Ον! Η αποδοχή του εγώ ως προϋπόθεση για την υπέρβαση και την διάλυση του ~ Άτμαν Νιτυανάντα

Η αποδοχή του εγώ ως προϋπόθεση για την υπέρβαση και την διάλυση του

Χωρίς την αποδοχή του εγώ μας δεν μπορούμε να το υπερβούμε και να το εξαλείψουμε και αυτό γιατί η μη αποδοχή προέρχεται από το εγώ, και μας ταυτίζει με το εγώ και ενδυναμώνει το εγώ. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να κάνουμε καμία εργασία και να προχωρήσουμε για όσο υπάρχει αντίσταση μέσα μας σχετικά με τις διάφορες απόψεις του εγώ μας.. Μπορούμε, αλλά θα προχωράμε αργά και δεν θα κατορθώσουμε να πάμε σε βάθος αυτήν την εργασία. Φυσικά αν έχουμε δυνατή θέληση και αποφασιστικότητα και εργαζόμαστε συστηματικά και σταθερά, διαλύοντας σταδιακά το εγώ και εμβαθύνοντας στο διαλογισμό ανοίγουμε χώρο και αυξάνεται και η κατανόηση μας και η αυτοαξία μας και έτσι μπορούμε να αποδεχόμαστε όλο και περισσότερο αυτό το οποίο δεν μας αρέσει στον εαυτό μας και έτσι να εργαστούμε με αυτό και να το εξαλείψουμε.

Η αποδοχή δεν είναι κάτι που το έχουμε πλήρως ή καθόλου. Μπορεί να έχουμε μια γενική στάση μη αποδοχής του εαυτού μας και να υποβόσκει συνεχώς μέσα μας μια κατάσταση αρνητικότητας, δυσαρέσκειας, θυμού, κατωτερότητας ενοχής κ.λπ.. Μπορεί η μη αποδοχή να αφορά κάποιες απόψεις του εγώ μας και της προσωπικότητας μας. Μπορεί να αποδεχτούμε πιο εύκολα κάποιες εγωϊκές καταστάσεις και πολύ δύσκολα ή καθόλου (τουλάχιστον προς το παρόν) κάποιες άλλες. Μπορεί ανάλογα το περιβάλλον και τις συνθήκες και την κατάσταση που βρισκόμαστε κάποια δεδομένη στιγμή να έχουμε περισσότερη ή λιγότερη αποδοχή προς συγκεκριμένες απόψεις του εγώ μας. 

Η αποδοχή, όπως και η κατανόηση αλλά και όλες οι ικανότητες και οι αρετές αυξάνονται σταδιακά σύμφωνα με την εργασία που κάνουμε και τις αλλαγές που έχουμε πετύχει μέσα μας.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΔΟΧΗ

Τι είναι αποδοχή και ποιος θα αποδεχτεί το εγώ αφού είναι δεδομένο ότι λειτουργούμε ταυτισμένοι με το εγώ και ‘είμαστε’ το εγώ; (αν και στην πραγματικότητα δεν είμαστε το εγώ αλλά η Συνειδητότητα).

Δύο είδη αποδοχής

Η αποδοχή σχετίζεται με τις εξωτερικές συνθήκες, πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις, καθώς και με τις εσωτερικές καταστάσεις, τις νοητικές και συναισθηματικές εκφράσεις του εγώ αλλά και τις συμπεριφορές και δράσεις που υποκινούνται από το εγώ (ύβρεις, χειρονομίες, σωματική, λεκτική και συναισθηματική βία και πράξεις που θεωρούμε ανήθικες σύμφωνα με τον κώδικα αξιών μας).

Η αποδοχή της εξωτερικής πραγματικότητας

Αποδοχή σε σχέση με τις εξωτερικές συνθήκες, είναι να μην αντιδρούμε μηχανικά και αυτόματα με συγκινησιακές και νοητικές εκδηλώσεις του εγώ σε αυτό που συμβαίνει κάποια συγκεκριμένη στιγμή ή μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής μας και να παραμείνουμε όσο το δυνατόν γίνεται σε επίγνωση του Εαυτού μας (Συνειδητότητα- σιωπηλή παρουσία μέσα μας), με επίγνωση αυτού που συμβαίνει. Να παραμείνουμε δηλαδή ως σιωπηλοί μάρτυρες του συμβάντος, σαν να συνέβαινε αυτό σε κάποιον άλλο και εμείς να κοιτάμε το συμβάν από απόσταση χωρίς κάποια αντίδραση.

Όντας όμως ταυτισμένοι με το εγώ, η συνήθης κατάσταση είναι να μην αποδεχόμαστε αυτό που μας συμβαίνει, είτε αυτό είναι κάτι της στιγμής, είτε κάτι που περνάμε για κάποιο χρονικό διάστημα, και να αντιδράμε με δυσαρέσκεια, απαρέσκεια, θυμό, με έντονες διαμαρτυρίες, κατηγόριες, επικρίσεις, παράπονα, ύβρεις, απογοήτευση, κατάθλιψη,  φόβο κ.λπ. . Αυτή η αντίδραση μπορεί να έχει στόχο είτε κάποιους άλλους ή εμάς τους ίδιους ή το Θεό και την ζωή αν το εγώ μας δεν βρίσκει κάποιον αίτιο για αυτό που συμβαίνει. Εξαρτάται από το τι νομίζουμε ότι είναι η αιτία της κατάστασης.

Η αποδοχή της εσωτερικής πραγματικότητας

Αποδοχή σε σχέση με την ψυχολογία μας και το εγώ μας, είναι η προθυμία να δούμε και να παραδεχθούμε ότι ορισμένες σκέψεις, συναισθήματα και τάσεις υπάρχουν μέσα μας (ανεξάρτητα από το αν μας αρέσουν) και επίσης το να μην αντιδρούμε προς αυτά με θυμό, δυσαρέσκεια, αίσθηση μειονεξίας, κατωτερότητας, ντροπής, ενοχής κ.λπ. όταν εκδηλώνονται ή όταν σκεπτόμαστε για αυτά, αλλά αντίθετα να αναγνωρίσουμε ότι είναι μέσα μας, ότι λειτουργούν και να τα υποδεχτούμε συνειδητά.

Τι σημαίνει να τα υποδεχτούμε συνειδητά; Να τα επιτρέψουμε να συμβούν αλλά χωρίς να χαθούμε σε αυτά (να μην ταυτιστούμε με αυτά) να τους δώσουμε την πλήρη προσοχή μας, παραμένοντας επίσης σε επίγνωση της σιωπηλής παρουσίας μέσα μας.

Από αυτή την κατάσταση έχουμε διάφορες επιλογές όπως το να προχωρήσουμε στην εξάλειψη τους αλλά χωρίς να είμαστε χαμένοι μέσα στις απόψεις του εγώ, χωρίς να βρισκόμαστε σε μια διαμάχη και σύγκρουση εσωτερική δημιουργημένη από το εγώ.

Μπορεί το εγώ να αποδεχτεί ή να αγαπήσει το εγώ;

 

Αποδοχή του εγώ από το εγώ δεν γίνεται αφού η φύση του εγώ είναι η ξεχωριστότητα, ή μη αποδοχή, η μηχανικότητα, η αντίδραση και η αντίσταση σε αυτό που συμβαίνει. Έτσι για όσο θα υπάρχει πλήρης ταύτιση με το εγώ και θα λειτουργούμε μέσα από το εγώ δεν μπορεί να υπάρχει πραγματική αποδοχή, ούτε και ουσιαστική εργασία για την διάλυση του εγώ στις διάφορες απόψεις του. Λίγο λίφτινγκ μπορεί να γίνει, (πιθανώς είναι και αυτό που αναζητούν οι περισσότεροι για να κάνουν την ζωή τους λίγο πιο υποφερτή) αλλά μια εργασία σε βάθος είναι αδύνατη αν δεν αποταυτιστούμε από τον νου και το εγώ και δεν αποκτήσουμε επαφή με την εσωτερική σιωπηλή παρουσία (είναι η αληθινή μας φύση) που είναι ανέγγιχτη από ΄το συμβαίνει στο σώμα και τον νου .  

 Η ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΓΩ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΑΥΤΟ

Εξ αιτίας της πολλαπλότητας και πολυσχιδότητας του εγώ καθώς και της ταύτισης μας με αυτό, δεν υπάρχει ακεραιότητα στην ψυχολογική μας χώρα. Ζούμε σε μια κατάσταση όπου η μια άποψη του εγώ εναντιώνεται ή αντιτίθεται σε κάποια άλλη, και καθώς είμαστε ταυτισμένοι πλήρως με την κάθε άποψη του εγώ που εκδηλώνεται μέσα μας, παραμένουμε εγκλωβισμένοι μέσα στο εγώ και υποφέρουμε από τις συνεχείς μηχανικές αντιδράσεις του.

  

Τι στιγμή, για παράδειγμα, που εκδηλώνεται ο θυμός μέσα μας και κυριαρχούμαστε πλήρως από το συναίσθημα του θυμού (είμαστε πλήρως ταυτισμένοι με αυτό) πως μπορούμε να το αγαπάμε ταυτόχρονα. Απλά δεν γίνεται. Το εγώ όντας σε κατάσταση θυμού δεν μπορεί να αγαπήσει το θυμό. Το εγώ σε κατάσταση μίσους, ζήλιας κ.λπ. δεν μπορεί να αγαπήσει την ζήλια, τον θυμό...... και πάει λέγοντας.

Αλλά το να μισούμε ή να θυμώνουμε* με τον εαυτό μας γιατί εκδηλώνεται μέσα μας ζήλεια, θυμός, σημαίνει ότι λειτουργούμε πάλι μέσα από το εγώ μας από την πίσω πόρτα.  Δηλαδή το εγώ αντί να θυμώνει και να μισεί κάποιον άλλο στρέφεται προς τον ίδιο του τον εαυτό. Και βεβαία αυτό δεν οδηγεί πουθενά αλλού παρά στην ενδυνάμωση της ταύτισης μας με το εγώ και την διόγκωση του. 

μισούμε ή να θυμώνουμε* με τον εαυτό μας: Στην πραγματικότητα το εγώ λειτουργεί αυτόματα, από μόνο του, απλά εμείς εξ αιτίας της ταύτισης με το εγώ, θεωρούμε ως δική μας αντίδραση κάθε έκφραση του εγώ. Έτσι δεν είναι ότι εμείς θυμώνουμε με το εγώ μας αλλά το εγώ το ίδιο αντιδρά μηχανικά ενάντια στο ίδιο.

ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΕΓΩ ΜΑΣ

Η αποδοχή συμβαίνει φυσικά και αυθόρμητα όταν είμαστε αφυπνισμένοι στην αληθινή μας φύση (Συνειδητότητα) και όταν υπερισχύει στο νου η σάττβα γκούνα (ποιότητα). Αλλά αυτή δεν είναι η εσωτερική  κατάσταση αυτών που ξεκινούν την αυτογνωσία. Στους υποψήφιους αναζητητές (τουλάχιστον στην συντριπτική πλειοψηφία) υπάρχει ταύτιση με το σώμα, το νου και το εγώ και υπερισχύουν αντί της σάττβα, οι τάμας και ράτζας ποιότητες (γκούνας) που είναι οι ποιότητες που σχετίζονται με τις κατώτερες απόψεις  του εγώ, την άγνοια, τα ελαττώματα και την δυσλειτουργία του νου.  

Στην πράξη, ο καθένας θα πρέπει να ξεκινήσει από το επίπεδο που βρίσκεται και να κάνει το καλύτερο που μπορεί. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Το εγώ βέβαια που είναι πολυδαίδαλο και πολυσχιδές έχει δημιουργήσει αταξία στην ψυχολογία μας και αντιδρά και αντιστέκεται στην προσπάθεια μας για αλλαγή. Γι’ αυτό χρειάζεται γνώση, βοήθεια και πολύ όρεξη για δουλειά για να μπορέσει κανείς να ξεπεράσει τα εμπόδια και τους υποσυνείδητους αμυντικούς μηχανισμούς του εγώ, και τελικά να καταφέρει να ξεκινήσει ουσιαστικά πια την πορεία για την εξάλειψη του εγώ και την αυτοπραγμάτωση.

‘ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΩΡΟΣ’,  ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ &  ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΑΤΤΒΑ ΓΚΟΥΝΑ

Για να υπάρξει αποδοχή χρειάζεται έστω και λίγος χώρος ελεύθερος στο νου για να μπορέσει να λειτουργήσει μέσα μας κάτι ανώτερο από το εγώ και τον κατώτερο νου.

Δεν υπάρχει ελεύθερος χώρος όταν είμαστε πλήρως ταυτισμένοι με το εγώ, το σώμα, τις νοητικές και συγκινησιακές καταστάσεις αλλά και τα εξωτερικά αντικείμενα. Δημιουργείται χώρος με το να είμαστε σε επίγνωση του εσωτερικής σιωπηλής παρουσίας μέσα μας, μέσω του διαλογισμού, της αυτοέρευνας, της εστιασμένης προσοχής, της αποσπασμένης παρατήρησης, αλλά και της διάλυσης του εγώ. Καθώς σταδιακά αδυνατίζουν και διαλύονται τα διάφορα εγώ, ελευθερώνεται όλο και περισσότερος χώρος στο νου και όλο και λιγότερο ταυτιζόμαστε με τα περιεχόμενα του νου και όλο και περισσότερο είμαστε σε επίγνωση της εσωτερικής σιωπηλής παρουσίας στην οποία το εγώ δεν έχει πρόσβαση. Επιπλέον καθώς μειώνεται το εγώ και σταθεροποιούμαστε όλο και περισσότερο στην αυτεπίγνωση, ο νους και η διάνοια αρχίζουν να λειτουργούν πιο ελεύθερα από το εγώ και αρχίζουν αν εκδηλώνονται σταδιακά οι ανώτερες δυνατότητες τους. Χωρίς αυτόν τον ελεύθερο χώρο και την ανεξαρτητοποίηση της διάνοιας από το εγώ η αποδοχή του εγώ ή οποιασδήποτε εγωικής έκφρασης είναι δύσκολη ή αδύνατη. 

 Η κατανόηση είναι απαραίτητη σε κάθε είδους εργασία που κάνουμε ή σε οτιδήποτε θέλουμε να αναπτύξουμε. Δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος χωρίς κατανόηση. Στην εργασία με το εγώ είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τι είναι το εγώ, πως λειτουργεί, τι είναι ο νους και πως λειτουργεί αλλά και τι είναι ο άνθρωπος γενικότερα. Να μάθουμε και να κατανοήσουμε ποια είναι η φύση μας και ποιες οι λειτουργίες, οι δυνατότητες και ικανότητες στα διάφορα επίπεδα* της ύπαρξης μας, από το σώμα μέχρι και την Συνειδητότητα που είναι ο αληθινός και αθάνατος Εαυτός μας.  (Παρακάτω αναλύω εν συντομία τα διάφορα επίπεδα της ύπαρξης μας).

Η σάττβα γκούνα είναι η βάση για ένα υγειές σώμα, για ένα υγιή και ισορροπημένο νου και μια διαυγή, αρμονική, φωτεινή  διάνοια. Μόνο όταν υπερισχύει η σάττβα γκούνα ο νους και η διάνοια μπορούν να λειτουργήσουν αρμονικά και να εκφράσουν τις ανώτερες νοητικές και συναισθηματικές ποιότητες και αρετές μέσα από τις οποίες είναι και η αποδοχή. Όσο κυριαρχούν η τάμας και η ράτζας στο νου και την διάνοια, όσο ο νου και η διάνοια είναι κάτω από την επιρροή του κατώτερου συγκινησιακού, είναι δύσκολη αν όχι αδύνατη η αποδοχή των διάφορων εκφράσεων του εγώ μας. Γι’ αυτό ανεξάρτητα από την μορφή και την μέθοδο άσκησης που ακολουθούμε είναι απαραίτητο να ακολουθήσουμε ένα σαττβικό τρόπο ζωής στην καθημερινότητα μας ώστε να αυξηθεί όσο γίνεται πιο γρήγορα η σάττβα γκούνα στο νου μας και να ελαττωθούν η τάμας (πρωτίστως) και η ράτζας. Πρακτικές όπως ο διαλογισμός, η επανάληψη μάντρα, η πραναγιάμα, η λατρεία και τα κίρταν και μπάτζαν (τραγούδισμα ύμνων και μάντρα), αυξάνουν πολύ την σάττβα ποιότητα (γκούνα).

Εκτός από τις πνευματικές πρακτικές θα πρέπει η σάττβα ποιότητα (γκούνα) να είναι η ποιότητα που κυριαρχεί σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξης μας και της εκδηλώσεις και δραστηριότητες της ζωής μας. Τροφή, περιβάλλον, σχέσεις, δραστηριότητες, σπίτι, μουσική, ταινίες, σκέψεις, συναισθήματα κ.λπ. θα πρέπει να είναι σαττβικής φύσης κατά το πλείστον γιατί δεν είναι δυνατόν να είναι 100% σαττβικά για διάφορους λόγους. Αυτό το θέμα θα αναλυθεί περισσότερο διεξοδικά σε άλλο άρθρο.

Διάβασε περισσότερα για τα γκούνας εδώ: ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΚΟΥΝΑΣ (Σάττβα-Ράτζας-Τάμας)

Ο ελεύθερος χώρος (που μπορεί να δημιουργηθεί όταν αποτραβήξουμε την προσοχή μας από τα περιεχόμενα του νου και των αισθήσεων και την προσηλώσουμε στην εσωτερική σιωπή πέρα από το νου) η κατανόηση και η  ζωή σαττβική, (εννοείται και η άσκηση)  είναι οι πυλώνες να αποταυτιστούμε από το εγώ, να το αποδεχτούμε και τελικά να το εξαλείψουμε από τον ψυχισμό μας. 

ΣΧΟΛΙΟ: Τα διάφορα επίπεδα* της ύπαρξης μας: 

1.      Σώμα

2.      Πράνα (Ζωτική ενέργεια). Φυσικό και η ψυχικό Πράνα.

3.      Μάνας-Manas (Εξωτερικός νους),

4.      Μπούντι-Buddhi ( Ευφυία, Διάνοια). Η κατώτερη διάνοια και η ανώτερη διάνοια

5.      Αχάμκαρα-Ahamkara (Εγώ, η ψευδαισθησιακή ταυτότητα),

6.      Τσίττα-Chitta (Υποσυνείδητο, Μνήμη, γενικό πεδίο του νου

7.      Αιτιατό σώμα

8.      Συνειδητότητα, Άτμαν ή Μπράμαν

 Τα 3,4,5,6  μαζί με το ψυχικό πράνα αποτελούν το αστρικό σώμα.

Το Μάνας-Manas, το Μπούντι-Buddhi ( Ευφυία, Διάνοια), ο Αχάμκαρα-Ahamkara (Εγώ, η ψευδαισθησιακή ταυτότητα και το Τσίττα-Chitta (Υποσυνείδητο, Μνήμη, γενικό πεδίο του νου) ονομάζονται Ανταχκαράνα-Νους, το τετραπλό εσωτερικό όργανο.

Διάβασε περισσότερα για αυτά στο άρθρο: ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΜΑΣ (Συνοπτικά)

 ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΣΙΩΠΗΛΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ, ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΧΗ

Αν δεν βρούμε άγκυρα σε κάτι σταθερό μέσα μας, το οποίο να μην μπορεί να το αγγίξει το εγώ είναι αδύνατο να αποφευχθεί η ταύτιση* με το εγώ. Χωρίς να έχουμε ένα χώρο ανέγγιχτο από το εγώ είναι αδύνατον να αποφευχθεί η ταύτιση με την κάθε εκδήλωση του εγώ (σκέψεις, φαντασίες, πεποιθήσεις,  συγκινήσεις, παρορμήσεις) που ξεπετάγεται από το υποσυνείδητο αλλά και με το ίδιο το εγώ ως ταυτότητα (είμαι το σώμα, ο τάδε και ο δείνα) καθώς επίσης και με τα εξωτερικά αντικείμενα και καταστάσεις. Και για όσο υπάρχει πλήρης ταύτιση με το εγώ δεν τίθεται θέμα αποδοχής του, ούτε  μπορεί να γίνει σοβαρή εργασία για τη διάλυση του.

Ταύτιση* σημαίνει ότι όλη μας η προσοχή έχει 'κλαπεί' και απορροφηθεί από το εγώ, οπότε δεν υπάρχει ελεύθερη προσοχή για να είμαστε σε επίγνωση του Είναι μας και να παρατηρούμε το εγώ από απόσταση. Επιπλέον ταύτιση σημαίνει ότι νοιώθουμε ότι είμαστε αυτή η νοητική ή συναισθηματική εκδήλωση και ότι είναι πραγματική.  Αυτό είναι που αποκαλούμαι κοινώς ύπνος της συνείδησης.  Και αυτή είναι η κατάσταση της πλειοψηφίας των ανθρώπων στην γη. Χωρίς αλλαγή στο επίπεδο τηε συνειδητότητας δεν μπορεί να συμβεί καμμία ουσιαστική αλλγή στον πλανήτη όσες εξωτερικές προσπάθειες και αν κάνουμε.

Το σταθερό σημείο για να πιαστούμε, είναι η σιωπηλή παρουσία στο κέντρο της ύπαρξης μας. Είναι το αθάνατο 'κομμάτι' του εαυτού μας, η θεϊκή φύση μας, που παραμένει ζωντανή (είναι η ίδια η ζωή) όταν το σώμα πεθαίνει. Αυτή η 'ζωντανή' σιωπηλή παρουσία είναι πάντα παρούσα μέσα μας. Απλά λόγω άγνοιας δεν της δίνουμε σημασία ούτε μπορούμε να εκτιμήσουμε την αξία της. Επιπλέον για το εγώ που από την φύση του είναι εξωστρεφές, αυτό που το ενδιαφέρει δεν είναι η γαλήνη και η ειρήνη της ψυχής, αλλά ότι κάνει θόρυβο, και αυτό είναι οι αισθητηριακές αντιλήψεις. Η σιωπηλή παρουσία του Είναι μας είναι αμετάβλητη, ακέραιη, ανεπηρέαστη από ότι συμβαίνει στο σώμα και το νου και έχει την καθαρότητα, την δύναμη και την διαπεραστικότητα, να φωτίζει και να διαλύει ότι δεν είναι αρμονικό και φωτεινό μέσα μας, δηλαδή το εγώ. 

Μόνο σε κατάσταση πλήρους προσοχής, παρατηρώντας δηλαδή το εγώ που εκδηλώνεται διερευνητικά με πλήρη προσοχή και χωρίς καμιά κρίση-κατάκριση-σχόλιο, όντας σε επίγνωση του 'κέντρου μας' μπορεί να υπάρχει αποδοχή. Δηλαδή υπάρχει ένα τρυφερό αγκάλιασμα αυτού που είναι κακάσχημο και αποτρόπαιο από την περιεκτική επίγνωση που από τη φύση της, όπως και το κενό, δεν αντιστέκεται σε τίποτα αλλά αντίθετα αγκαλιάζει τα πάντα, τα φωτίζει και κάνει την αντίληψη τους δυνατή. 

Έτσι γίνεται σαφές ότι η αποδοχή αυτού που συμβαίνει μέσα μας, οποιασδήποτε εγωικής άποψης εκδηλώνεται εκείνη τη στιγμή,  δεν είναι μια διανοητική ή συναισθηματική διαδικασία αλλά ένα αγκάλιασμα του από την πληρότητα της προσοχής και της επίγνωσης που είναι το Είναι μας. Όπως προανέφερα και παραπάνω η κατανόηση είναι σημαντική στην αποδοχή και για να είμαστε σ αυτήν την κατάσταση της αυτεπίγνωσης και της πλήρους προσοχής η κατανόηση παίζει το ρόλο της. Παρα ταύτα δεν μπορεί η κατανόηση να αντικαταστήσει την αυτεπίγνωση, την επαγρύπνηση και την αποσπασμένη παρατήρηση που είναι  το κέντρο όλης της πνευματικής άσκησης.

Αυτό λοιπόν που απαιτείται πρώτα απ’ όλα είναι να δημιουργηθεί απόσταση από το εγώ. Από την κάθε εγωϊκή έκφραση και την ιδία την αίσθηση εγώ είμαι ο τάδε ή ο δείνα και να βρούμε εκείνο το μέρος μέσα μας που είναι πάντα ήρεμο, ειρηνικό και ανέπαφο από το εγώ, και το οποίο είναι αυτό που πραγματικά είμαστε, αιώνια Ύπαρξη, αγνή Συνειδητότητα, άπειρη Ευδαιμονία.

Μόνο από εκεί, (από το κέντρο μας), μπορούμε να δούμε το εγώ μας, και κάθε έκφραση του με τρυφερή απόσπαση και να μην αντιδράσουμε προς αυτό με κάποια άλλη εγωικής άποψη. 

Και αυτό για να γίνει απαιτείται συνεχής (από στιγμή σε στιγμή) προσπάθεια για την ανάπτυξη του παρατηρητή, και αυτό προϋποθέτει συνεχή προσπάθεια να ανακαλύψουμε τι είναι αυτό μέσα μας που παραμένει σταθερό και αμετάβλητο, την εσωτερική σιωπή πέρα από το νου, και να αγκυροβολήσουμε σε αυτή, (να είμαστε δηλαδή σε συνεχή επίγνωση του κέντρου μας, του Είναι μας). 

Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΕΓΩ

Η κατανόηση του εγώ ( η κατανόηση του τι είναι το εγώ μας και πως λειτουργεί μέσα μας) η οποία είναι σημαντική για την εργασία με το εγώ και τη διάλυση του, έρχεται επίσης μέσα από την καθαρή και αποσπασμένη παρατήρηση του, όντας σε επαφή με την πηγή μας την σιωπηλή παρουσία του Είναι μας.

Η κατανόηση μεγαλώνει όμως με διάφορους τρόπους και όλοι τους είναι σημαντικοί. Αυξάνεται με την διάλυση του εγώ, με την αύξηση του σάττβα στο νου, με την μελέτη, τον στοχασμό, την συναναστροφή με φωτισμένους ή προχωρημένους μαθητές, με τον διαλογισμό, την διάκριση.

Όλα αυτά όμως έχουν ως βάση την συνεχή αποσπασμένη, τρυφερή και πλήρη παρατήρηση του εγώ με ταυτόχρονη επίγνωση του Είναι μας.

Η κατανόηση είναι προφανές ότι δεν ανήκει στο εγώ αλλά την διάνοια (ευφυΐα) η οποία λειτουργεί στο ανώτερο δυνατό της επίπεδο όταν είναι αγνή-σαττβική και λειτουργεί σε επαφή με την Συνειδητότητα. Η ανώτερη λογική (η ελεύθερη από επιθυμίες, σκοπιμότητες του εγώ αλλά και χωρίς την παρεμβολή των κατώτερων συγκινήσεων και των πεποιθήσεων και απόψεων του εγώ), η διάκριση, η αποσπασμένη παρατήρηση, η κατανόηση και η διαισθητική γνώση ανήκουν στις ανώτερες λειτουργίες της διάνοιας. 

Το πιο σπουδαίο ρόλο στην πνευματική μας άσκηση και ανάπτυξη παίζει η διάνοια γι αυτό και η ανάπτυξη των ικανοτήτων της διάνοιας είναι από τα πιο σημαντικά μέρη της εσωτερικής εργασίας και της αυτογνωσίας.

Διάβασε περισσότερα για την κατανόηση εδώ: Η κατανόηση

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Με όλα τα αναφερόμενα παραπάνω γίνεται σαφές ότι χωρίς απόσταση (αποταύτιση) από το εγώ, η εσωτερική εργασία είναι δύσκολη και χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα.

Γι αυτό απαιτείται συνεχής (από στιγμή σε στιγμή) προσπάθεια για την ανάπτυξη του παρατηρητή, την συνεχή αποταύτιση (ή απόσπαση) από το εγώ και συνεχής προσπάθεια να ανακαλύψουμε τι είναι αυτό μέσα μας που παραμένει σταθερό και αμετάβλητο, πλήρες και ειρηνικό και να είμαστε σε συνεχή επίγνωσης του.

‘’Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία’’ είπε ο ποιητής, αλλά θέλει και πολύ αντοχή στις αντιξοότητες και στην αντίσταση που προβάλει το εγώ, και ακόμη σταθερή αποφασιστικότητα, αυτοπεποίθηση, ιώβειο υπομονή και συνεχή, σταθερή, φιλόπονη και συστηματική  άσκηση.

  

Ον! Μάθετε να ζείτε συνειδητά κάθε στιγμή ~ Ατμαν Νιτυανάντα

Μάθετε να ζείτε συνειδητά κάθε στιγμή  

Η γιόγκα είναι εύκολη όταν ο νους είναι αγνός-σαττβικός και δύσκολη ή αδύνατη όταν ο νους είναι ρατζασοταμασικός μη-αγνός.

Γιόγκα δεν εννοώ τις  γνωστές ασάνας της χάθα γιόγκα που είναι πολύ της μόδας τα τελευταία χρόνια σε όλο τον κόσμο. Οι ασάνας (θέσεις σώματος) είναι ένα μέσο για να ετοιμάσουμε το σώμα, την ενέργεια και τον νου για διαλογισμό, όταν βέβαια γίνονται κατάλληλα και για το σκοπό αυτό. Αλλιώς είναι γυμναστικές ασκήσεις, που μας βοηθούν να έχουμε καλή υγεία και ευεξία και να χαλαρώσουμε από το στρες. Αυτά δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητα για τους σημερινούς ανθρώπους, που ζουν  ένα αφύσικο τρόπο ζωής στις τσιμεντουπόλεις, αλλά δεν είναι γιόγκα.

Γιόγκα είναι να ζούμε στην καρδιά μας (στο κέντρο της ύπαρξης μας), σε συνειδητή ένωση με το Είναι μας (της πνευματικής μας φύσης) και να βιώνουμε απερίσπαστα την ειρήνη, την πληρότητα και την ευδαιμονία που  είμαστε ως Είναι.

Ο μόνος τόπος και η μόνη ώρα να είμαστε σε γιόγκα, είναι εδώ και τώρα. Μόνο στην παρούσα στιγμή, όπου και να είμαστε, μπορούμε να βιώνουμε την ειρήνη και την πληρότητα που Είμαστε. 

Βιώνετε εδώ και τώρα πληρότητα, ειρήνη και ευδαιμονία; Αν όχι, τι σας εμποδίζει να το βιώσετε; Το εμπόδιο δεν είναι έξω από εσάς αλλά είναι ο ίδιος σας ο εαυτός, εννοώντας το ρατζασοταμσικό εγώ με το οποίο είστε ταυτισμένοι και το οποίο λανθασμένα προσλαμβάνετε ως εαυτό σας. 

Όπως μόνο τώρα μπορούμε να βιώσουμε  ειρήνη, παρόμοια μόνο τώρα μπορούμε να ανακαλύψουμε οτιδήποτε μας εμποδίζει αυτήν την στιγμή να βιώσουμε πληρότητα και ειρήνη, και μόνο τώρα μπορούμε να κάνουμε κάτι για να απαλλαγούμε από αυτό.

Το εγώ βέβαια από τη φύση του σκέπτεται (επειδή ζει στην φαντασία και όχι στην πραγματικότητα) ότι αν τα πράγματα ήταν κάπως αλλιώς, αν είχαμε περισσότερα χρήματα, ένα ‘ιδανικό’ σύντροφο, ένα καλό σπίτι, μια καλή δουλειά, αν κερδίζαμε το πρωτάθλημα κ.λπ. θα είμασταν πλήρεις και ευτυχισμένοι. Πράγμα που δεν έχει καμία βάση και πραγματικότητα. Όταν ικανοποιείται μια επιθυμία μας απλά το εγώ μας για λίγο διάστημα χαίρεται και ικανοποιείται και μετά ξαναμπαίνει στον ίδια ρουτίνα της μιζέριας (βαρεμάρα, ανικανοποίητο, άγχος, ανησυχίες κ.λπ. αν όχι χειρότερα). 

Οπότε αδιαφορήστε για τις ψεύτικες ιδέες του εγώ ότι θα ήσασταν ευτυχισμένοι κάπου αλλού και κάποια άλλη ώρα και δείτε γιατί δεν βιώνετε εδώ και τώρα, στο σημείο που είστε, στην παρούσα στιγμή πληρότητα, ικανοποίηση, ευτυχία (μακαριότητα).

Με ποιόν τρόπο σας εμποδίζει το εγώ σας (μέσα στο οποίο συμπεριλαμβάνονται όλες οι νοητικές, και συγκινησιακές εκφράσεις του) να βιώσετε πληρότητα, ειρήνη και μακαριότητα;

Αναρωτηθείτε, αυτοπαρατηρηθείτε, αναγνωρίστε, κατανοείστε και εξαλείψτε ότι και να είναι αυτό που στέκεται εμπόδιο στο να ζείτε εδώ και τώρα και κάθε στιγμή στην καρδιά σας.

Μάθετε να ζείτε συνειδητά κάθε στιγμή και να μην αφήνεστε στις μηχανικές αντιδράσεις (νοητικές και συγκινησιακές)  και τις συνήθειες του σώματος και του νου. Το να αφηνόμαστε στις συνήθειες και στις αυτόματες αντιδράσεις του εγώ μας και να ταυτιζόμαστε με αυτές είναι εύκολο αλλά δεν φέρνει παρά μόνο μιζέρια και τελικά δυστυχία.

 Να Είσαι ή να μην Είσαι, (Να Είσαι συνειδητός και σε επίγνωση της αληθινής σου φύσης ή όχι). Αυτό είναι το καίριο ερώτημα την κάθε στιγμή. Το να Είσαι ελευθερώνει και το να ταυτίζεσαι με το εγώ, το σώμα και τον νου σκλαβώνει κοιμίζει και φέρνει μιζέρια.

Η ελευθερία μας και η ευδαιμονία της Ύπαρξης μπορεί να βιωθεί με το να ζούμε συνειδητά από στιγμή σε στιγμή.

Ομ! Η αφύπνιση δεν είναι Αυτοπραγμάτωση - Άτμαν Νιτυανάντα

 Η αφύπνιση δεν είναι Αυτοπραγμάτωση

Έχω διαπιστώσει ότι συχνά συγχέεται η αφύπνιση στην αληθινή μας φύση με την αυτοπραγμάτωση ή απελευθέρωση. Όμως, η αφύπνιση και η αυτοπραγμάτωση (απελευθέρωση, θέωση) δεν είναι το ίδιο πράγμα, αν και η αυτοπραγμάτωση, που είναι και το τέλος του δρόμου, περιλαμβάνει την αφύπνιση.

Οι βασικές διαφορές ανάμεσα στην αφύπνιση και στην αυτοπραγμάτωση είναι ότι στην αυτοπραγμάτωση υπάρχει πλήρης διάλυση του εγώ σε όλες του τις όψεις (ελαττώματα, πάθη, αδυναμίες, επιθυμίες, προγραμματισμοί, κατώτερα συναισθήματα κ.λπ.), πλήρης μεταμόρφωση του νου σε φωτεινό και αγνό, όπως είναι η Συνειδητότητα, και αυθόρμητη, φυσική εδραίωση μας στη σιωπηλή παρουσία της Συνειδητότητας. Δεν χρειάζεται πλέον καμία προσπάθεια για να είμαστε σταθερά και σε πλήρη επίγνωση της θεϊκής μας φύσης, της ειρήνης, της ελευθερίας, της πληρότητας και της αγάπης.

Με την αφύπνιση, σε αντίθεση με την αυτοπραγμάτωση, δεν συμβαίνει (στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων) η πλήρης διάλυση του εγώ ούτε η εδραίωσή μας στην αληθινή μας φύση. Μετά την αφύπνιση, οι εγωικές τάσεις συνεχίζουν να υπάρχουν και να εκδηλώνονται, εμποδίζοντας λιγότερο ή περισσότερο τη βίωση της ελευθερίας, της ειρήνης, της αγάπης και της πληρότητας του Είναι.

Οι εγωικές τάσεις συνεχίζουν να υπάρχουν στον ψυχισμό μας και να εκδηλώνονται, έστω και αδύναμα, προκαλώντας ταύτιση και ξεχασιά, ενώ ωθούν τον νου να αναζητήσει απόλαυση στα αντικείμενα των αισθήσεων.

Για αυτό το λόγο, απαιτείται να συνεχίσουμε και μετά την αφύπνιση την πρακτική και τις πειθαρχίες. Απαιτείται συνεχής, από στιγμή σε στιγμή, εγρήγορση, σταθερή βαθιά επίγνωση της εσωτερικής σιωπής (αυτεπίγνωση) και διάκριση, για να αποφεύγουμε την ταύτιση με τις εκφράσεις-αντιδράσεις του εγώ (σκέψεις, συναισθήματα, επιθυμίες, παρορμήσεις, φαντασίες κ.λπ.) και να αποφεύγουμε να δρούμε υπό την επιρροή ή ακόμη και την κυριαρχία τους. Και βέβαια, απαιτείται να συνεχίσουμε την άσκηση μέχρι να φτάσουμε στην πλήρη διάλυση του εγώ και την πλήρη εδραίωσή μας στο Είναι μας (Αυτοπραγμάτωση).

Επισημαίνω ξανά την αναγκαιότητα να συνεχιστεί η άσκηση (αν και η άσκηση αποκτά πλέον άλλο χαρακτήρα και δυναμική) μέχρις ότου όλες οι εγωικές τάσεις διαλυθούν εντελώς και η παραμονή στο Είναι γίνει μόνιμη και αβίαστη.

Σύμφωνα με τις διδασκαλίες μεγάλων δασκάλων, όπως ο Παντάντζαλι, ο Αντισανκαρατσάρυα και ο Σουάμι Σιβανάντα, η πνευματική άσκηση κορυφώνεται σε βαθύ διαλογισμό, και ο διαλογισμός στο Νιρβικάλπα Σαμάντι, όπου με τη χάρη του Θεού επέρχεται η ολοκληρωτική διάλυση του εγώ. Με την πλήρη διάλυση του εγωικού εαυτού ή απλά του εγώ, επέρχεται η τέλεια φώτιση του νου και η εδραίωσή μας στην αληθινή μας φύση (σιωπηλή παρουσία της Συνειδητότητας, Είναι).

Να θυμόμαστε τέλος ότι, μέχρι το τελευταίο βήμα στην απέναντι όχθη του ποταμού, το ποτάμι μπορεί να μας παρασύρει ξανά στην άγνοια. Δηλαδή, να δυναμώσει πάλι το εγώ μέσα μας και να ταυτιστούμε με το εγώ και τον νου.

Ποια είναι η βασική προϋπόθεση για την αυτοπραγμάτωση;

Να το θέλουμε πραγματικά, ολόκαρδα και πάνω από οτιδήποτε άλλο στη ζωή μας. Αν θέλετε την αλήθεια από καρδιάς, αν έχετε ζήλο, συνέπεια, ειλικρίνεια, έντονη λαχτάρα και δώσετε ολοκληρωτικά την ενέργεια, το νου, το σώμα, ό,τι έχετε σε αυτήν την προσπάθεια, η αλήθεια θα σας αποκαλυφθεί όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Τίποτα δεν μπορεί να σας εμποδίσει να φτάσετε στον προορισμό σας, στην συνειδητοποίηση της θεϊκής σας φύσης που είναι η κατοικία της αιώνιας Ειρήνης και ευδαιμονίας.

“Πρέπει να είναι κανείς έτοιμος να θυσιάσει τα πάντα για την αλήθεια”. .

~ Ramana Maharshi

Σε κάθε στιγμή του ταξιδιού σας προς την Αυτοπραγμάτωση, θα βρείτε ό,τι χρειάζεστε, το σωστό βιβλίο, τον σωστό πνευματικό δάσκαλο, τη σωστή διδασκαλία για εσάς. Μην ανησυχείτε. Να είστε ευέλικτοι, να είστε ανοιχτοί, απλοί, πρακτικοί, να είστε υπομονετικοί, να κάνετε το καλύτερο δυνατό κάθε στιγμή και το επόμενο βήμα θα έρθει από μόνο του.

Αναρωτήσου βαθιά! Τι θέλεις πραγματικά;

Να είσαι μια μικρή εγωκεντρική οντότητα, σκλάβος των απατηλών αισθητηριακών απολαύσεων, γεμάτη μιζέριες και βάσανα, ή να συνειδητοποιήσεις ότι είσαι η άχρονη αθάνατη Συνειδητότητα, πάντα πλήρης, ελεύθερη, ειρηνική και ευδαιμονούσα;

Η αυτοπραγμάτωση είναι το κληρονομικό σου δικαίωμα.

Μπορείς να το συνειδητοποιήσεις σε αυτή την ζωή

Ο χρόνος κυλάει

Ο θάνατος μπορεί να έρθει ανά πάσα στιγμή

Μην σπαταλάς το χρόνο σου σε ασήμαντα πράγματα

Δράσε σαν λιοντάρι, μη φοβάσαι τίποτα

Κάνε σταθερά εντατικά πρακτική

Να είσαι συνεχώς σε αυτεπίγνωση και εγρήγορση

Θα καταφέρεις να

Συνειδητοποιήσεις τον θεϊκό Εαυτό εδώ και τώρα

Και να γίνεις μια ενσάρκωση της ειρήνης, του φωτός και της ευδαιμονίας

Απόσπασμα απο το βιβλίο Βιβλίο/E-book: Η Τέχνη του Διαλογισμού

🌺 Ειρήνη, Αγάπη Αρμονία

Ομ! Η απελευθέρωση περνάει από την υπέρβαση του ευχάριστου και του δυσάρεστου ~ Atman Nityananda

 "Η πνευματική ευδαιμονία είναι η ευτυχία της ίδιας σου της Ψυχής. Είναι ανεξάρτητη από τα αντικείμενα των αισθήσεων, συνεχής, ομοιογενής, αιώνια και ακατάστρεπτη" ~ Σουάμι Σιβανάντα 

Η απελευθέρωση περνάει από την υπέρβαση του ευχάριστου και του δυσάρεστου

Η βασική τάση του εγώ είναι να αναζητά το ευχάριστο και να αποφεύγει το δυσάρεστο, χωρίς να σημαίνει βέβαια ότι αυτό που φαίνεται δυσάρεστο ή ευχάριστο για το εγώ μας, είναι και ευεργετικό για εμάς.

Έτσι όλη μας η ζωή μας (της συντριπτικής πλειοψηφίας των ανθρώπων) είναι ένας αγώνας να αποφεύγουμε τα δυσάρεστα και να αναζητούμε τα ευχάριστα, σύμφωνα πάντα με τους προγραμματισμούς του νου μας.

Εξ αιτίας αυτής της θεμελιώδους τάσης του εγώ, μπορεί και η πνευματικότητα να χρησιμοποιηθεί από το εγώ σαν ένα μέσο, για να κάνουμε την ζωή μας πιο ευχάριστη και ενδιαφέρουσα. Θα μου πείτε κακό είναι αυτό; Όχι, αλλά δεν είναι πνευματικότητα. Είναι απλά άλλο ένα δεκανίκι για να συνεχίζει το εγώ μας να ζει στον ψευδαισθησιακό κόσμο του, όσο πιο άνετα και ευχάριστα γίνεται.

Η πνευματικότητα έχει ως κεντρικό σκοπό την υπέρβαση αυτού που είναι το ζητούμενο για το εγώ, δηλαδή την υπέρβαση του ευχάριστου και του δυσάρεστου και την βίωση της αληθινής μας φύσης. Δεν γίνεται να βιώσουμε την ειρήνη και την ευδαιμονία του πνεύματος αν δεν υπερβούμε το ευχάριστο και το δυσάρεστο.

Το ευχάριστο και το δυσάρεστο ανήκουν στο κατώτερο (ρατζασοταμασικό) εγώ και τον αισθητηριακό νου. Δεν ανήκουν στην Ψυχή μας, στον πνευματικό ή αληθινό μας Εαυτό. Η ειρήνη, η αγάπη, η πληρότητα και η ευδαιμονία είναι η ουσιαστική φύση της Ψυχής μας. Αλλά για να βιωθούν αυτά πρέπει ο νους να σταματήσει να αναζητάει τις ευχάριστες αισθητηριακές εμπειρίες, να εγκαταλείψει την προσκόλληση του σε αυτές και να στραφεί στο κέντρο της Ύπαρξης μας όπου λάμπει η Πνευματική μας φύση που είναι πέρα από τις αισθήσεις, το σώμα τον νου, το ευχάριστο και το δυσάρεστο.

Η πνευματικότητα δηλαδή, και συνεπώς η πνευματική άσκηση δεν είναι ένα μέσο για να ‘βολευτεί’ το εγώ μας αλλά για να υπερβούμε το εγώ μας και τελικά να το εξαλείψουμε. Η πνευματικότητά έχει ως σκοπό να μεταμορφώσει τον νου, να τον καθαρίσει από τα πάθη και τις επιθυμίες του για αισθητηριακές απολαύσεις, ώστε να τις απαρνηθεί τελικά για να μπορεί να προσηλωθεί απρόσκοπτα στην καρδιά όπου κατοικεί αιώνια η πνευματική μας φύση.

Αλλά αυτή η διαδικασία του εξαγνισμού από τις κατώτερες τάσεις ( ζήλια, απληστία, υπερηφάνεια, ματαιοδοξία, θυμός, μίσος, κ.λπ.), από τον πόθο και τις επιθυμίες για οποιαδήποτε αισθητηριακή απόλαυση, (λαγνεία, λαιμαργία, κ.λπ.) από την φύση της δεν είναι ευχάριστη αν και είναι υψίστως ευεργετική για εμάς. Ως εκ τούτου το εγώ μας δεν θέλει να περάσει από αυτήν την διαδικασία και δύσκολα θα εγκαταλείψει την αντίδραση και αντίσταση του προς αυτήν, εκτός και αν η ζωή μας είναι ένα πραγματικό ναυάγιο, μια σκέτη δυστυχία. Αν και κατά την άποψη μου πέρα από την δυστυχία είναι απαραίτητη και μια θέρμη για το ανώτερο για το πνευματικό.

Εκτός του ότι η εργασία για την εξάλειψη των κατώτερων τάσεων είναι μια δυσάρεστη για το εγώ μας διαδικασία, το καλομαθημένο εγώ μας θέλει να συνεχίζει σε μια άνετη ευχάριστη ζώνη, και δεν είναι καθόλου διατεθειμένο να εγκαταλείψει την ηδονή των αισθήσεων που τόσα χρόνια απολάμβανε με την συναίνεση μας. Έτσι θα μας βάζει με κάθε τρόπο εμπόδια ώστε να εγκαταλείψουμε οποιαδήποτε σοβαρή προσπάθεια μας να εγκαταλείψουμε τις ηδονές των αισθήσεων. Για αυτό πολλοί ξεκινούν τον πνευματικό δρόμο και ελάχιστοι (προς το παρόν τουλάχιστον) φτάνουν στο τέρμα του.

Αλλά δεν γίνεται από την φύση των πραγμάτων να έχουμε και τα δύο ολόκληρα, και τον σκύλο χορτάτο και την πίτα ολόκληρη, δηλαδή και την ηδονή των αισθήσεων και την ηδονή του Πνεύματος. Ο νους μπορεί να κατοικεί είτε στις αισθήσεις και τις ηδονές αυτών, είτε στην καρδιά και να βιώνει την ευδαιμονία του πνεύματος. Οι πρώτες έχουν αρχή και τέλος και φέρνουν μαζί τους πολύ πόνο και δυστυχία, ενώ η ηδονή του πνεύματος είναι αιώνια, ακατάστρεπτη και ανέγγιχτη από οποιαδήποτε μιζέρια και δυστυχία.

Επισημαίνω τέλος ότι αν και στην αρχή ο πνευματικός δρόμος είναι επώδυνος για το εγώ μας, σταδιακά, καθώς ο νους μας γίνεται όλο και πιο αγνός και φωτεινός οι δυσκολίες και οι δυσάρεστες συναισθηματικές καταστάσεις (που βεβαίως το ίδιο το εγώ δημιουργεί και το ίδιο το εγώ αντιδρά προς αυτές με δυσαρέσκεια) λιγοστεύουν και σε ένταση, και σε συχνότητα και σε διάρκεια. Η γαλήνη, η ειρήνη, η πληρότητα, η ικανοποίηση, η αγάπη, η χαρά και η ευτυχία θα κυριαρχούν όλο και περισσότερο στην καθημερινή μας εμπειρία. Και όλη αυτή η μιζέρια και η δυσαρέσκεια που βιώναμε πριν, θα είναι πια ένα μακρινό όνειρο.