Showing posts with label ΕΓΩ. Show all posts
Showing posts with label ΕΓΩ. Show all posts

Wednesday, September 23, 2026

Ον! Η αποδοχή του εγώ ως προϋπόθεση για την υπέρβαση και την διάλυση του ~ Άτμαν Νιτυανάντα


Η αποδοχή του εγώ ως προϋπόθεση για την υπέρβαση και την διάλυση του

Χωρίς την αποδοχή του εγώ μας δεν μπορούμε να το υπερβούμε και να το εξαλείψουμε και αυτό γιατί η μη αποδοχή προέρχεται από το εγώ, και μας ταυτίζει με το εγώ και ενδυναμώνει το εγώ. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να κάνουμε καμία εργασία και να προχωρήσουμε για όσο υπάρχει αντίσταση μέσα μας σχετικά με τις διάφορες απόψεις του εγώ μας.. Μπορούμε, αλλά θα προχωράμε αργά και δεν θα κατορθώσουμε να πάμε σε βάθος αυτήν την εργασία. Φυσικά αν έχουμε δυνατή θέληση και αποφασιστικότητα και εργαζόμαστε συστηματικά και σταθερά, διαλύοντας σταδιακά το εγώ και εμβαθύνοντας στο διαλογισμό ανοίγουμε χώρο και αυξάνεται και η κατανόηση μας και η αυτοαξία μας και έτσι μπορούμε να αποδεχόμαστε όλο και περισσότερο αυτό το οποίο δεν μας αρέσει στον εαυτό μας και έτσι να εργαστούμε με αυτό και να το εξαλείψουμε.

Η αποδοχή δεν είναι κάτι που το έχουμε πλήρως ή καθόλου. Μπορεί να έχουμε μια γενική στάση μη αποδοχής του εαυτού μας και να υποβόσκει συνεχώς μέσα μας μια κατάσταση αρνητικότητας, δυσαρέσκειας, θυμού, κατωτερότητας ενοχής κ.λπ.. Μπορεί η μη αποδοχή να αφορά κάποιες απόψεις του εγώ μας και της προσωπικότητας μας. Μπορεί να αποδεχτούμε πιο εύκολα κάποιες εγωϊκές καταστάσεις και πολύ δύσκολα ή καθόλου (τουλάχιστον προς το παρόν) κάποιες άλλες. Μπορεί ανάλογα το περιβάλλον και τις συνθήκες και την κατάσταση που βρισκόμαστε κάποια δεδομένη στιγμή να έχουμε περισσότερη ή λιγότερη αποδοχή προς συγκεκριμένες απόψεις του εγώ μας. 
Η αποδοχή, όπως και η κατανόηση αλλά και όλες οι ικανότητες και οι αρετές αυξάνονται σταδιακά σύμφωνα με την εργασία που κάνουμε και τις αλλαγές που έχουμε πετύχει μέσα μας.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΔΟΧΗ

Τι είναι αποδοχή και ποιος θα αποδεχτεί το εγώ αφού είναι δεδομένο ότι λειτουργούμε ταυτισμένοι με το εγώ και ‘είμαστε’ το εγώ; (αν και στην πραγματικότητα δεν είμαστε το εγώ αλλά η Συνειδητότητα).

Δύο είδη αποδοχής

Η αποδοχή σχετίζεται με τις εξωτερικές συνθήκες, πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις, καθώς και με τις εσωτερικές καταστάσεις, τις νοητικές και συναισθηματικές εκφράσεις του εγώ αλλά και τις συμπεριφορές και δράσεις που υποκινούνται από το εγώ (ύβρεις, χειρονομίες, σωματική, λεκτική και συναισθηματική βία και πράξεις που θεωρούμε ανήθικες σύμφωνα με τον κώδικα αξιών μας).
Η αποδοχή της εξωτερικής πραγματικότητας

Αποδοχή σε σχέση με τις εξωτερικές συνθήκες, είναι να μην αντιδρούμε μηχανικά και αυτόματα με συγκινησιακές και νοητικές εκδηλώσεις του εγώ σε αυτό που συμβαίνει κάποια συγκεκριμένη στιγμή ή μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής μας και να παραμείνουμε όσο το δυνατόν γίνεται σε επίγνωση του Εαυτού μας (Συνειδητότητα- σιωπηλή παρουσία μέσα μας), με επίγνωση αυτού που συμβαίνει. Να παραμείνουμε δηλαδή ως σιωπηλοί μάρτυρες του συμβάντος, σαν να συνέβαινε αυτό σε κάποιον άλλο και εμείς να κοιτάμε το συμβάν από απόσταση χωρίς κάποια αντίδραση.
Όντας όμως ταυτισμένοι με το εγώ, η συνήθης κατάσταση είναι να μην αποδεχόμαστε αυτό που μας συμβαίνει, είτε αυτό είναι κάτι της στιγμής, είτε κάτι που περνάμε για κάποιο χρονικό διάστημα, και να αντιδράμε με δυσαρέσκεια, απαρέσκεια, θυμό, με έντονες διαμαρτυρίες, κατηγόριες, επικρίσεις, παράπονα, ύβρεις, απογοήτευση, κατάθλιψη,  φόβο κ.λπ. . Αυτή η αντίδραση μπορεί να έχει στόχο είτε κάποιους άλλους ή εμάς τους ίδιους ή το Θεό και την ζωή αν το εγώ μας δεν βρίσκει κάποιον αίτιο για αυτό που συμβαίνει. Εξαρτάται από το τι νομίζουμε ότι είναι η αιτία της κατάστασης.

Η αποδοχή της εσωτερικής πραγματικότητας

Αποδοχή σε σχέση με την ψυχολογία μας και το εγώ μας, είναι η προθυμία να δούμε και να παραδεχθούμε ότι ορισμένες σκέψεις, συναισθήματα και τάσεις υπάρχουν μέσα μας (ανεξάρτητα από το αν μας αρέσουν) και επίσης το να μην αντιδρούμε προς αυτά με θυμό, δυσαρέσκεια, αίσθηση μειονεξίας, κατωτερότητας, ντροπής, ενοχής κ.λπ. όταν εκδηλώνονται ή όταν σκεπτόμαστε για αυτά, αλλά αντίθετα να αναγνωρίσουμε ότι είναι μέσα μας, ότι λειτουργούν και να τα υποδεχτούμε συνειδητά.
Τι σημαίνει να τα υποδεχτούμε συνειδητά; Να τα επιτρέψουμε να συμβούν αλλά χωρίς να χαθούμε σε αυτά (να μην ταυτιστούμε με αυτά) να τους δώσουμε την πλήρη προσοχή μας, παραμένοντας επίσης σε επίγνωση της σιωπηλής παρουσίας μέσα μας.
Από αυτή την κατάσταση έχουμε διάφορες επιλογές όπως το να προχωρήσουμε στην εξάλειψη τους αλλά χωρίς να είμαστε χαμένοι μέσα στις απόψεις του εγώ, χωρίς να βρισκόμαστε σε μια διαμάχη και σύγκρουση εσωτερική δημιουργημένη από το εγώ.

Μπορεί το εγώ να αποδεχτεί ή να αγαπήσει το εγώ;
 
Αποδοχή του εγώ από το εγώ δεν γίνεται αφού η φύση του εγώ είναι η ξεχωριστότητα, ή μη αποδοχή, η μηχανικότητα, η αντίδραση και η αντίσταση σε αυτό που συμβαίνει. Έτσι για όσο θα υπάρχει πλήρης ταύτιση με το εγώ και θα λειτουργούμε μέσα από το εγώ δεν μπορεί να υπάρχει πραγματική αποδοχή, ούτε και ουσιαστική εργασία για την διάλυση του εγώ στις διάφορες απόψεις του. Λίγο λίφτινγκ μπορεί να γίνει, (πιθανώς είναι και αυτό που αναζητούν οι περισσότεροι για να κάνουν την ζωή τους λίγο πιο υποφερτή) αλλά μια εργασία σε βάθος είναι αδύνατη αν δεν αποταυτιστούμε από τον νου και το εγώ και δεν αποκτήσουμε επαφή με την εσωτερική σιωπηλή παρουσία (είναι η αληθινή μας φύση) που είναι ανέγγιχτη από ΄το συμβαίνει στο σώμα και τον νου .  

 Η ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΓΩ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΑΥΤΟ

Εξ αιτίας της πολλαπλότητας και πολυσχιδότητας του εγώ καθώς και της ταύτισης μας με αυτό, δεν υπάρχει ακεραιότητα στην ψυχολογική μας χώρα. Ζούμε σε μια κατάσταση όπου η μια άποψη του εγώ εναντιώνεται ή αντιτίθεται σε κάποια άλλη, και καθώς είμαστε ταυτισμένοι πλήρως με την κάθε άποψη του εγώ που εκδηλώνεται μέσα μας, παραμένουμε εγκλωβισμένοι μέσα στο εγώ και υποφέρουμε από τις συνεχείς μηχανικές αντιδράσεις του.
  
Τι στιγμή, για παράδειγμα, που εκδηλώνεται ο θυμός μέσα μας και κυριαρχούμαστε πλήρως από το συναίσθημα του θυμού (είμαστε πλήρως ταυτισμένοι με αυτό) πως μπορούμε να το αγαπάμε ταυτόχρονα. Απλά δεν γίνεται. Το εγώ όντας σε κατάσταση θυμού δεν μπορεί να αγαπήσει το θυμό. Το εγώ σε κατάσταση μίσους, ζήλιας κ.λπ. δεν μπορεί να αγαπήσει την ζήλια, τον θυμό...... και πάει λέγοντας.

Αλλά το να μισούμε ή να θυμώνουμε* με τον εαυτό μας γιατί εκδηλώνεται μέσα μας ζήλεια, θυμός, σημαίνει ότι λειτουργούμε πάλι μέσα από το εγώ μας από την πίσω πόρτα.  Δηλαδή το εγώ αντί να θυμώνει και να μισεί κάποιον άλλο στρέφεται προς τον ίδιο του τον εαυτό. Και βεβαία αυτό δεν οδηγεί πουθενά αλλού παρά στην ενδυνάμωση της ταύτισης μας με το εγώ και την διόγκωση του. 

μισούμε ή να θυμώνουμε* με τον εαυτό μας: Στην πραγματικότητα το εγώ λειτουργεί αυτόματα, από μόνο του, απλά εμείς εξ αιτίας της ταύτισης με το εγώ, θεωρούμε ως δική μας αντίδραση κάθε έκφραση του εγώ. Έτσι δεν είναι ότι εμείς θυμώνουμε με το εγώ μας αλλά το εγώ το ίδιο αντιδρά μηχανικά ενάντια στο ίδιο.

ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΕΓΩ ΜΑΣ

Η αποδοχή συμβαίνει φυσικά και αυθόρμητα όταν είμαστε αφυπνισμένοι στην αληθινή μας φύση (Συνειδητότητα) και όταν υπερισχύει στο νου η σάττβα γκούνα (ποιότητα). Αλλά αυτή δεν είναι η εσωτερική  κατάσταση αυτών που ξεκινούν την αυτογνωσία. Στους υποψήφιους αναζητητές (τουλάχιστον στην συντριπτική πλειοψηφία) υπάρχει ταύτιση με το σώμα, το νου και το εγώ και υπερισχύουν αντί της σάττβα, οι τάμας και ράτζας ποιότητες (γκούνας) που είναι οι ποιότητες που σχετίζονται με τις κατώτερες απόψεις  του εγώ, την άγνοια, τα ελαττώματα και την δυσλειτουργία του νου.  

Στην πράξη, ο καθένας θα πρέπει να ξεκινήσει από το επίπεδο που βρίσκεται και να κάνει το καλύτερο που μπορεί. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Το εγώ βέβαια που είναι πολυδαίδαλο και πολυσχιδές έχει δημιουργήσει αταξία στην ψυχολογία μας και αντιδρά και αντιστέκεται στην προσπάθεια μας για αλλαγή. Γι’ αυτό χρειάζεται γνώση, βοήθεια και πολύ όρεξη για δουλειά για να μπορέσει κανείς να ξεπεράσει τα εμπόδια και τους υποσυνείδητους αμυντικούς μηχανισμούς του εγώ, και τελικά να καταφέρει να ξεκινήσει ουσιαστικά πια την πορεία για την εξάλειψη του εγώ και την αυτοπραγμάτωση.

‘ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΩΡΟΣ’,  ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ &  ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΑΤΤΒΑ ΓΚΟΥΝΑ

Για να υπάρξει αποδοχή χρειάζεται έστω και λίγος χώρος ελεύθερος στο νου για να μπορέσει να λειτουργήσει μέσα μας κάτι ανώτερο από το εγώ και τον κατώτερο νου.
Δεν υπάρχει ελεύθερος χώρος όταν είμαστε πλήρως ταυτισμένοι με το εγώ, το σώμα, τις νοητικές και συγκινησιακές καταστάσεις αλλά και τα εξωτερικά αντικείμενα. Δημιουργείται χώρος με το να είμαστε σε επίγνωση του εσωτερικής σιωπηλής παρουσίας μέσα μας, μέσω του διαλογισμού, της αυτοέρευνας, της εστιασμένης προσοχής, της αποσπασμένης παρατήρησης, αλλά και της διάλυσης του εγώ. Καθώς σταδιακά αδυνατίζουν και διαλύονται τα διάφορα εγώ, ελευθερώνεται όλο και περισσότερος χώρος στο νου και όλο και λιγότερο ταυτιζόμαστε με τα περιεχόμενα του νου και όλο και περισσότερο είμαστε σε επίγνωση της εσωτερικής σιωπηλής παρουσίας στην οποία το εγώ δεν έχει πρόσβαση. Επιπλέον καθώς μειώνεται το εγώ και σταθεροποιούμαστε όλο και περισσότερο στην αυτεπίγνωση, ο νους και η διάνοια αρχίζουν να λειτουργούν πιο ελεύθερα από το εγώ και αρχίζουν αν εκδηλώνονται σταδιακά οι ανώτερες δυνατότητες τους. Χωρίς αυτόν τον ελεύθερο χώρο και την ανεξαρτητοποίηση της διάνοιας από το εγώ η αποδοχή του εγώ ή οποιασδήποτε εγωικής έκφρασης είναι δύσκολη ή αδύνατη. 

 Η κατανόηση είναι απαραίτητη σε κάθε είδους εργασία που κάνουμε ή σε οτιδήποτε θέλουμε να αναπτύξουμε. Δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος χωρίς κατανόηση. Στην εργασία με το εγώ είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τι είναι το εγώ, πως λειτουργεί, τι είναι ο νους και πως λειτουργεί αλλά και τι είναι ο άνθρωπος γενικότερα. Να μάθουμε και να κατανοήσουμε ποια είναι η φύση μας και ποιες οι λειτουργίες, οι δυνατότητες και ικανότητες στα διάφορα επίπεδα* της ύπαρξης μας, από το σώμα μέχρι και την Συνειδητότητα που είναι ο αληθινός και αθάνατος Εαυτός μας.  (Παρακάτω αναλύω εν συντομία τα διάφορα επίπεδα της ύπαρξης μας).

Η σάττβα γκούνα είναι η βάση για ένα υγειές σώμα, για ένα υγιή και ισορροπημένο νου και μια διαυγή, αρμονική, φωτεινή  διάνοια. Μόνο όταν υπερισχύει η σάττβα γκούνα ο νους και η διάνοια μπορούν να λειτουργήσουν αρμονικά και να εκφράσουν τις ανώτερες νοητικές και συναισθηματικές ποιότητες και αρετές μέσα από τις οποίες είναι και η αποδοχή. Όσο κυριαρχούν η τάμας και η ράτζας στο νου και την διάνοια, όσο ο νου και η διάνοια είναι κάτω από την επιρροή του κατώτερου συγκινησιακού, είναι δύσκολη αν όχι αδύνατη η αποδοχή των διάφορων εκφράσεων του εγώ μας. Γι’ αυτό ανεξάρτητα από την μορφή και την μέθοδο άσκησης που ακολουθούμε είναι απαραίτητο να ακολουθήσουμε ένα σαττβικό τρόπο ζωής στην καθημερινότητα μας ώστε να αυξηθεί όσο γίνεται πιο γρήγορα η σάττβα γκούνα στο νου μας και να ελαττωθούν η τάμας (πρωτίστως) και η ράτζας. Πρακτικές όπως ο διαλογισμός, η επανάληψη μάντρα, η πραναγιάμα, η λατρεία και τα κίρταν και μπάτζαν (τραγούδισμα ύμνων και μάντρα), αυξάνουν πολύ την σάττβα ποιότητα (γκούνα).

Εκτός από τις πνευματικές πρακτικές θα πρέπει η σάττβα ποιότητα (γκούνα) να είναι η ποιότητα που κυριαρχεί σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξης μας και της εκδηλώσεις και δραστηριότητες της ζωής μας. Τροφή, περιβάλλον, σχέσεις, δραστηριότητες, σπίτι, μουσική, ταινίες, σκέψεις, συναισθήματα κ.λπ. θα πρέπει να είναι σαττβικής φύσης κατά το πλείστον γιατί δεν είναι δυνατόν να είναι 100% σαττβικά για διάφορους λόγους. Αυτό το θέμα θα αναλυθεί περισσότερο διεξοδικά σε άλλο άρθρο.

Διάβασε περισσότερα για τα γκούνας εδώ: ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΚΟΥΝΑΣ (Σάττβα-Ράτζας-Τάμας)

Ο ελεύθερος χώρος (που μπορεί να δημιουργηθεί όταν αποτραβήξουμε την προσοχή μας από τα περιεχόμενα του νου και των αισθήσεων και την προσηλώσουμε στην εσωτερική σιωπή πέρα από το νου) η κατανόηση και η  ζωή σαττβική, (εννοείται και η άσκηση)  είναι οι πυλώνες να αποταυτιστούμε από το εγώ, να το αποδεχτούμε και τελικά να το εξαλείψουμε από τον ψυχισμό μας. 

ΣΧΟΛΙΟ: Τα διάφορα επίπεδα* της ύπαρξης μας: 
1.      Σώμα
2.      Πράνα (Ζωτική ενέργεια). Φυσικό και η ψυχικό Πράνα.
3.      Μάνας-Manas (Εξωτερικός νους),
4.      Μπούντι-Buddhi ( Ευφυία, Διάνοια). Η κατώτερη διάνοια και η ανώτερη διάνοια
5.      Αχάμκαρα-Ahamkara (Εγώ, η ψευδαισθησιακή ταυτότητα),
6.      Τσίττα-Chitta (Υποσυνείδητο, Μνήμη, γενικό πεδίο του νου
7.      Αιτιατό σώμα
8.      Συνειδητότητα, Άτμαν ή Μπράμαν

 Τα 3,4,5,6  μαζί με το ψυχικό πράνα αποτελούν το αστρικό σώμα.

Το Μάνας-Manas, το Μπούντι-Buddhi ( Ευφυία, Διάνοια), ο Αχάμκαρα-Ahamkara (Εγώ, η ψευδαισθησιακή ταυτότητα και το Τσίττα-Chitta (Υποσυνείδητο, Μνήμη, γενικό πεδίο του νου) ονομάζονται Ανταχκαράνα-Νους, το τετραπλό εσωτερικό όργανο.

Διάβασε περισσότερα για αυτά στο άρθρο: ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΜΑΣ (Συνοπτικά)

 ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΣΙΩΠΗΛΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ, ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΧΗ

Αν δεν βρούμε άγκυρα σε κάτι σταθερό μέσα μας, το οποίο να μην μπορεί να το αγγίξει το εγώ είναι αδύνατο να αποφευχθεί η ταύτιση* με το εγώ. Χωρίς να έχουμε ένα χώρο ανέγγιχτο από το εγώ είναι αδύνατον να αποφευχθεί η ταύτιση με την κάθε εκδήλωση του εγώ (σκέψεις, φαντασίες, πεποιθήσεις,  συγκινήσεις, παρορμήσεις) που ξεπετάγεται από το υποσυνείδητο αλλά και με το ίδιο το εγώ ως ταυτότητα (είμαι το σώμα, ο τάδε και ο δείνα) καθώς επίσης και με τα εξωτερικά αντικείμενα και καταστάσεις. Και για όσο υπάρχει πλήρης ταύτιση με το εγώ δεν τίθεται θέμα αποδοχής του, ούτε  μπορεί να γίνει σοβαρή εργασία για τη διάλυση του.

Ταύτιση* σημαίνει ότι όλη μας η προσοχή έχει 'κλαπεί' και απορροφηθεί από το εγώ, οπότε δεν υπάρχει ελεύθερη προσοχή για να είμαστε σε επίγνωση του Είναι μας και να παρατηρούμε το εγώ από απόσταση. Επιπλέον ταύτιση σημαίνει ότι νοιώθουμε ότι είμαστε αυτή η νοητική ή συναισθηματική εκδήλωση και ότι είναι πραγματική.  Αυτό είναι που αποκαλούμαι κοινώς ύπνος της συνείδησης.  Και αυτή είναι η κατάσταση της πλειοψηφίας των ανθρώπων στην γη. Χωρίς αλλαγή στο επίπεδο τηε συνειδητότητας δεν μπορεί να συμβεί καμμία ουσιαστική αλλγή στον πλανήτη όσες εξωτερικές προσπάθειες και αν κάνουμε.

Το σταθερό σημείο για να πιαστούμε, είναι η σιωπηλή παρουσία στο κέντρο της ύπαρξης μας. Είναι το αθάνατο 'κομμάτι' του εαυτού μας, η θεϊκή φύση μας, που παραμένει ζωντανή (είναι η ίδια η ζωή) όταν το σώμα πεθαίνει. Αυτή η 'ζωντανή' σιωπηλή παρουσία είναι πάντα παρούσα μέσα μας. Απλά λόγω άγνοιας δεν της δίνουμε σημασία ούτε μπορούμε να εκτιμήσουμε την αξία της. Επιπλέον για το εγώ που από την φύση του είναι εξωστρεφές, αυτό που το ενδιαφέρει δεν είναι η γαλήνη και η ειρήνη της ψυχής, αλλά ότι κάνει θόρυβο, και αυτό είναι οι αισθητηριακές αντιλήψεις. Η σιωπηλή παρουσία του Είναι μας είναι αμετάβλητη, ακέραιη, ανεπηρέαστη από ότι συμβαίνει στο σώμα και το νου και έχει την καθαρότητα, την δύναμη και την διαπεραστικότητα, να φωτίζει και να διαλύει ότι δεν είναι αρμονικό και φωτεινό μέσα μας, δηλαδή το εγώ. 

Μόνο σε κατάσταση πλήρους προσοχής, παρατηρώντας δηλαδή το εγώ που εκδηλώνεται διερευνητικά με πλήρη προσοχή και χωρίς καμιά κρίση-κατάκριση-σχόλιο, όντας σε επίγνωση του 'κέντρου μας' μπορεί να υπάρχει αποδοχή. Δηλαδή υπάρχει ένα τρυφερό αγκάλιασμα αυτού που είναι κακάσχημο και αποτρόπαιο από την περιεκτική επίγνωση που από τη φύση της, όπως και το κενό, δεν αντιστέκεται σε τίποτα αλλά αντίθετα αγκαλιάζει τα πάντα, τα φωτίζει και κάνει την αντίληψη τους δυνατή. 

Έτσι γίνεται σαφές ότι η αποδοχή αυτού που συμβαίνει μέσα μας, οποιασδήποτε εγωικής άποψης εκδηλώνεται εκείνη τη στιγμή,  δεν είναι μια διανοητική ή συναισθηματική διαδικασία αλλά ένα αγκάλιασμα του από την πληρότητα της προσοχής και της επίγνωσης που είναι το Είναι μας. Όπως προανέφερα και παραπάνω η κατανόηση είναι σημαντική στην αποδοχή και για να είμαστε σ αυτήν την κατάσταση της αυτεπίγνωσης και της πλήρους προσοχής η κατανόηση παίζει το ρόλο της. Παρα ταύτα δεν μπορεί η κατανόηση να αντικαταστήσει την αυτεπίγνωση, την επαγρύπνηση και την αποσπασμένη παρατήρηση που είναι  το κέντρο όλης της πνευματικής άσκησης.

Αυτό λοιπόν που απαιτείται πρώτα απ’ όλα είναι να δημιουργηθεί απόσταση από το εγώ. Από την κάθε εγωϊκή έκφραση και την ιδία την αίσθηση εγώ είμαι ο τάδε ή ο δείνα και να βρούμε εκείνο το μέρος μέσα μας που είναι πάντα ήρεμο, ειρηνικό και ανέπαφο από το εγώ, και το οποίο είναι αυτό που πραγματικά είμαστε, αιώνια Ύπαρξη, αγνή Συνειδητότητα, άπειρη Ευδαιμονία.

Μόνο από εκεί, (από το κέντρο μας), μπορούμε να δούμε το εγώ μας, και κάθε έκφραση του με τρυφερή απόσπαση και να μην αντιδράσουμε προς αυτό με κάποια άλλη εγωικής άποψη. 

Και αυτό για να γίνει απαιτείται συνεχής (από στιγμή σε στιγμή) προσπάθεια για την ανάπτυξη του παρατηρητή, και αυτό προϋποθέτει συνεχή προσπάθεια να ανακαλύψουμε τι είναι αυτό μέσα μας που παραμένει σταθερό και αμετάβλητο, την εσωτερική σιωπή πέρα από το νου, και να αγκυροβολήσουμε σε αυτή, (να είμαστε δηλαδή σε συνεχή επίγνωση του κέντρου μας, του Είναι μας). 

Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΕΓΩ

Η κατανόηση του εγώ ( η κατανόηση του τι είναι το εγώ μας και πως λειτουργεί μέσα μας) η οποία είναι σημαντική για την εργασία με το εγώ και τη διάλυση του, έρχεται επίσης μέσα από την καθαρή και αποσπασμένη παρατήρηση του, όντας σε επαφή με την πηγή μας την σιωπηλή παρουσία του Είναι μας.

Η κατανόηση μεγαλώνει όμως με διάφορους τρόπους και όλοι τους είναι σημαντικοί. Αυξάνεται με την διάλυση του εγώ, με την αύξηση του σάττβα στο νου, με την μελέτη, τον στοχασμό, την συναναστροφή με φωτισμένους ή προχωρημένους μαθητές, με τον διαλογισμό, την διάκριση.
Όλα αυτά όμως έχουν ως βάση την συνεχή αποσπασμένη, τρυφερή και πλήρη παρατήρηση του εγώ με ταυτόχρονη επίγνωση του Είναι μας.

Η κατανόηση είναι προφανές ότι δεν ανήκει στο εγώ αλλά την διάνοια (ευφυΐα) η οποία λειτουργεί στο ανώτερο δυνατό της επίπεδο όταν είναι αγνή-σαττβική και λειτουργεί σε επαφή με την Συνειδητότητα. Η ανώτερη λογική (η ελεύθερη από επιθυμίες, σκοπιμότητες του εγώ αλλά και χωρίς την παρεμβολή των κατώτερων συγκινήσεων και των πεποιθήσεων και απόψεων του εγώ), η διάκριση, η αποσπασμένη παρατήρηση, η κατανόηση και η διαισθητική γνώση ανήκουν στις ανώτερες λειτουργίες της διάνοιας. 
Το πιο σπουδαίο ρόλο στην πνευματική μας άσκηση και ανάπτυξη παίζει η διάνοια γι αυτό και η ανάπτυξη των ικανοτήτων της διάνοιας είναι από τα πιο σημαντικά μέρη της εσωτερικής εργασίας και της αυτογνωσίας.

Διάβασε περισσότερα για την κατανόηση εδώ: Η κατανόηση

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Με όλα τα αναφερόμενα παραπάνω γίνεται σαφές ότι χωρίς απόσταση (αποταύτιση) από το εγώ, η εσωτερική εργασία είναι δύσκολη και χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα.

Γι αυτό απαιτείται συνεχής (από στιγμή σε στιγμή) προσπάθεια για την ανάπτυξη του παρατηρητή, την συνεχή αποταύτιση (ή απόσπαση) από το εγώ και συνεχής προσπάθεια να ανακαλύψουμε τι είναι αυτό μέσα μας που παραμένει σταθερό και αμετάβλητο, πλήρες και ειρηνικό και να είμαστε σε συνεχή επίγνωσης του.

‘’Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία’’ είπε ο ποιητής, αλλά θέλει και πολύ αντοχή στις αντιξοότητες και στην αντίσταση που προβάλει το εγώ, και ακόμη σταθερή αποφασιστικότητα, αυτοπεποίθηση, ιώβειο υπομονή και συνεχή, σταθερή, φιλόπονη και συστηματική  άσκηση.
  

Thursday, August 28, 2025

ON! Η ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΓΩ ~ Atman Nityananda


 Η ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΓΩ

Τι είναι το εγώ?
Αυτό που νομίζεις ότι είσαι. Η ψευδαίσθηση ότι είσαι το σώμα (που το λένε Δημήτρη, Μαρία ή όπως αλλιώς σε βάφτισαν) μαζί με μια ψευδαισθησιακή εικόνα που έχει δημιουργηθεί στο νου από τις εμπειρίες που βίωσες από την ημέρα που γεννήθηκες.

Τι άλλο είναι?
Ένα σύνολο επιθυμιών, παρορμήσεων, πεποιθήσεων, αντιλήψεων, συνήθειων (σωματικών, συναισθηματικών, νοητικών), ταυτίσεων, αρεσκειών, απαρεσκειών, φόβων, θυμού, ...., βασισμένα στην μίμηση, την ταύτιση, την προβολή και την φαντασία.

Είναι γεγονός ότι  δεν είσαι το εγώ, αλλά εξ αιτίας της άγνοιας και της ταύτισης έχεις περιορίσει τον εαυτό σου σε εάν μικρό μέρος της ύπαρξης σου (το σώμα, τις συγκινήσεις και τον νου). Η αληθινή σου φύση, ο αληθινός σου Εαυτός, είναι αυτό που ονομάζουν οι θρησκείες Πνεύμα ή Ψυχή (δεν αναφέρομαι στον ψυχισμό που θεωρείται το κατώτερο μέρος της ψυχής: θυμικό-επιθυμητικό-λογικό) και το οποίο παραμένει σαν μια αφηρημένη ιδέα στο νου σου, ενώ στην πραγματικότητα είναι αυτό που είσαι και που επιτρέπει όλα τα αλλά να υπάρχουν και να έχουν ζωή (σώμα, ενέργεια, νους).

Η βασική στάση του εγώ είναι ότι νοιώθει ξεχωριστό (αποκομμένο) από τους ανθρώπους, την ζωή και το Θεό και ότι είναι πολύ σπουδαίο ή και το αντίθετο επίσης, αποτυχημένο. Το εγώ νιώθει ότι υπάρχει μέσα από αυτήν την αίσθηση ξεχωριστότητας αλλά και της σημαντικότητας (να νοιώθει ότι είναι σπουδαίο). Μέσα στην ενότητα και την ταπεινότητα (την συναίσθηση δεν είμαι τίποτα σημαντικό ή σπουδαίο) το εγώ εκμηδενίζεται για αυτό με κάθε τρόπο το εγώ προσπαθεί να διατηρήσει αυτή την αίσθηση ξεχωριστότητας και σπουδαιότητας με διάφορους τρόπους.

Μερικούς από αυτούς είναι να προσπαθεί να αποδείξει ποσό σπουδαίο και ιδιαίτερο είναι (είτε με το να γίνει πρωταθλητής σε κάτι, επιτυχημένος σε κάποιο τομέα της ζωής, είτε με τα ρούχα που φοράει, το κούρεμα, το κινητό που θα αγοράσει κ.λπ., μικρή σημασία έχει για το εγώ ο τρόπος) να ζητάει την αναγνώριση και την αποδοχή των άλλων με ποικίλους τρόπους, να κριτικάρει, να σχολιάζει, να κουτσομπολεύει τους άλλους, να συγκρίνεται συνεχώς με τους άλλους, να κατηγορεί ή να θεωρεί υπευθύνους τους άλλους ή την ζωή για όσα πέρασε ή περνάει, να νομίζει ότι οι άλλοι το υποτιμούν και το μειώνουν, να δικαιολογεί συνεχώς τον εαυτό του, προσπαθώντας να έχει κάτω από τον έλεγχο πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις. Γενικά βρίσκεται μπλεγμένο στο  'παιχνίδι', «Εγώ κι οι 'άλλοι'».

Ένας συνήθης τρόπος του εγώ είναι να σκέφτεται το παρελθόν, να φαντάζεται το μέλλον και να σχολιάζει το παρόν. Να συγκρίνει την εμπειρία που συμβαίνει  τώρα με κάποια εμπειρία του παρελθόντος ή με αυτήν που θα ήθελε να ζούσε αντί γι’ αυτήν που ζει τώρα, με αυτήν που φαντάζεται δηλαδή. Επίσης δεν μας αφήνει να ζήσουμε εδώ και τώρα πλήρως την κάθε εμπειρία που τώρα συμβαίνει, με το να  σχολιάζει την κάθε εμπειρία, με το να σκέφτεται και να φαντάζεται πράγματα σχετικά με  αυτό που συμβαίνει και τελικά να διαστρεβλώνει την αντίληψη μας.

Το να βιώνουμε με πλήρη προσοχή και αποδοχή αυτού που συμβαίνει εδώ και τώρα χωρίς σύγκριση, φαντασίες, αρέσκεια και απαρέσκεια σημαίνει θάνατος για το εγώ. Για αυτό το εγώ δεν σταματάει ούτε στιγμή να μεταφράζει όλες τις εμπειρίες με σκέψεις και να βάζει ταμπέλες, (ωραίο, άσχημο, καλό, κακό, θα ήταν καλύτερα αν, ίσως αλλιώς, ναι αλλά, πέρσι ήταν καλύτερα, θα το προτιμούσα κάπως αλλιώς κ.λπ. ...).

Άλλο ένα παιχνίδι του εγώ είναι να φαντάζεται και να νομίζει ότι θα είναι ευτυχισμένο κάπου αλλού εκτός από εδώ. Ότι θα είναι ευτυχισμένο όταν τα πράγματα θα είναι κάπως αλλιώς από ότι είναι τώρα. Αλλά αυτό επειδή είναι τρόπος αντίληψης του εγώ επαναλαμβάνεται μηχανικά συνεχώς και ανεξαρτήτως καταστάσεων και συνθηκών. Για το εγώ σχεδόν πάντα κάτι λείπει, ή κάτι θα έπρεπε να ήταν κάπως αλλιώς, γενικά η κατάσταση θα έπρεπε να είναι κάπως αλλιώς, ή όχι ακριβώς έτσι, για να είναι ικανοποιημένο και ευτυχισμένο.

Το εγώ (όντας  ασυνείδητο ) και προϊόν της άγνοιας δεν μπορεί να καταλάβει ότι αυτό το ίδιο είναι το πρόβλημα, ότι αυτό είναι  που δεν επιτρέπει την βίωση της πληρότητας και της  ευτυχίας στο εδώ και τώρα. Ότι η ευτυχία βιώνεται όταν ο νους είναι ήρεμος, συγκεντρωμένος και σε συνειδητή επαφή με την αληθινή μας φύση (Συνειδητότητα) και όχι από το πως είναι οι εξωτερικές συνθήκες. Βέβαια εξ αιτίας του εγώ και των διάφορων εγωϊκών τάσεων (θυμού, φόβου, απληστίας, επιθυμίας, προσκόλλησης, δυσαρέσκειας κ.λπ.)  δεν μπορούμε να βρεθούμε ευκολά σε αυτήν την εσωτερική κατάσταση (ηρεμίας, ειρήνης και επαφής με το Είναι μας) πάρα μόνο πολύ σπάνια όταν συμβεί κάτι που θέλαμε πολύ, αλλά και σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αντιλαμβανόμαστε ότι η ευτυχία προέρχεται από μέσα και όχι από έξω, δηλαδή από το συμβάν.

Επειδή η επιβίωση του εγώ εξαρτάται από την σχέση του με τους άλλους και τα πράγματα της ζωής το εγώ είναι σε ένα συνεχή αγώνα για να επιβεβαιώνει την ύπαρξη του και την αυτοσπουδαιότητα του μέσα από την σύγκριση, την απόκτηση πραγμάτων, τις επιτυχίες, τον έλεγχο των άλλων, την κριτική και τα σχόλια για τους άλλους, κ.λπ..

Μέσα σε αυτή την μάχη επιβίωσης εναλλάσσονται συνεχώς στον ψυχισμό συναισθήματα φόβου, ανησυχίας, αγωνίας, εκνευρισμού, θυμού απόρριψης, κατωτερότητας, στεναχώριας, θλίψης, απογοήτευσης, απομόνωσης, μοναξιάς, ανικανοποίητου, κενότητας, μεγαλείου, ανωτερότητας....

Τις στιγμές που το εγώ για διάφορους λογούς ησυχάζει βιώνουμε χαλαρότητα, καλή διάθεση, ευθυμία, χαρά. Και το εγώ συνήθως ησυχάζει όταν ικανοποιείται κάποια επιθυμία του, μικρή ή μεγάλη, όταν τα πράγματα πάνε όπως θα ήθελε, όταν αναγνωρίζεται, όταν νοιώθει ασφαλές, όταν γενικά οι συνθήκες είναι σύμφωνα με τον προγραμματισμό του. Κι αυτό συνήθως κρατάει λίγο. Γρηγορά το εγώ επανέρχεται στο προσκήνιο και αν δεν είναι σε κάποια έντονη μιζέρια ή δυστυχία θα είναι σε κατάσταση, βαρεμάρας, ανικανοποίητου, βίωση ενός κενού, ότι κάτι του λείπει, ότι κάτι θέλει αλλά δεν ξέρει τι θέλει, ή θα ονειροπολεί.

Η ζωή περνάει ανάμεσα στην επιθυμία, τον φόβο, τον θυμό, την γοητεία, την απογοήτευση, την αρέσκεια, την απαρέσκεια, την χαρά και την θλίψη κ.λπ.. Όσο πιο δυνατό είναι το εγώ τόσο πιο μακριά ζούμε από το κέντρο της ύπαρξης μας την πηγή της ευτυχίας, της πληρότητας κα της ειρήνης και τόσο πιο έντονη είναι η μιζέρια και η δυστυχία.

Όντας κάποιος ταυτισμένος με το εγώ ούτε που αντιλαμβάνεται την φυλακή, ούτε που υποψιάζεται ότι η αίτια της μιζέριας κα της δυστυχίας του είναι αυτό που θεωρεί λανθασμένα ως εαυτό σου. Έτσι θεωρεί υπεύθυνους και κατηγορεί τους γονείς του, τους άλλους, την ζωή γενικότερα και  τον Θεό. Με αυτόν τον τρόπο παραμένει φυλακισμένος στις ψευδαισθήσεις του εγώ του και δεν βλέπει την δυνατότητα που έχει να ελευθερωθεί από τις ψευδαισθήσεις του εγώ αι να γίνει ο δημιουργός της ευτυχίας του.

Monday, May 12, 2025

ΟΝ! ΣΚΈΨΕΙΣ & ΣΥΝΑΙΣΘΉΜΑΤΑ. - Άτμαν Νιτυαναντα

 


ΣΚΈΨΕΙΣ & ΣΥΝΑΙΣΘΉΜΑΤΑ

Οι σκέψεις μας είναι στην πλειοψηφία τους η μετάφραση των συγκινήσεων και των συναισθημάτων στο επίπεδο του νου!

Η δυστυχία μας έχει ως βάση τα συναισθήματα και τις συγκινήσεις. 

Τα κατώτερα συναισθήματα ειναι χαμηλοδονούμενο και δυσαρμονικό πεδίο ψυχικής ενέργειας κρυσταλλωμένο στον ψυχισμό μας.

Κέντρο των συγκινήσεων και των συναισθημάτων είναι το εγώ. Τα συναισθήματα είναι εκφράσεις του εγώ. Είναι οι αντιδράσεις του εγώ στις αισθητηριακές εμπειρίες και στην ανάμνηση τους.

Κέντρο του Εγώ είναι η Επιθυμία. Άρα σχετίζονται άμεσα με την επιθυμία.

Ο ψυχισμός μας είναι τοξινομένος από αυτό το πεδίο το οποίο προκαλεί δυσλειτουργία στο νου και στην διάνοια, προσκολλήσεις, εθισμούς, ταυτίσεις, παρανοήσεις, διαστρεβλώσεις αντιφάσεις, πόνο, δυστυχία και ψυχοσωματικές αρρώστιες.

Ως εκ τούτου η ελευθερία από κάθε πόνο και δυστυχία επιτυγχάνεται με την εξάλειψη των κατώτερων συγκινήσεων και συναισθημάτων και της επιθυμίας που είναι η ρίζα αιτία αυτών.

Βιβλία στα Ελληνικά

Friday, March 28, 2025

Ον! Μάθετε να ζείτε συνειδητά κάθε στιγμή ~ Ατμαν Νιτυανάντα


Μάθετε να ζείτε συνειδητά κάθε στιγμή  


Η γιόγκα είναι εύκολη όταν ο νους είναι αγνός-σαττβικός και δύσκολη ή αδύνατη όταν ο νους είναι ρατζασοταμασικός μη-αγνός.

Γιόγκα δεν εννοώ τις  γνωστές ασάνας της χάθα γιόγκα που είναι πολύ της μόδας τα τελευταία χρόνια σε όλο τον κόσμο. Οι ασάνας (θέσεις σώματος) είναι ένα μέσο για να ετοιμάσουμε το σώμα, την ενέργεια και τον νου για διαλογισμό, όταν βέβαια γίνονται κατάλληλα και για το σκοπό αυτό. Αλλιώς είναι γυμναστικές ασκήσεις, που μας βοηθούν να έχουμε καλή υγεία και ευεξία και να χαλαρώσουμε από το στρες. Αυτά δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητα για τους σημερινούς ανθρώπους, που ζουν  ένα αφύσικο τρόπο ζωής στις τσιμεντουπόλεις, αλλά δεν είναι γιόγκα.

Γιόγκα είναι να ζούμε στην καρδιά μας (στο κέντρο της ύπαρξης μας), σε συνειδητή ένωση με το Είναι μας (της πνευματικής μας φύσης) και να βιώνουμε απερίσπαστα την ειρήνη, την πληρότητα και την ευδαιμονία που  είμαστε ως Είναι.

Ο μόνος τόπος και η μόνη ώρα να είμαστε σε γιόγκα, είναι εδώ και τώρα. Μόνο στην παρούσα στιγμή, όπου και να είμαστε, μπορούμε να βιώνουμε την ειρήνη και την πληρότητα που Είμαστε. 

Βιώνετε εδώ και τώρα πληρότητα, ειρήνη και ευδαιμονία; Αν όχι, τι σας εμποδίζει να το βιώσετε; Το εμπόδιο δεν είναι έξω από εσάς αλλά είναι ο ίδιος σας ο εαυτός, εννοώντας το ρατζασοταμσικό εγώ με το οποίο είστε ταυτισμένοι και το οποίο λανθασμένα προσλαμβάνετε ως εαυτό σας. 

Όπως μόνο τώρα μπορούμε να βιώσουμε  ειρήνη, παρόμοια μόνο τώρα μπορούμε να ανακαλύψουμε οτιδήποτε μας εμποδίζει αυτήν την στιγμή να βιώσουμε πληρότητα και ειρήνη, και μόνο τώρα μπορούμε να κάνουμε κάτι για να απαλλαγούμε από αυτό.

Το εγώ βέβαια από τη φύση του σκέπτεται (επειδή ζει στην φαντασία και όχι στην πραγματικότητα) ότι αν τα πράγματα ήταν κάπως αλλιώς, αν είχαμε περισσότερα χρήματα, ένα ‘ιδανικό’ σύντροφο, ένα καλό σπίτι, μια καλή δουλειά, αν κερδίζαμε το πρωτάθλημα κ.λπ. θα είμασταν πλήρεις και ευτυχισμένοι. Πράγμα που δεν έχει καμία βάση και πραγματικότητα. Όταν ικανοποιείται μια επιθυμία μας απλά το εγώ μας για λίγο διάστημα χαίρεται και ικανοποιείται και μετά ξαναμπαίνει στον ίδια ρουτίνα της μιζέριας (βαρεμάρα, ανικανοποίητο, άγχος, ανησυχίες κ.λπ. αν όχι χειρότερα). 
Οπότε αδιαφορήστε για τις ψεύτικες ιδέες του εγώ ότι θα ήσασταν ευτυχισμένοι κάπου αλλού και κάποια άλλη ώρα και δείτε γιατί δεν βιώνετε εδώ και τώρα, στο σημείο που είστε, στην παρούσα στιγμή πληρότητα, ικανοποίηση, ευτυχία (μακαριότητα).

Με ποιόν τρόπο σας εμποδίζει το εγώ σας (μέσα στο οποίο συμπεριλαμβάνονται όλες οι νοητικές, και συγκινησιακές εκφράσεις του) να βιώσετε πληρότητα, ειρήνη και μακαριότητα;

Αναρωτηθείτε, αυτοπαρατηρηθείτε, αναγνωρίστε, κατανοείστε και εξαλείψτε ότι και να είναι αυτό που στέκεται εμπόδιο στο να ζείτε εδώ και τώρα και κάθε στιγμή στην καρδιά σας.

Μάθετε να ζείτε συνειδητά κάθε στιγμή και να μην αφήνεστε στις μηχανικές αντιδράσεις (νοητικές και συγκινησιακές)  και τις συνήθειες του σώματος και του νου. Το να αφηνόμαστε στις συνήθειες και στις αυτόματες αντιδράσεις του εγώ μας και να ταυτιζόμαστε με αυτές είναι εύκολο αλλά δεν φέρνει παρά μόνο μιζέρια και τελικά δυστυχία.

 Να Είσαι ή να μην Είσαι, (Να Είσαι συνειδητός και σε επίγνωση της αληθινής σου φύσης ή όχι). Αυτό είναι το καίριο ερώτημα την κάθε στιγμή. Το να Είσαι ελευθερώνει και το να ταυτίζεσαι με το εγώ, το σώμα και τον νου σκλαβώνει κοιμίζει και φέρνει μιζέρια.

Η ελευθερία μας και η ευδαιμονία της Ύπαρξης μπορεί να βιωθεί με το να ζούμε συνειδητά από στιγμή σε στιγμή.