται σε εμάς σε σχέση με την κάθε ποιότητα (γκούνα).

Διαβάστε στα παρακάτω άρθρα :

για τις τρείς ποιότητες (γκούνας, Σάττβα-Ράτζας-τάμας)  ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΚΟΥΝΑΣ (Σάττβα-Ράτζας-Τάμας)

και τα τρία Ντόσας (Βάτα-Πίττα-Κάφα) ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΕΣ (ΝΤΟΣΑΣ) ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΕΣ ή ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΙ

Το παιχνίδι της ζωής, η Συνειδητότητα και η επιθυμία ~ Ατμαν Νιτυανάντα

"Από την επιθυμία προερχεται ο πόνος, από την επιθυμία προέρχεται ο φόβος. Αλλά για εκείνον που είναι ελεύθερος από την επιθυμία δεν υπάρχει ούτε πόνος, ούτε φόβος"                                                                                                                        ~ Βούδας

Το παιχνίδι της ζωής, η Συνειδητότητα και η επιθυμία

Όλη η ζωή είναι ένα παιχνίδι των τριών ποιοτήτων (γκούνας, gunas: sattva-rajas-Tamas), των πέντε στοιχείων (αιθέρας, αέρας, φωτιά νερό, γη) και της κοσμικής ενέργειας. Όλες οι μορφές, τα πετρώματα, τα φυτά, οι ήλιοι, οι πλανήτες, τα ζώα και οι άνθρωποι και τα όντα όλων των άλλων διαστάσεων, τα πάντα, είναι φτιαγμένα από  τα παραπάνω θεμελιώδη συστατικά της ζωής. Οι 3 ποιότητες (γκούνας: σάττβα, ράτζας, τάμας), τα 5 στοιχεία και το πράνα εμποτίζονται από την παγκόσμια Συνειδητότητα (Πνεύμα, Θεός, Μπράμαν κ.λπ.) που  είναι η πηγή τους. Η Συνειδητότητα διαπερνά και διαποτίζει τα πάντα και είναι η αιτία της ύπαρξης των πάντων, ενώ η ίδια η Συνειδητότητα είναι αναίτια, αυθύπαρκτη, αυτόφωτη, ακατάστρεπτη και αιώνια. Η Συνειδητότητα ​​είναι χωρίς μορφή, ομοιογενής, πέρα από τον νου, την δυαδικότητα, τον χρόνο, την αιτιότητα και δεν έχει μέρη (δεν τρέχει  (δεν  τεμαχίζεται) δεν μεταβάλλεται,  και η φύση της είναι ειρήνη, αγάπη και ευδαιμονία. 

Οι άνθρωποι αν και στην ουσία είμαστε η Συνειδητότητα, λόγω της τάμας και ράτζας ποιότητες (γκούνας) ξεχνάμε ότι είμαστε Συνειδητότητα και ένα με την παγκόσμια Συνειδητότητα ​​και να ταυτιζόμαστε με το σώμα και τον νου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αντιλαμβανόμαστε τον εξωτερικό κόσμο (τον κόσμο που προσλαμβάνουμε με τις 5 αισθήσεις) ως μια στέρεα πραγματικότητα ανεξάρτητη από την Συνειδητότητα. και τον εαυτό μας χωρισμένο από την πηγή της ζωής, την Συνειδητότητα, (Θεός, Πνεύμα, Μπράμαν κ.λπ.) και τον κόσμο και κατά συνέπεια να αισθανόμαστε κατά κάποιο τρόπο ξένοι στο σπίτι μας.

Η τάμας ποιότητα (γκούνα) βάζει ένα πέπλο στον νου και μας εμποδίζει να αντιληφθούμε ότι είμαστε η Συνειδητότητα και εξ αιτίας αυτού μας κάνει να ταυτιστούμε  με το σώμα και τον νου, και ράτζας κάνει τον νου εξωστρεφή, ανήσυχο, παθιασμένο και προσκολλημένο στα αντικείμενα των αισθήσεων κα τις απολαύσεις που μας δίνουν. Εξ αιτίας λοιπόν αυτών των δύο ποιοτήτων ξεχνάμε ότι είμαστε  η Συνειδητότητα, η προσοχή μας και η επίγνωση μας τρέχουν μέσω των αισθήσεων προς τα έξω και έτσι δεν βιώνουμε  την ενότητα, την πληρότητα, την ελευθερία και την ευδαιμονία που είμαστε, αλλά τις απολαύσεις, τις εγκόσμιες επιτυχίες αλλά και το πόνο και την δυστυχία που σχετίζεται με αυτά.

Καθώς ο νους από την μικρή κιόλας ηλικία έρχεται σε επαφή με τα αντικείμενα των αισθήσεων και βιώνουμε ευχαρίστηση και απόλαυση αναπτύσσεται μέσα μας και μεγαλώνει σταδιακά ο πόθος και η επιθυμία για τις απολαύσεις των αισθήσεων, η προσκόλληση σε αυτές και ο εγωϊσμός. Η επιθυμία κινεί συνεχώς τον νου μας και μας οδηγεί συνεχώς σε εξωτερικές δράσεις που σκοπεύουν στον να βρούμε απόλαυση, φήμη, επιτυχίες, δόξα και δύναμη. Αυτή η κίνηση του νου προς τα εγκόσμια δεν σταματά ποτέ γιατί από την φύση της η επιθυμία είναι ακόρεστη. 

Μαζί με την επιθυμία αναπτύσσονται και όλες οι υπόλοιπες εγωιστικές τάσεις που δεν είναι τίποτα άλλο από τροποποιήσεις ή επέκταση της ίδιας της επιθυμίας. Η απληστία είναι για παράδειγμα να θέλουμε όλο και περισσότερο αυτό που επιθυμούμε, π.χ. περισσότερα χρήματα, περισσότερη απόλαυση, περισσότερο φήμη κ.λπ.. Ζηλεύουμε τους άλλους επειδή έχουν αυτό που επιθυμούμε να έχουμε και εμείς. Η επιθυμία μεταμορφώνεται σε θυμό (όπως το γάλα γίνεται γιαούρτι, η επιθυμία γίνεται θυμός) όταν κάτι ή κάποιος να μας αποτρέπει από την πραγματοποίηση επιθυμία μας. Όλες οι διακλαδώσεις (εγωιστικές τάσεις) του δέντρου του εγώ είναι κατά βάση τροποποιήσεις της επιθυμίας.

Το δένδρο του εγώ

 Έχει ως κορμό την επιθυμία και τον εγωϊσμό 

και σαν κλαδιά όλες τις υπόλοιπες εκφράσεις του εγώ

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΕΣ (ΓΚΟΥΝΑΣ)
(Σάττβα-Ράτζας-Τάμας)

Σύμφωνα με την Αγιουρβέδα η φύση αποτελείται από τρεις πρωταρχικές ποιότητες (γκούνας) οι οποίες είναι οι κύριες δυνάμεις της συμπαντικής σοφίας που καθορίζουν την πνευματική μας ανάπτυξη.

Για οποιαδήποτε πραγματική θεραπεία του νου και πνευματική πρόοδο πρέπει να κατανοήσουμε αυτές τις δυνάμεις και να μάθουμε πώς να εργαζόμαστε με αυτές, όχι μόνο σε σχέση με τον εξωτερικό κόσμο αλλά και μέσα στον ψυχισμό μας.

Ονομάζονται Γκούνας που στα σανσκριτικά σημαίνει «εκείνο που δεσμεύει» επειδή αν κατανοηθούν λάθος μας δεσμεύουν στον εξωτερικό κόσμο.

Οι τρεις γκούνας είναι οι πιο λεπτοφυείς ποιότητες της φύσης που αποτελούν το υπόβαθρο της ύλης, της ζωής και του νου.

Όλα τα αντικείμενα του σύμπαντος συνίστανται από διάφορους συνδυασμούς αυτών των τριών γκούνας.

ΣΑΤΤΒΑ

Είναι η ποιότητα της ευφυΐας, της αρετής, της καλοσύνης, και φέρνει αρμονία, ισορροπία, σταθερότητα. Έχει μια κίνηση προς τα μέσα και προς τα πάνω και επιφέρει το ξύπνημα της συνείδησης. Μας δίνει ευτυχία και ικανοποίηση που έχουν διάρκεια. Είναι η αρχή της διαύγειας, της ευρείας αντίληψης και της ειρήνης. Είναι η δύναμη της αγάπης που ενώνει όλα τα πράγματα σε ένα.

ΡΑΤΖΑΣ

Είναι η ποιότητα της αλλαγής, της δράσης και της αναταραχής. Είναι η δύναμη του πάθους που επιφέρει ανησυχία και διαμάχη (σύγκρουση). Έχει μια κίνηση προς τα έξω και αναζητά τη δράση και τις αισθησιακές απολαύσεις. Προκαλεί ανησυχία, αναστάτωση και θολώνει τη κατανόηση. Η ράτζας φέρνει απληστία, έλλειψη ικανοποίησης, πόνο και δυστυχία. Αναζητά δύναμη, χρήμα, εξουσία, φήμη.

ΤAMAΣ

Είναι η ποιότητα της βραδύνοιας, του σκότους και της αδράνειας. Είναι η δύναμη της άγνοιας που παρεμποδίζει την ορθή δράση και επιβραδύνει τα πράγματα. Έχει μια κίνηση προς τα κάτω και είναι αιτία αποσύνθεσης και διάσπασης. Το τάμας φέρνει άγνοια και πλάνη στο νου, νωθρότητα, τεμπελιά, υπερβολικό ύπνο, προκαλεί αναισθησία και χάσιμο της επαγρύπνησης. Είναι η αρχή του υλισμού και της ασυνειδησίας η οποία καλύπτει τη συνειδητότητα μας.

  

ΓΚΟΥΝΑΣ (ΠΟΙΟΤΗΤΕΣ) ΚΑΙ ΝΟΥΣ

Η ΣΑΤΤΒΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

Μόνο όταν ο νους είναι ήρεμος και διαυγής μπορούμε να αντιληφθούμε ορθά οτιδήποτε. Η σάττβα φέρνει διαύγεια μέσω της οποίας αντιλαμβανόμαστε την αλήθεια των πραγμάτων και δίνει φως, συγκέντρωση και αφοσίωση.

Αυξάνοντας κανείς τη σάττβα πετυχαίνει την ειρήνη, την αρμονία και επιστρέφει στην Πρωταρχική Φύση και το Αγνό πνεύμα στο οποίο βρίσκεται η απελευθέρωση. Η προσκόλληση στη σάττβα όπως είναι η προσκόλληση στην αρετή μπορούν να δεσμεύσουν το νου. Γι’ αυτό πρέπει να αναπτύξουμε τη σάττβα χωρίς προσκόλληση στις ιδιότητές της. Η αγνή σάττβα δεν καταδικάζει τη ράτζας και τάμας, αλλά κατανοεί τη θέση τους στην συμπαντική αρμονία σαν εξωτερικοί παράγοντες της ζωής και του σώματος.

  ΟΙ ΡΑΤΖΑΣ &ΤΑΜΑΣ ΠΟΙΟΤΗΤΕς

Η ράτζας και η τάμας είναι παράγοντες νοητικής δυσαρμονίας, προκαλούν την πλάνη και την αναστάτωση. Οδηγούν στη λανθασμένη φαντασία και τη λανθασμένη αντίληψη.

Από τη ράτζας προέρχεται η λανθασμένη ιδέα ότι ο εξωτερικός κόσμος είναι αληθινός, το οποίο  είναι η αιτία που αναζητούμε την ευτυχία έξω από τον εαυτό μας και χάνουμε το δρόμο προς την εσωτερική μας ειρήνη.

Η ράτζας δημιουργεί την επιθυμία, τη διαστρέβλωση, προκαλεί αναταραχή και συγκινησιακές αναστατώσεις. Σχετίζεται περισσότερο με τον αισθησιακό νου επειδή οι αισθήσεις κινούνται συνεχώς στην αναζήτηση διάφορων αντικειμένων. Όσο παραμένουμε εμπλεκόμενοι στην αναζήτηση της αισθησιακής απόλαυσης, είμαστε υποκείμενοι στην αστάθεια της ράτζας.

Από τη τάμας προέρχεται η άγνοια η οποία καλύπτει την αληθινή μας φύση και κάνει αδύναμη την ικανότητα της αντίληψης μας. Απ’ αυτήν προκύπτει η ιδέα του «εγώ» ή ξεχωριστού εαυτού εξ αιτίας του οποίου αισθανόμαστε μόνοι και απομονωμένοι. Η τάμας υπερισχύει στη συνειδητότητα που είναι ταυτισμένη με το σώμα, το οποίο είναι αδρανές και περιορισμένο.

Νοητικοί τύποι σύμφωνα με τους γκούνας

ΣΑΤΤΒΙΚΟΙ

Το να υπερισχύει η σάττβα στην φύση μας είναι το κλειδί της υγείας, της δημιουργικότητας και της πνευματικότητας.

Τα σαττβικά άτομα έχουν μια αρμονική φύση που εύκολα προσαρμόζεται και η οποία τους κρατά ελεύθερους από κάθε νοητική ή σωματική αρρώστια. Εργάζονται για την ισορροπία και για να διατηρούν την ειρήνη στο νου η οποία και κόβει την ρίζα της ασθένειας. Σέβονται τους άλλους και φροντίζουν τον εαυτό τους. Βλέπουν τη ζωή σαν μια εμπειρία μάθησης και αναζητούν το καλό σε όλα τα πράγματα ακόμη και στην ασθένεια, την οποία προσπαθούν να κατανοήσουν και όχι απλά να την καταστείλουν. 

ΡΑΤΖΑΣΙΚΟΙ

Έχουν καλή ενέργεια αλλά τη σπαταλούν με την υπερδραστηριότητα και χαλούν τον εαυτό τους. Ο νους τους είναι συνήθως ανήσυχος και σπάνια σε ειρήνη. Προσπαθούν να κυριαρχήσουν στους άλλους, συχνά άσχετα από τα μέσα, και έχουν δυνατές πεποιθήσεις. Είναι ανυπόμονοι και ασυνεπείς στον τρόπο που χειρίζονται τα προβλήματά τους και δεν τους δίνουν το χρόνο που χρειάζονται, ή την υπευθυνότητα που απαιτείται, για να διεκπεραιωθούνε. Κατηγορούν τους άλλους για τα προβλήματά τους συμπεριλαμβάνοντας και τους θεραπευτές τους. Οι ρατζασικοί άνθρωποι μπορούν να πραγματοποιήσουν τους στόχους τους και γενικά έχουν ένα έλεγχο στη ζωή τους. Ωστόσο δεν έχουν επίγνωση του πνευματικού τους σκοπού και κυριαρχούνται από το «εγώ» στην επιδίωξη της ευτυχίας. Η ζωή τους φέρνει σοκ, τα οποία μπορεί να τους δημιουργήσουν μεγάλη δυστυχία ιδιαίτερα όταν χάνουν τον έλεγχο. Ακόμη κι όταν πετυχαίνουν τους στόχους τους ανακαλύπτουν ότι δεν είναι ευτυχισμένοι.

ΤΑΜΑΣΙΚΟΙ

Οι ταμασικοί έχουν βαθιά ψυχολογικά μπλοκαρίσματα. Η ενέργειά τους και οι συγκινήσεις τους τείνουν να είναι καταπιεσμένες και στάσιμες και δεν γνωρίζουν ποια πραγματικά είναι τα προβλήματά τους. Δεν αναζητούν κατάλληλη θεραπεία και συνήθως έχουν κακή υγιεινή και κακές συνήθειες όσον αφορά τη φροντίδα του εαυτού τους. Αποδέχονται τη κατάστασή τους σαν μοίρα και δεν εκμεταλλεύονται μεθόδους οι οποίες μπορούν να ανακουφίσουν τα προβλήματά τους. Επιτρέπουν σε άλλους ανθρώπους και αρνητικές επιρροές να κυριαρχούν σε αυτούς και δεν τους αρέσει να είναι υπεύθυνοι για τη ζωή τους. Δεν τους αρέσει να χειρίζονται τα προβλήματά τους ή δεν θα επιτρέψουν σε άλλους να τα μάθουν και έτσι χειροτερεύουν τη κατάστασή τους.