Η ασθένεια και ο πόνος μας καλούν στην αρμονία και την επαφή με την Ψυχή μας

Η ασθένεια και ο πόνος μας καλούν στην αρμονία και την επαφή με την Ψυχή μας

Αν δεν ζούμε σε αρμονία με την φύση μας, την Ψυχή μας και την ζωή, το αποτέλεσμα είναι ασθένεια, πόνος και δυστυχία, των οποίων η ένταση είναι ανάλογη της δυσαρμονίας, της ασυνειδησίας και των λανθασμένων δράσεων και επιλογών μας.

Η ασθένεια, ο πόνος και η δυστυχία είναι καμπάνες που μας θυμίζουν ότι υπάρχει δυσαρμονία στην ζωή μας, και μας καλούν να βρούμε την φυσική και ψυχολογική ισορροπία, την επαφή με την ψυχή μας και την αρμονία με την ζωή.

Αντί λοιπόν, όταν βρισκόμαστε σε κατάσταση ασθένειας, πόνου και δυστυχίας, να κλαίμε την μοίρα μας, να χτυπιόμαστε, να παραπονούμαστε, να γκρινιάζουμε και να κατηγορούμε την ζωή, τον Θεό ή οποιοδήποτε το εγώ μας θεωρεί υπεύθυνο, είναι ευοίωνο να πάρουμε την ευθύνη της κατάστασης και να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε (σύμφωνα με τις συνθήκες), για να βρούμε την χαμένη αρμονία και την επαφή με την Ψυχή μας που είναι και ο σημαντικότερος παράγοντας υγείας, αρμονίας και ευτυχίας στην ζωής μας.

Γιατί όταν χάνουμε την επαφή με τη ψυχή μας, ο νους χάνει τον προσανατολισμό του, τυφλώνεται και παρασύρεται από τις κατώτερες επιθυμίες και συγκινήσεις, χάνει την διάκριση και την λογική του, και έτσι διαπράττουμε κάθε είδους ανοησία, που έχει ως αποτέλεσμα όπως προείπα, την ασθένεια, τον πόνο και την δυστυχία.

ΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ σε σχέση με τις τρεις Ποιότητες-Γκούνας και τα τρία Ντόσας ~ Dr. David frawley,

ΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ σε σχέση με τις τρεις Ποιότητες-Γκούνας και τα τρία Ντόσας 

Σε αυτό το άρθρο παραθέτω ένα πίνακα με τα χαρακτηριστικά της κάθε ποιότητας (γκούνα) σε σχέση με τα τρεις βιοενέργειες - ντόσας, που έγραψε ο Dr. David Frawley. Για καλύτερη κατανόηση σας, παραθέτω πρώτα εν συντομία τι είναι οι τρεις ποιότητες γκούνας (Σάττβα-Ράτζας-Τάμας) και τις βιοενέργειες - ντόσας, (Βάτα-Πίττα-Κάφα). 

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΕΣ (ΓΚΟΥΝΑΣ)

  Σάττβα-Ράτζας-Τάμας

Οι τρεις ποιότητες (γκούνας) είναι, η Σάττβα, η Ράτζας και η Τάμας.  Οι τρεις ποιότητες (γκούνας) είναι οι πιο λεπτοφυείς ποιότητες της φύσης που αποτελούν το υπόβαθρο της ύλης, της ζωής και του νου. Όλα τα αντικείμενα του σύμπαντος συνίστανται από διάφορους συνδυασμούς αυτών των τριών ποιοτήτων (γκούνας).

Για οποιαδήποτε πραγματική θεραπεία του νου και πνευματική πρόοδο πρέπει να κατανοήσουμε αυτές τις δυνάμεις και να μάθουμε πώς να εργαζόμαστε με αυτές, όχι μόνο σε σχέση με τον εξωτερικό κόσμο αλλά και μέσα στον ψυχισμό μας. 

Παραθέτω συνοπτικά τα βασικά χαρακτηριστικά της κάθε ποιότητας

ΣΑΤΤΒΑ

Είναι η ποιότητα της ευφυΐας, της αρετής, της καλοσύνης, και φέρνει αρμονία, ισορροπία, σταθερότητα. Έχει μια κίνηση προς τα μέσα και προς τα πάνω και επιφέρει το ξύπνημα της συνείδησης. Μας δίνει ευτυχία και ικανοποίηση που έχουν διάρκεια. Είναι η αρχή της διαύγειας, της ευρείας αντίληψης και της ειρήνης. Είναι η δύναμη της αγάπης που ενώνει όλα τα πράγματα σε ένα.

ΡΑΤΖΑΣ

Είναι η ποιότητα της αλλαγής, της δράσης και της αναταραχής. Είναι η δύναμη του πάθους που επιφέρει ανησυχία και διαμάχη (σύγκρουση). Έχει μια κίνηση προς τα έξω και αναζητά τη δράση και τις αισθησιακές απολαύσεις. Προκαλεί ανησυχία, αναστάτωση και θολώνει τη κατανόηση. Η ράτζας φέρνει απληστία, έλλειψη ικανοποίησης, πόνο και δυστυχία. Αναζητά δύναμη, χρήμα, εξουσία, φήμη. 

ΤAMAΣ

Είναι η ποιότητα της βραδύνοιας, του σκότους και της αδράνειας. Είναι η δύναμη της άγνοιας που παρεμποδίζει την ορθή δράση και επιβραδύνει τα πράγματα. Έχει μια κίνηση προς τα κάτω και είναι αιτία αποσύνθεσης και διάσπασης. Το τάμας φέρνει άγνοια και πλάνη στο νου, νωθρότητα, τεμπελιά, υπερβολικό ύπνο, προκαλεί αναισθησία και χάσιμο της επαγρύπνησης. Είναι η αρχή του υλισμού και της ασυνειδησίας η οποία καλύπτει την Συνειδητότητα μας. 

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΕΣ - ΝΤΟΣΑΣ 

  Βάτα-Πίττα-Κάφα

Σύμφωνα  με την Αγιουρβέδα δεν είμαστε όλοι ίδιοι στην φυσιολογία μας, ούτε το σώμα μας αντιδρά με τον ίδιο τρόπο. Κάθε ένας από μας είναι φτιαγμένος με ένα μοναδικό συνδυασμό και αναλογία των τριών βιοενεργειών- ντόσας, (Βάτα-Πίττα-κάφα). Ο μοναδικός για τον καθένα συνδυασμός αυτών των τριών βιοενεργειών καθορίζει την ιδιοσυγκρασία που θα έχει. 

Κάθε μία από τις βιοενέργειες συγκροτείται από δυο στοιχεία, το πρώτο, παρέχει την πρωταρχική του δύναμη, το δεύτερο, δίνει ένα μέσο για την εκδήλωσή του. 

Η Βάτα αποτελείται από αέρα και αιθέρα, ο αέρας είναι η ενεργητική πλευρά και ο αιθέρας ή το κενό είναι το μέσο ή το πεδίο για την κίνησή του αέρα. 

Η Πίτα αποτελείται από φωτιά και νερό, η φωτιά είναι η ενεργητική πλευρά, το νερό ή το λάδι είναι το πεδίο της καύσης γιατί η φωτιά δεν μπορεί να υπάρχει απευθείας μέσα στο σώμα χωρίς να το καταστρέψει. 

Η Κάφα αποτελείται από νερό και γη, το νερό είναι η ενεργητική δύναμη και η γη είναι το περιεχόμενό της. 

Οι ιδιοσυγκρασίες ή σωματότυποι

Σε κάποιους ανθρώπους υπερτερεί η αέρινη βιοενέργεια (βάτα), σε άλλους η πύρινη (πίττα) και σε άλλους η γήϊνη-νέρινη (κάφα) βιοενέργεια. 

Βάτα ιδιοσυγκρασία

Όταν υπερτερεί καθαρά η αέρινη βιοενέργεια τότε έχουμε την ιδιοσυγκρασία (ή τύπο) Βάτα,  

Πίττα ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατεί η πύρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία (ή τύπο) Πίττα και 

Κάφα ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατεί η γήϊνη-νέρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία Κάφα.

Οι διπλές ιδιοσυγκρασίες 

Όταν επικρατούν δύο βιοενέργειες τότε έχουμε τις διπλές ιδιοσυγκρασίες Βάτα-Πίττα, Πίττα-Κάφα, Κάφα-Βάτα. 

Η τριπλή  ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατούν σε ισορροπία και οι τρεις βιοενέργειες, που είναι πολύ σπάνιο, έχουμε την τριπλή ιδιοσυγκρασία Κάφα-Βάτα-Πίττα.

Βιοενέργειες και ασθένεια

Όλες οι σωματικές και ψυχοσωματικές ασθένειες, οφείλονται στην ανισορροπία αυτών των βιοενεργειών.

Πρώτα ανισορροπούν αυτές οι βιοενέργειες καιστην συνέχεια εμφανίζεται η ασθένεια. Τα πρώτα  συμπτώματα και ενοχλήσεις που νοιώθουμε δείχνουν ότι υπάρχει ανισορροπία σε μία ή παραπάνω από αυτές τις ενέργειες και είναι σημάδια που μας προειδοποιούν να κάνουμε κάτι ώστε να επαναφέρουμε την ισορροπία στις βιοενέργειες για να αποφύγουμε κάποια ασθένεια, αλλά και για να έχουμε ευεξία και ζωτικότητα. 

Δυστυχώς στην δυτική ιατρική αγνοούν αυτήν την επιστήμη των βιοενεργειών και έτσι αποτυγχάνουν να κατανοήσουν σε βάθος τις αιτίες  και την φύση των ασθενειών, ώστε να προλάβουν τις ασθένειες και με προληπτικά μέτρα, βότανα, τρόπο ζωής και φυσικές μεθόδους να διατηρούν την υγεία των ανθρώπων σε καλό επίπεδο. 

Ο άνθρωπος ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του, που προσδιορίζεται όπως εξηγήθηκε παραπάνω από τον συνδυασμό των τριών βιοενεργειών, εκδηλώνει συγκεκριμένα σωματικά, συγκινησιακά και νοητικά χαρακτηριστικά. Τα συγκινησιακά και νοητικά χαρακτηριστικά  σχετίζονται και με τις τρεις ποιότητες-γκούνας. Ανάλογα δηλαδή με την βιοενεργειακή ιδιοσυγκρασία που έχουμε, εκδηλώνουμε κάποια ψυχολογικά χαρακτηριστικά σε σχέση με την κάθε ποιότητα-γκούνα. Αυτά θα τα διαβάσετε αναλυτικά για κάθε βιοενέργεια σε σχέση με κάθε γκούνα στον πίνακα που ακολουθεί αμέσως παρακάτω. 

 Η αγιουρβέδα λέει ότι υπάρχουν τρεις καταστάσεις του νου στις οποίες μπορούμε να βιώσουμε τις εμπειρίες της ζωής μας, η σαττβική, η ρατζασική και η ταμασική. 

ΤΑΜΑΣ

 Η πρώτη κυριαρχείται από το σκοτάδι την βραδύτητα του νου και είναι γνωστή ως Τάμας. Το τάμας σε σχέση με τρεις ιδιοσυγκρασίες εκφράζεται ως εξής: 

Ο ταμασικός νους σε Βάτα τύπο χαρακτηρίζεται από :

Φόβο
Ανεντιμότητα
κρυψίνους
κατάθλιψη, μελαγχολία
αυτοκαταστροφικές τάσεις
εθισμούς
διαστροφή
τάσεις αυτοκτονίας

Ο ταμασικός νους σε Πίττα τύπο χαρακτηρίζεται από :

Μίσος
Μνησικακία, εκδικητικότητα
Καταστροφικές τάσεις που εκφράζονται προς άλλους
εγκληματικότητα

Ο ταμασικός νους σε Κάφα τύπο χαρακτηρίζεται από :

Βραδύτητα του νου (βραδύνοια, ανοησία)
λήθαργο
απάθεια
αναισθησία

ΡΑΤΖΑΣ 

 
Η αγιουρβέδα λέει ότι όταν κάποιος υπερβεί την ταμασική κατάσταση, μπαίνει στον κόσμο της δράσης (ράτζας). Το ράτζας είναι παγιδευμένο στην πλάνη του κόσμου και στην επιδίωξη της επιθυμίας. Το ράτζας σε σχέση με τρεις ιδιοσυγκρασίες εκφράζεται ως εξής:

Ο ρατζασικός νους σε Βάτα τύπο χαρακτηρίζεται από :
αναποφασιστικότητα
υπερβολική δραστηριότητα
εκνευρισμός
άγχος
επιφανειακές συζητήσεις
θόρυβος
αναστάτωση, αποδιοργάνωση

Ο ρατζασικός νους σε Πίττα τύπο χαρακτηρίζεται από :

θυμός
υπερηφάνεια
κριτική
κυριαρχία στους άλλους
φιλοδοξία
παρορμητικότητα
χειρισμός των άλλων

Ο ρατζασικός νους σε Κάφα τύπο χαρακτηρίζεται από :

Έλεγχος των άλλων
προσκόλληση
απληστία
υλισμός
επιδίωξη της άνεσης
ασφάλεια
συναισθηματισμός

ΣΑΤΤΒΑ

Η αγιουρβέδα λέει ότι η σάττβα είναι η ανώτερη κατάσταση, είναι η κληρονομιά μας αυτή είναι η κατάσταση στην οποία είμαστε προορισμένοι να ζούμε. Το σάτττβα σε σχέση με τρεις ιδιοσυγκρασίες εκφράζεται ως εξής:

Ο σαττβικός νους σε Βάτα τύπο χαρακτηρίζεται από :

ικανότητα να κάνει θετικές αλλαγές
να αρχίζει σχέδια, προγράμματα
να έχει ενθουσιασμό
κατανόηση της σύνδεσης μεταξύ των ανθρώπων
γρήγορη αντίληψη, κατανόηση
καλή επικοινωνία
ευκαμψία, προσαρμοστικότητα
ενέργεια και θεραπευτική δύναμη

Ο σαττβικός νους σε Πίττα τύπο χαρακτηρίζεται από :

διάκριση
καλός ηγέτης
άμεμπτος, άδολος
φωτισμένος
ευφυής
ζεστός
φιλικός
ανεξάρτητος

Ο σαττβικός νους σε Κάφα τύπο χαρακτηρίζεται από :

γαλήνη
σταθερότητα
εμπιστοσύνη,
ειρήνη
συμπόνια
αφοσίωση
περιποιητικότητα
επιδεκτικότητα 

Αν γνωρίζουμε την ιδιοσυγκρασία μας ο παραπάνω πίνακας θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε ποια χαρακτηριστικά εκδηλώνονται σε εμάς σε σχέση με την κάθε ποιότητα (γκούνα).

Διαβάστε στα παρακάτω άρθρα :

για τις τρείς ποιότητες (γκούνας, Σάττβα-Ράτζας-τάμας)  ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΚΟΥΝΑΣ (Σάττβα-Ράτζας-Τάμας)

και τα τρία Ντόσας (Βάτα-Πίττα-Κάφα) ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΕΣ (ΝΤΟΣΑΣ) ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΕΣ ή ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΙ

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΕΣ (ΝΤΟΣΑΣ), ΟΙ ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΙ, Η ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ~ Atman Nityananda

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΕΣ (ΝΤΟΣΑΣ), 

ΟΙ ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΙ,  Η ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Τά τρία ντόσας είναι τα Βάτα-Πίττα-Κάφα

Σύμφωνα  με την Αγιουρβέδα δεν είμαστε όλοι ίδιοι στην φυσιολογία μας (δεν έχουμε τον ίδιο τύπο ή ιδιοσυγκρασία), ούτε το σώμα μας αντιδρά με τον ίδιο τρόπο στα διάφορα εξωτερικά ερεθίσματα, και τα φυσκά φαινόμενα. Κάθε ένας από εμάς είναι φτιαγμένος από ένα μοναδικό συνδυασμό των τριών βιοενεργειών- ντόσας, (Βάτα-Πίττα-κάφα). Ο μοναδικός για τον καθένα συνδυασμός αυτών των τριών βιοενεργειών καθορίζει την ιδιοσυγκρασία (τύπο) που θα έχει. Σε κάποιους υπερτερεί η αέρινη βιοενέργεια (Βάτα), σε άλλους η πύρινη (Πίττα) και σε άλλους η γήϊνη-νέρινη (Κάφα) βιοενέργεια..

Αν υπερτερεί καθαρά η αέρινη βιοενέργεια τότε έχουμε την ιδιοσυγκρασία Βάτα, και αντίστοιχα όταν επικρατεί η πύρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία Πίττα και όταν επικρατεί η γήϊνη-νέρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία Κάφα. Όταν επικρατούν δύο βιοενέργειες τότε έχουμε τις διπλές ιδιοσυγκρασίες Βάτα-Πίττα, Πίττα-Κάφα, Κάφα-Βάτα και όταν επικρατούν σε ισορροπία και οι τρεις βιοενέργειες έχουμε την τριπλή ιδιοσυγκρασία Κάφα-Βάτα-Πίττα τύπος. 

Τα χαρακτηριστικά των βιοενεργειών ή Ντόσας

Οι βιοενέργειες ονομάζονται “Ντόσας-doshas” στα σανσκριτικά που σημαίνει αυτό που φθείρει ή προκαλεί αποσύνθεση, καθώς όταν είναι εκτός ισορροπίας προκαλούν ασθένειες και το θάνατο ακόμη. Η υγεία στο σώμα συνιστάται στην σωστή ισορροπία των δημιουργικών και καταστρεπτικών δυνάμεων των Ντόσας-doshas. 

Κάθε μία από τις βιοενέργειες συγκροτείται από δυο στοιχεία, το πρώτο, παρέχει την πρωταρχική του δύναμη και το δεύτερο δίνει ένα μέσο για την εκδήλωσή του. 

Η Βάτα βιοενέργεια αποτελείται από τα στοιχεία του αέρα και του αιθέρα, ο αέρας είναι η ενεργητική πλευρά και ο αιθέρας ή το κενό είναι το μέσο ή το πεδίο για την κίνησή του αέρα. 

Η Πίττα αποτελείται από φωτιά και νερό, η φωτιά είναι η ενεργητική πλευρά, το νερό ή το λάδι είναι το μέσο για να υπάρχει, γιατί η φωτιά δεν μπορεί να υπάρχει απευθείας μέσα στο σώμα χωρίς να το καταστρέψει,. 

Η Κάφα αποτελείται από νερό και γη, το νερό είναι η ενεργητική δύναμη και η γη είναι το πεδίο που συγκρατεί το νερό. 

Τα χαρακτηριστικά της κάθε βιοενέργειας, καθορίζονται από το στοιχείο που την χαρακτηρίζει.

Η Βάτα βιοενέργεια είναι στεγνή, ξερή, ελαφριά, ψυχρή, σκληρή, αεράτη, ευκίνητη και ευμετάβλητη. Η βάτα βιοενέργεια δίνει ενέργεια για όλες τις κινήσεις του σώματος και του νου, δίνει την ενέργεια για να λειτουργήσουν και οι άλλες δύο βιοενέργειες, κάνει τις λειτουργίες της αναπνοής, την εισπνοή, στην κίνηση των παρορμήσεων φυσικών και ψυχολογικών, συντονίζει τις λειτουργίες των  ιστών και των οργάνων και συντονίζει τις αισθήσεις, τον νου και τις κινήσεις του σώματος. 

Η Πίττα βιοενέργεια είναι λιπαρή, διαπεραστική, οξεία, ζεστή, ελαφριά δυσάρεστη στην οσμή, ευκίνητη και ρευστή. Επιδρά στην χώνεψη, στην παραγωγή θερμότητας στο σώμα, στην πείνα, στην δίψα,  στην χροιά της επιδερμίδας, σχετίζεται με την όραση και στο νοητικό επίπεδο δίνει την κατανόηση, την ευφυΐα, το κουράγιο, την διάκριση, την χώνεψη των εντυπώσεων.

Η Κάφα βιοενέργεια είναι υγρή, κρύα, βαριά, αργή, κολλώδης, απαλή και σταθερή στις ιδιότητες της. Δίνει σταθερότητα, λίπανση, κρατάει ενωμένα τα επιμέρους μέρη και σαν νοητικές ιδιότητες έχει την υπομονή την ηρεμία και την αφοσίωση. 

Βιοενέργειες (Ντόσας) υγεία και ασθένεια

Τι είναι πραγματικά υγεία

Υγεία δεν σημαίνει απλά έλλειψη ασθένειας σε κάποιο φυσικό όργανο, αλλά να έχουμε ευεξία και ζωτικότητα στο σώμα και νοητική και συναισθηματική υγεία και αρμονία ώστε κάθε πρωί να ξυπνάμε με όρεξη και καλή διάθεση να ζήσουμε δημιουργικά με χαρά και ικανοποίηση και διάθεση να προσφέρουμε στους συνανθρώπους μας, στα έμβια όντα και γενικά στον κόσμο.

Η υγεία σύμφωνα με την Αγιουρβέδα

Σύμφωνα με την Αγιουρβέδα υγεία είναι η κατάσταση κατά την οποία ένα άτομο έχει σε ισορροπία τις τρεις βιοενέργειες-Ντόσας*, την φωτιά-Agni, τις απεκκρίσεις-mala, έχει σε ισορροπία τις 5 αισθήσεις*, τα 5 όργανα δράσης* και τον νου, το σώμα, ο νους και το πνεύμα λειτουργούν σε αρμονία, είναι ικανοποιημένο με τον εαυτό του, που έχει νοητική ειρήνη και εκτελεί τα καθήκοντα του με καλή διάθεση. 

Σχόλια

τις τρεις βιοενέργειες*-Ντόσας: Βάτα, Πίττα, Κάφα : οι τρεις βιοενέργειες ελέγχουν την φυσική λειτουργία των οργάνων αλλά επηρεάζουν και την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου.

την φωτιά-Agni*: η φωτιά είναι ο παράγοντας που είναι υπεύθυνος για την πέψη και τον μεταβολισμό των 7 ιστών-Dhatus. Οι 7 ιστοί είναι: θρεπτικό πλάσμα-Rasa, αίμα-Rakta, μυϊκός ιστός-Mamsa, λιπώδης ιστός-Medas, ιστός οστών-Asthi, ιστός μυελού-Majja , σπέρμα και ωάρια-Shukra

τις 5 αισθήσεις*: όραση, ακοή, όσφρηση, αφή, γεύση.

τα 5 όργανα δράσης*: χέρια, πόδια, στόμα, σεξουαλικά όργανα, πρωκτός.

Όπως βλέπουμε, σύμφωνα με την Αγιουρβέδα, υγεία δεν είναι μόνο η έλλειψη ασθένειας, αλλά η καλή λειτουργία όλων των φυσικών λειτουργιών στο σώμα, η ισορροπημένη λειτουργία των αισθήσεων και των οργάνων δράσης και η νοητική αρμονία, ειρήνη και ικανοποίηση, που προϋποθέτει εναρμόνιση του νου με την πνευματικής μας φύση (Ψυχή, Πνεύμα, Συνειδητότητα).

Βιοενέργειες και ασθένειες

Όλες οι σωματικές και ψυχοσωματικές ασθένειες, οφείλονται στην ανισορροπία αυτών των βιοενεργειών-ντόσας, με πρώτη την  βιοενέργεια Βάτα, δεύτερη την Πίττα και τρίτη την Κάφα. Πρωτεύουσα θέση στην δημιουργία  ασθενειών έχει η ανισορροπία της βιοενέργειας  Βάτα, διότι ανισορροπεί πιο εύκολα από τις άλλες δύο βιοενέργειες και είναι αυτή που ρυθμίζει και την καλή λειτουργία των άλλων δύο. Αιτία όμως των ασθενειών είναι η ανισορροπία οποιοσδήποτε από τις τρεις βιοενέργειες. Υπάρχουν δηλαδή ασθένειες που σχετίζονται με την ανισορροπία του Βάτα ντόσα, με αυτήν του Πίττα και επίσης ασθένειες που σχετίζονται με τον Κάφα. Μπορείτε να βρείτε πίνακες με τις ασθένειες που αντιστοιχούν σε κάθε βιοενέργεια σε βιβλία της Αγιουρβέδα και  στο διαδίκτυο.

Αιτίες ανισορροπίας των βιοενεργειών

Οι βιοενέργειες ανισορροπούν από εξωτερικούς παράγοντες (όπως είναι το κλίμα,  λανθασμένη-υπερβολική-ελλειμματική διατροφή, οι συνθήκες εργασίας, το μολυσμένο περιβάλλον κ.λπ.), από λανθασμένη και υπερβολική χρήση του σώματος (τοξικές ουσίες -τσιγάρο, αλκοόλ κ.λπ., ξενύχτια, υπερβολικές δραστηριότητες -όπως υπερβολική εργασία, πρωταθλητισμός, κ.λπ.), υπερβολική και λανθασμένη χρήση των αισθήσεων, υπερβολικές λανθασμένες αισθητηριακές εντυπώσεις ειδικά σήμερα την εποχή της τεχνολογίας λαμβάνουμε πολλές εντυπώσεις από την τηλεόραση, και το ίντερνετ και από ψυχολογικούς παράγοντες (αρνητικά συναισθήματα, καταπιεσμένα συναισθήματα, κάποια έντονη τραυματική ψυχολογική εμπειρία, μια μεγάλη στεναχώρια κ.λπ.). Η ριζική αιτία όλων αυτών είναι η άγνοια, η έλλειψη διάκρισης και γνώσης και οι εγωϊκές τάσεις ή ελαττώματα.

Πρώτα λοιπόν ανισορροπούν αυτές οι βιοενέργειες και στην συνέχεια εμφανίζεται η ασθένεια στο φυσικό επίπεδο. Τα πρώτα  συμπτώματα και ενοχλήσεις που νοιώθουμε δείχνουν ότι υπάρχει ανισορροπία σε μία ή παραπάνω από αυτές τις ενέργειες και είναι σημάδια που μας προειδοποιούν να κάνουμε κάτι ώστε να επαναφέρουμε την ισορροπία στις βιοενέργειες για να αποφύγουμε κάποια ασθένεια, αλλά και για να έχουμε ευεξία και ζωτικότητα. Σας υπενθυμίζω πως υγεία δεν σημαίνει απλά έλλειψη ασθένειας σε κάποιο φυσικό όργανο, αλλά να έχουμε ευεξία και ζωτικότητα στο σώμα και νοητική και συναισθηματική υγεία και αρμονία ώστε κάθε πρωί να ξυπνάμε με όρεξη και καλή διάθεση να ζήσουμε δημιουργικά με χαρά και ικανοποίηση και διάθεση να προσφέρουμε στους συνανθρώπους μας, στα έμβια όντα και γενικά στον κόσμο.

Σχετικά με τα στάδια εξέλιξης των ασθενειών στο σώμα μπορείτε να διαβάσετε, μία περίληψη το άρθρο Ayurveda and disease και αναλυτικά στο άρθρο THE SIX STAGES OF DISEASE ~ by Scott Gerson

Αν δεν γνωρίζουμε τις βιοενέργειες και το πώς να τις διατηρήσουμε σε ισορροπία ( είναι αυτό που συμβαίνει στην πλειοψηφία της ανθρωπότητας) το αποτέλεσμα είναι να χάνουμε την καλή υγεία  ήδη από τα νεαρή μας ηλικία ειδικά αν κάναμε καταχρήσεις, και να καταλήγουμε μετά τα πενήντα αν όχι νωρίτερα με διάφορα προβλήματα υγείας και  κάποιο καλαθάκι φαρμάκων στο σπίτι μας.

Δυστυχώς στην δυτική ιατρική αγνοούν την επιστήμη των βιοενεργειών και έτσι αποτυγχάνουν να κατανοήσουν σε βάθος τις αιτίες  και την φύση των ασθενειών, ώστε να προλάβουν τις ασθένειες και με προληπτικά μέτρα, βότανα, τρόπο ζωής και φυσικές μεθόδους να διατηρούν την υγεία των ανθρώπων σε καλό επίπεδο.  

ΟΙ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

Στις τρεις μονές ιδιοσυγκρασίες, δηλαδή η Βάτα, ή η Πίττα και η Κάφα, κυριαρχεί η μια από τις τρεις βιοενέργειες

Βάτα ιδιοσυγκρασία

Όταν υπερτερεί καθαρά η αέρινη βιοενέργεια τότε έχουμε την ιδιοσυγκρασία (ή τύπο) Βάτα,  

Πίττα ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατεί η πύρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία (ή τύπο) Πίττα 

Κάφα ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατεί η γήϊνη-νέρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία Κάφα.

Στις διπλές ιδιοσυγκρασίες κυριαρχούν δύο βιοενέργειες. Αυτές είναι  Βάτα-Πίττα, η Πίττα-Κάφα και η Κάφα-Βάτα. 

Υπάρχει και η τριπλή  ιδιοσυγκρασία, Κάφα-Βάτα-Πίττα, στην οποία υπάρχουν οι τρεις βιοενέργειες   ίσε ισορροπία, αλλά αυτό συμβαίνει πολύ σπάνια. 

• Καμία ιδιοσυγκρασία δεν είναι απαραίτητα καλύτερη ή χειρότερη από την άλλη. Κάθε μία έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Το σημαντικό είναι να ζούμε σε αρμονία με την φύση μας και τις δυνατότητες που αυτή έχει.

  

ΒΑΤΑ (ΑΕΡΙΝΗ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ)

ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΒΑΤΑ ΤΥΠΟΥ

Βάτα ιδιοσυγκρασία έχουν αυτοί στους οποίους η αέρινη βιοενέργεια υπερτερεί, δηλαδή υπερτερούν τα στοιχεία του αέρα και του αιθέρα. Οι βάτα τύποι  είναι ασυνήθιστα ψηλοί ή κοντοί, αδύνατοι, κοκαλιάρηδες με φλέβες που προεξέχουν και γενικά αδύναμη ανάπτυξη ιστών. Το χρώμα του δέρματός του μπορεί να είναι θαμπό χωρίς λάμψη με πιθανούς καστανούς ή σκούρους δυσχρωματισμούς, με ξηρό ή σκασμένο δέρμα. Τους καταλαμβάνει όρεξη για διάφορα πράγματα, τείνουν να έχουν δυσκοιλιότητα ή σκληρά κόπρανα, έχουν ανεπαρκή ιδρώτα ή διούρηση, είναι μη ανεκτικοί στο κρύο και τον αέρα και αν κι έχουν στιγμιαία ποσά ενέργειας είναι μικρής διάρκειας και αντοχής.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΒΑΤΑ ΤΥΠΟΥ

Οι τύποι Βάτα είναι νευρικοί, ανυπόμονοι, υπερδραστήριοι, ενθουσιώδεις και μπορεί να υποφέρουν από αϋπνίες ή δυσκολίες στον ύπνο. Είναι ευμετάβλητοι και προσαρμοστικοί με ευαίσθητα και γρήγορα μυαλά και αντανακλαστικά, είναι συχνά ομιλητικοί και μπορούν να είναι αφηρημένοι., έχουν περιέργεια να μάθουν. Τείνουν να είναι ανασφαλείς, φοβισμένοι και ανήσυχοι όταν συναισθηματικά βγαίνουν έξω από την ισορροπία τους, ενοχλούνται εύκολα και έχουν προδιάθεση να ανησυχούν και να στενοχωριούνται. 

ΠΙΤΤΑ (ΠΥΡΙΝΗ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ)

ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΙΤΤΑ ΤΥΠΟΥ

Πίττα ιδιοσυγκρασία έχουν αυτοί στους οποίους η πύρινη βιοενέργεια υπερτερεί, δηλαδή υπερτερεί τα στοιχείο της φωτιάς. Οι Πίττα τύποι είναι μεσαίοι ή μετρημένοι στην κατασκευή και στο ύψος με καλούς μύες. Έχουν καλή κυκλοφορία αίματος, έχουν ζεστό και λιπαρό δέρμα, κόκκινο δέρμα με πιθανές κοκκινάδες στο πρόσωπο ή στα μάτια, με ντελικάτα μαλλιά και πιθανό γρήγορο γκριζάρισμα ή φαλάκρα. Έχουν οξεία όρεξη, διψούν πολύ και ιδρώνουν εύκολα. Έχουν υπερβολική διούρηση και συχνά κίτρινα χρωματισμένα κόπρανα ή ούρα. Δεν είναι ανεκτικοί στον ήλιο και τη ζέστη και τείνουν να αιμορραγούν εύκολα. 

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΙΤΤΑ ΤΥΠΟΥ

Οι τύποι Πίττα είναι επιθετικοί, ανταγωνιστικοί, κυριαρχικοί, με αρχηγικές ικανότητες, καλοί ομιλητές και εργατικοί. Είναι αποφασιστικοί, παρατηρητικοί, με αντίληψη, έξυπνοι και έχουν οξεία μνήμη. Τείνουν προς την ευερεθιστικότητα και τον θυμό όταν είναι εκτός συναισθηματικής ισορροπίας και έχουν προδιάθεση για διαφωνίες και συγκρούσεις. 

ΚΑΦΑ (ΓΗΪΝΗ-ΝΕΡΙΝΗ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ)

ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΦΑ ΤΥΠΟΥ

Κάφα ιδιοσυγκρασία έχουν αυτοί στους οποίους η γήϊνη και νέρινη βιοενέργεια υπερτερεί, δηλαδή υπερτερούν τα στοιχεία της γης και του νερού. Οι κάφα τείνουν προς την παχυσαρκία, έχουν συμπαγή και καλοαναπτυγμένο σκελετό με καλή ανάπτυξη ιστών. Έχουν άσπρο και υγρό δέρμα, άσπρα δόντια, πλούσια μαλλιά με χοντρή τρίχα και μεγάλα μάτια. Έχουν συνεχή όρεξη αλλά χαμηλό μεταβολισμό και είναι μη ανεκτικοί στο κρύο και την υγρασία. Έχουν πλούσιες σωματικές εκκρίσεις και συχνά υπερβολικές βλέννες. Είναι αργοί στην κίνηση και δυσκολεύονται σ’ αυτήν αλλά έχουν μεγάλη αντοχή και γενικά δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα. 

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΦΑ ΤΥΠΟΥ

Οι τύποι Κάφα είναι ήρεμοι, σταθεροί, αφοσιωμένοι, πιστοί με αργό αλλά αποφασιστικό και σταθερό μυαλό και καλή μνήμη. Μπορεί να υποφέρουν από λήθαργο, έλλειψη κινήτρων ή υπερβολή στον ύπνο. Οι ψυχολογικές τους ανισορροπίες τους οδηγούν στην προσκόλληση, την πλεονεξία και την κατάθλιψη. Μπορούν να είναι κτητικοί ή συναισθηματικοί. 

ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Πιο εύθραυστη υγεία έχουν από τη φύση τους οι Βάτα τύποι ανθρώπων και πιο γερή οι Κάφα τύποι. Θυμίζω όμως ότι η υγεία μας έχει να κάνει, με το πόσο προσέχουμε την υγεία μας (υγιεινές συνήθειες, διατροφή, άσκηση, κ.λπ.), με την συνειδησιακή μας εξέλιξη και την γκούνα που επικρατεί στον νου, αλλά και καρμικούς παράγοντες. Οι καρμικοί λόγοι βέβαια είναι το αποτέλεσμα των δικών μας επιλογών (συνειδητών και ασυνείδητων ) του παρελθόντος. Οπότε αν θέλουμε ένα ευοίωνο μέλλον (σε υγεία, ευημερία και ευτυχία)  θα πρέπει να προσέχουμε πως ζούμε στο παρόν σε όλα τα επίπεδα (φυσικό, ενεργειακό, συναισθηματικό, νοητικό, την συμπεριφορά μας και τις δράσεις μας). Είμαστε οι δημιουργοί του πεπρωμένου μας και έχουμε την δυνατότητα να δημιουργήσουμε συνειδητά το μέλλον μας.

ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Κάθε τύπος τείνει προς συγκεκριμένες ασθένειες.

ΒΑΤΑ ΤΥΠΟΙ

Οι τύποι Βάτα τείνουν σε διαταραχές του νευρικού συστήματος, κρίσεις νεύρων, αϋπνίες, αρθριτικά, δυσκοιλιότητα. Οι περισσότερες εκφυλιστικές ασθένειες και ασθένειες των γηρατειών είναι φύσης Βάτα. Η Βάτα έχει τον μεγαλύτερο αριθμό ασθενειών γιατί καθώς το θεμελιώδες από τα βιολογικά συστατικά ανισορροπεί, οδηγεί και σε σημαντικές επιπτώσεις. 

ΠΙΤΤΑ ΤΥΠΟΙ

Οι τύποι Πίττα τείνουν να παρουσιάζουν πυρετό, μολύνσεις, φλεγμονές, υπέρ-τοξικότητα, έλκη, ερεθισμοί δέρματος, αιμορραγίες προβλήματα στο συκώτι. 

ΚΑΦΑ ΤΥΠΟΙ

Οι τύποι Κάφα τείνουν να υποφέρουν από κρυώματα, γρίπη, βρογχίτιδα, πνευμονία και ασθένειες από οιδήματα και υπερβολικά υγρά. Αν και κάθε τύπος μπορεί να πάθει οποιαδήποτε ασθένεια, κάθε ένας τείνει περισσότερο προς ασθένειες της ίδιας ποιότητας με την βιολογική του σύσταση. Όταν μια από τις βιολογικές ιδιοσυγκρασίες είναι πολύ υψηλή μπορεί να καταστρέψει όλες τις άλλες. Για παράδειγμα, υψηλή Κάφα μπορεί να επιβαρύνει και να φράξει τα κανάλια και τα νεύρα και να προκαλέσει επιληψία ή εμφράγματα σαν αποτέλεσμα διαταραχής της Βάτα. 

Επίλογος

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την προσωπική μας σύσταση και να ξέρουμε πώς να λειτουργήσουμε με αυτήν. Η Αγιουρβέδα υπαγορεύει δίαιτα, βότανα και στυλ ζωής ανάλογα με την περίσταση. Γενικά όλοι μπορούμε να τα καταφέρουμε με ένα “σαττβικό” στυλ ζωής, με αγνή, φυσική χορτοφαγική διατροφή, ειρηνική, ευσπλαχνική και ανθρωπιστική διαβίωση. Όταν διαταράσσεται η ισορροπία μας, θα πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά την διατροφή μας και τα βότανα ανάλογα με την διαταραγμένη ιδιοσυγκρασία. Γι αυτό θα πρέπει να συμβουλευτούμε έναν Αγιουρβεδικό θεραπευτή ή γιατρό..

Υπάρχουν επίσης στη ελληνική αγορά (αλλά μπορεί να τα βρείτε πολύ εύκολα και πολύ φθηνά πλέον και στο διαδίκτυο) Αγιουρβεδικά βότανα και φόρμουλες βοτάνων που μπορείτε να χρησιμοποιείστε για να λύσετε θέματα υγείας που δεν λύνονται με τα συμβατικά φάρμακα, ή σε περιπτώσεις που τα συμβατικά είναι απαραίτητα να τα χρησιμοποιήσετε παράλληλα με αυτά.

Μπορείτε να κάνετε επίσης μασάζ με Αγιουρβεδικά  λάδια μόνοι σας ή να πάτε σε κάποιον ειδικό Αγιουρβεδικό μασέρ, όπως επίσης να κάνετε και άλλες φυσικές Αγιουρβεδικές θεραπείες για αποτοξίνωση με κύρια την Παντσακάρμα (αυτές  γίνονται σε ειδικές Αγιουρβεδικές κλινικές) δεν γνωρίζω αν υπάρχουν στην Ελλάδα. Μπορείτε να ψάξετε στο διαδίκτυο. 

Τέλος σας συνιστώ ανεπιφύλακτα να συμβουλευτείτε κάποιον Αγιουρβεδικό γιατρό. Στην Ελλάδα τον μόνο που ξέρω και τον θεωρώ εξαίρετο, είναι ο Κωστόπουλος Νικόλαος, τον οποίο είχα την τύχει να συναντήσω πριν 15 χρόνια και να με βοηθήσει σε προβλήματα υγείας που είχα εκείνη την περίοδο.

~~~

Βιβλία

Υπάρχουν πλέον αρκετά βιβλία που κυκλοφορούν στα Ελληνικά σχετικά με τις βασικές αρχές της Αγιουρβέδα, τις βιοενέργειες-Ντόσας και την θεραπεία τους. Μπορείτε έτσι να πάρετε τις βασικές γνώσεις για να έχετε μια βαθύτερη κατανόηση της υγείας. Μπορείτε επίσης να βρείτε πολλές πλέον ιστοσελίδες σχετικά με την Αγιουρβέδα στο διαδίκτυο, στα αγγλικά βέβαια και στα Ισπανικά.

Προτείνω να  διαβάστε το βιβλίο,  Αγιουρβέδα Η  Ιατρική της Φύσης του Dr. David Frawley, 

Ομ! Η ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΕΝΟΧΩΝ ~ Άτμαν Νιτυανάντα

Η ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΕΝΟΧΩΝ

Γιατί νοιώθουμε ενοχές, και γιατί επαναλαμβάνουμε το ίδιο για το οποίο νοιώθουμε ενοχές?

Εισαγωγή

Ο άνθρωπος είναι μια πολυσύνθετη ύπαρξη που έχει δύο απόψεις: την κατώτερη  ή φαινομενική άποψη (σώμα, ζωτική ενέργεια, νους, διάνοια) με κέντρο το εγώ και την ανώτερη άποψη,  που είναι η θεϊκή του φύση, η Συνειδητότητα (Ψυχή ή Πνεύμα όπως συνηθίζεται να το ονομάζουμε). 

(διάβασε για αυτό ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΜΑΣ (Συνοπτικά).  

Το εγώ και ο νους μας έχουν επίσης και αυτά δύο απόψεις, το κατώτερο ρατζασοτασικό εγώ και το ανώτερο σαττβικό εγώ.
Αντίστοιχα υπάρχει η σαττβική άποψη του νου και η ρατζασοτασκή του άποψη.

Το κατώτερο ή ρατζασοταμσικό εγώ, έχει αναπτυχθεί από την επαφή του νου με τα αντικείμενα των αισθήσεων, την άγνοια και την ταύτιση και αυτό που επιζητεί είναι οι απολαύσεις των αισθήσεων. Οι θεμελιώδεις απόψεις του είναι η επιθυμία και η υπερηφάνεια. Όλες οι απόψεις του εγώ, οι εγωϊκές τάσεις (λαιμαργία, λαγνεία, απληστία, ζήλια, φιλοδοξία, φιλαργυρία, ματαιοδοξία κ.λπ.), τα αρνητικά συναισθήματα (θυμός, φόβος, μίσος, στεναχώρια, απογοήτευση, αρέσκειες, απαρέσκειες, ανυπομονησία),  και οι μηχανισμοί του εγώ σχετίζονται με την επιθυμία και την υπερηφάνεια. 

Το εγώ θέλει να συνεχίζει να κυριαρχεί στον ψυχισμό μας αντί της διάνοιας και της Συνειδητότητας και το  πετυχαίνει μέσα από την ταύτιση, την προβολή, τα διάφορα συναισθήματα και τους αμυντικούς μηχανισμούς. Βασικός σκοπός του κατώτερου εγώ είναι το κυνήγι των αισθητηριακών απολαύσεων και των εγκόσμιων επιτυχιών. Δεν θέλει με κανένα τρόπο να εγκαταλείψει τις απολαύσεις και γενικά τις αισθητηριακές εμπειρίες. Με κύρια όπλα την φαντασία, την ταύτιση και την προβολή προσπαθεί  να μας εμποδίσει να αναγνωρίσουμε την αληθινή μας φύση και να μας κρατήσει εγκλωβισμένους στην δόνηση του και τις επιδιώξεις του. Όσο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας ως ένα σώμα με κάποιες νοητικές και συναισθηματικές λειτουργίες δεν θα μπορούμε να ξεφύγουμε από την ψευδαίσθηση του εγώ. Γι αυτό το εγώ κάνει τα πάντα για να μας κρατήσει ταυτισμένους με το σώμα και τις νοητικές και συναισθηματικές εκφράσεις του.

Τα αρνητικά συναισθήματα και οι αμυντικοί μηχανισμοί έχουν σκοπό την προστασία του εγώ. Μια προστασία όμως που μας κοστίζει πολύ πόνο, δυστυχία και αρρώστιες. Καταστρέφει τις σχέσεις μας και την βίωση της αληθινής αγάπης, της ειρήνης, της πληρότητας και της ελευθερίας.

Οι ενοχές είναι μια από τις πιο δυνατές εγωικές εκφράσεις που μας κρατούν ταυτισμένους και εγκλωβισμένους στο εγώ. 

Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να χρησιμοποιήσουμε τις ενοχές για να καταλάβουμε τι συμβαίνει μέσα μας και να εργαστούμε για να ελευθερωθούμε από τις εγωικές τάσεις που προκαλούν τις ενοχές και σχετίζονται με αυτές αλλά και να ελευθερωθούμε από τις ίδιες τις ενοχές. 

Γενικά για τις ενοχές

Οι ενοχές (όπως και όλες οι άλλες εγωικές ψυχολογικές καταστάσεις) έχουν ως ρίζα-αιτία την άγνοια της αληθινής μας φύσης και την ταύτιση μας με το σώμα, τις αισθήσεις και τον εξωτερικό νου. Αυτά συντελούν στην ανάπτυξη του εγώ που είναι ένας κατά κύριο λόγο ασυνείδητος, πολυδαίδαλος και πολυσχιδής ενεργειακός μηχανισμός, γεμάτος αντιφάσεις, δυσλειτουργίες, δυσαρμονίες και διαστρεβλώσεις που προκαλεί ανισορροπία, ασθένειες και δυστυχία σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Οι πρωταρχικές εκφράσεις του εγώ είναι η επιθυμία και η υπερηφάνεια. Με κορμό αυτές το εγώ ξεδιπλώνει τα αναρίθμητα κλαδιά του. Οι ενοχές είναι μια από τις απόψεις του εγώ. (διάβασε περισσότερα για ΤΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ ΕΓΩ).

 Οι ενοχές δυναμώνουν το εγώ και την αίσθηση ξεχωριστότητας από το Θεό και τους συνανθρώπους μας.

  

Οι ενοχές δεν είναι επιλογή μας, είναι αυτόματος μηχανισμός του εγώ, δεν προέρχονται από την συνείδηση* μας. Το εγώ μας νοιώθοντας ενοχές προσπαθεί να βρει ισορροπία. Θεωρεί ότι αντισταθμίζει την ‘κακή’ πράξη (ή την φανταστική κακή πράξη) με το να νοιώθει ενοχές, με το να αυτοκατηγορείται και με το να κάνει αρνητική αυτοκριτική.

ΣΧΟΛΙΟ. συνείδηση*: Η συνείδηση μας προειδοποιεί οτι αυτό που κάνουμε δεν είναι στη θέση του για να μας αποτρέψει να το κάνουμε αλλά επειδή οι άνθρπωποι έχουν ταυτιστεί υπερβολικά με το σώμα, τις αισθήσεις και τον εξωτερικό νου  ανέπτυξαν το εγώ και έχασαν την επαφή με την συνείδηση τους. Αλλά ακόμη και στις περιπτώσεις που αντιλαμβάνονται τη φωνή της συνείδησης αδιαφορούν και κάνουν αυτό που τους λέει το εγώ τους. 
Η συνείδηση επίσης μας κάνει να συναισθανόμαστε το λάθος μας αλλά δεν μας βασανίζει με ατέλειωτες ενοχές·  δεν έχει σχέση με τις βασανιστικές ενοχές που οφείλονται στην ανασφάλεια και το φόβο, στις εσωτερικές συγκρούσεις και αντιφάσεις του εγώ και στην προσπάθεια του να διατηρήσει την καλή ψεύτικη αυτοεικόνα του και μια ψεύτικη ψυχική ισορροπία· να βρει δηλαδή ισορροπία τιμωρώντας τον εαυτό του με ενοχές για το 'κακό' που έκανε, (αν ήτανε πράγματι 'κακό'). 

Οι ενοχές όπως και όλες οι εγωικές τάσεις αναπτύσσονται  ως μια διαστρέβλωση μιας φυσιολογικής λειτουργίας. Όπως δεν μπορούμε να ξέρουμε πως θα απολαμβάναμε το φαγητό χωρίς λαιμαργία μέχρι να διαλύσουμε την λαιμαργία, παρόμοια δεν μπορούμε να ξέρουμε πως ακριβώς θα νοιώθαμε αν όταν κάναμε κάποιο 'κακό' αν δεν υπήρχαν μέσα μας οι εγωικές ενοχές. Θα το μάθουμε μόνο όταν ελευθερωθούμε από τις εγωικές ενοχές. Επί του παρόντος αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να χρησιμοποιήσουμε τις ενοχές για να  καταλάβουμε τι συμβαίνει μέσα μας και να εργαστούμε για να να ελευθερωθούμε από τις εγωικές τάσεις που προκαλούν τις ενοχές και σχετίζονται με τις ενοχές αλλά και από τις ίδιες τις ενοχές.

Οι ενοχές που νοιώθουμε δεν οφείλονται στο ότι κατανοούμε τις πράξεις μας, αλλά οφείλονται στην σύγκρουση ανάμεσα στις πεποιθήσεις μας και στα πρέπει και σε αυτό που κάνουμε, ή δεν κάνουμε, που νομίζουμε ότι προκαλούμε, και τον φόβο της απόρριψης ή της τιμωρίας.

Οι ενοχές μας εμποδίζουν να αποδεχτούμε τον εαυτό μας, και έτσι υποσκάπτουν την αλλαγή και την αυτοβελτίωση μας αφού η αποδοχή είναι η βάση κάθε εσωτερικής αλλαγής και απαλλαγής από όλα αυτά που μας στερούν την ελευθερία, την χαρά, την ειρήνη, την αγάπη και την ενότητα με όλους και την Αλήθεια..

 Οι ενοχές σχετίζονται με την ανάγκη για αποδοχή (ή μη απόρριψη) άρα με το φόβο της απόρριψης και το φόβο της κακής εικόνας που θα έχουν οι άλλοι για εμάς, και επίσης το φόβο της τιμωρίας ή των συνεπειών.

Οι ενοχές απλά μας κάνουν δυστυχισμένους και μας απομακρύνουν από την χαρά, την ειρήνη και την ελευθερία που είναι η αληθινή μας φύση.

Οι ενοχές δεν σταματούν την επανάληψη της  συμπεριφορά μας (δηλαδή από το να ξανακάνουμε το ίδιο ) που ήταν η αιτία να νοιώσουμε ενοχές, διότι δεν διαλύουν την επιθυμία ή τον υποσυνείδητο προγραμματισμό (μηχανισμό) που προκαλεί την συγκεκριμένη συμπεριφορά. Όταν η επιθυμία ή ο υποσυνείδητος προγραμματισμός ενεργοποιηθούν απλά επαναλαμβάνουμε την ιδία πράξη πάρα του ότι μπορεί να νοιώθαμε ενοχές πριν λίγο.

Οι ενοχές δεν σημαίνει ότι αναλαμβάνουμε την ευθύνη των πράξεων και των σκέψεων μας·  Συνήθως με τις ενοχές  εμφανίζονται και η αυτοδικαιολόγηση και οι κατηγορίες προς εμάς ή και προς τους άλλους σε κάποιες περιπτώσεις..

Η συναίσθηση, η αποδοχή και η ευθύνη των των πράξεων και των σκέψεων μας, καθώς και η μεταμέλεια και η προσπάθεια να αλλάξουμε και να μην ξανακάνουμε το ίδιο δεν προέρχονται από το κατώτερο εγώ, αλλά από το σαττβικό εγώ που δρά σε αρμονία με την ψυχή μας.

 Οι ενοχές είναι ένα είδος αυτοτιμωρίας που επιβάλουμε στον εαυτό μας για να αντισταθμίσουμε το 'κακό' ή το υποτιθέμενο 'κακό' που κάναμε ή συνεχίζουμε να κάνουμε.

Τα αισθήματα ενοχής αλληλοδιαπλέκονται* με άλλα συναισθήματα όπως για παράδειγμα: άγχος, θυμός προς τον εαυτό ή/και προς τους τρίτους, την θλίψη, την λύπη για πραγματικές ή φαντασιακές απώλειες, με φόβους διαφόρων ειδών και την  ντροπή. 

 ΣΧΟΛΙΟ. αλληλοδιαπλέκονται*: Στην πραγματικότητα το εγώ είναι κατ ουσίαν επιθυμία και υπερηφάνεια (που επίσης είναι η επιθυμία να νοιώθουμε σπουδαίοι και τρανοί και να το αναγνωρίζουν και οι άλλοι) και όλα τα άλλα κατώτερα συναισθήματα είναι τροποποιήσεις της επιθυμίας. Αυτά αναπτύχθηκαν στην ψυχολογία μας εξ αιτίας της άγνοιας της αληθινής μας φύσης και την ταύτιση μας με το σώμα, τις αισθήσεις και τον εξωτερικό νου. Όλη μας η δυστυχία αφείλεται στις επιθυμίες μας και στην ανάγκη μας για αποδοχή και αναγνώριση από τους άλλους. Τα κύρια συναισθήματα είναι ο θυμός, ο φόβος, η στεναχώρια, η απογοήτευση, τα οποία εκδηλώνονται όταν εμποδίζεται η εκπλήρωση των επιθυμιών μας και όταν νοιώθουμε απόρριψη (είτε όταν πράγματι μας απορρίπτουν οι άλλοι είτε όταν νομίζουμε ότι μας απορρίπτουν).

Οι ενοχές μας οδηγούν σε σκέψεις και συναισθήματα που σχετίζονται με την ψεύτικη αυτοεικόνα, την αυτοαξία και τον φόβο της τιμωρίας.

 Για παράδειγμα:

Εξαιτίας της «άσχημης συμπεριφοράς» μου θεωρώ ότι είμαι κατώτερος ή ανάξιος και νοιώθω απογοήτευση,  στεναχώρια, νοιώθω κατώτερος.

Αν οι άλλοι ανακάλυπταν τι έκανα, υποθέτω ότι θα με απέρριπταν και αυτή αυτή η υπόθεση μπορεί να συνοδεύεται με το αίσθημα της ντροπής, αίσθημα κατωτερότητας.

Σκέπτομαι ότι κινδυνεύω να με τιμωρήσουν ή να μ’ εκδικηθούν και η σκέψη αυτή συνοδεύεται από ανησυχία,  άγχος και φόβο.

Ένα άτομο χαρακτηρίζεται ως ενοχικό όταν οι ενοχές είναι από τις κυρίαρχες ψυχολογικές εκφράσεις του εγώ του. Δηλαδή νοιώθει ενοχές συχνά και πολύ εύκολα (με το παραμικρό) και η συμπεριφορά του και η στάση του απέναντι στους άλλους καθορίζεται από τις ενοχές.  Αυτά τα άτομα πολύ εύκολα χειραγωγούνται από τους άλλους. 

Οι ενοχές μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως μέσο ελέγχου. Οι τριγύρω μας (τα εγώ τους) για να ικανοποιήσουν τις δικές τους επιθυμίες και ψεύτικες 'ανάγκες' μπορεί να χρησιμοποιήσουν τις ενοχές για να ελέγξουν την συμπεριφορά μας.

Οι ενοχές διαστρεβλώνουν τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα και μας κάνουν να διογκώνουμε τη διάσταση των πραγμάτων, να φοβόμαστε ότι θα πάθουμε κάτι ή ότι θα μας τιμωρήσουν με κάποιο τρόπο, να θεωρούμε χωρίς λόγο τον εαυτό μας υπεύθυνο για κάτι που δεν προκαλέσαμε εμείς και να βάζουμε την ταμπέλα του «κακού» στον εαυτό μας εξαιτίας αυτών που κάναμε. 

ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΔΗΛΩΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΝΟΧΕΣ  

Οι ενοχές εμφανίζονται σε μια μεγάλη γκάμα περιστατικών αλλά σχετίζονται πάντοτε με το φόβο, την ψεύτικη αυτοεικόνα, την αυτοαξία, την υπόληψη και την υπερηφάνεια. 

Μπορεί να νοιώθουμε ενοχή για τον τρόπο που αισθανόμαστε, που σκεφτόμαστε, που φερόμαστε

Μερικά παραδείγματα που νοιώθουμε ενοχές:

επειδή τρώμε γλυκά ενώ έχουμε αποφασίσει να τα κόψουμε, για λογούς υγείας, αισθητικής κ.λπ.

επειδή κάνουμε έρωτα χωρίς να είμαστε σε γάμο, ενώ είμαστε πιστοί χριστιανοί...

επειδή απατούμε το/η σύζυγο μας

επειδή κλέψαμε λεφτά, από το πορτοφόλι του μπαμπά/της μαμάς, του συζύγου, το κράτος, τους πελάτες ή ...

επειδή φερόμαστε άσχημα την γυναίκα μας,τη μανά μας, το παιδί μας...

επειδή είπαμε ψέματα,

επειδή μας έκαναν παρατήρηση για κάτι που είπαμε ή κάναμε.

επειδή  με αυτό που είπαμε ή που κάναμε ενοχλήθηκαν ή νομίσαμε ότι ενοχλήθηκαν οι άλλοι..
επειδή   πίνουμε ...

κ.λπ. σμπληρώστε το δικό σας κατάλογο

 Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΝΟΧΩΝ

Οι ενοχές λειτουργούν μέσα από την αντίληψη του εγώ ότι κάποιος φταίει (ότι κάποιος είναι ο ένοχος). Φταίω εγώ ή φταις εσύ, φταίνε αυτοί, φταίνε οι άλλοι, φταίει ο Θεός, φταίει η ζωή.

Οι ενοχές εκδηλώνονται έντονα όταν λειτουργούμε μέσα από τα Πρέπει. Υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα στα Πρέπει και σε αυτό που κάνουμε, ή που θέλουμε (επιθυμούμε) να κάνουμε, στα Πρέπει και σε αυτό που προκαλούμε με την πράξη μας ή νομίζουμε ότι προκαλούμε.

Οι ενοχές σχετίζονται με το φόβο, την ψεύτικη αυτοεικόνα, την αυτοαξία, την υπόληψη και την υπερηφάνεια.

Σχετίζονται με το φόβο της τιμωρίας. 

Σχετίζονται με την υπόληψη και το φόβο της κακής γνώμης ή κακής εικόνας που μπορεί να σχηματίσουν οι άλλοι για εμάς. Η χαμηλή αυτοαξία, η ψεύτικη αυτοεικόνα και ο προγραμματισμός ότι η αξία μας εξαρτάται από την γνώμη των άλλων για εμάς ( το τι πιστεύουν ή νομίζουν οι άλλοι για εμάς) και ότι πρέπει να συμμορφωνόμαστε στα δικά τους στάνταρ, μαζί με το φόβο, (που συνήθως είναι έντονος σε άτομα με χαμηλή αυτοαξία), είναι η ρίζα των ενοχών. 

Ειδική κατηγορία είναι οι ενοχές που σχετίζονται με την ιδέα της αμαρτίας και την τιμωρία που μας περιμένει από το Θεό. Η κατήχηση για ένα Θεό τιμωρό που μας παρακολουθεί συνεχώς για να μας κρίνει και να μας τιμωρήσει είναι μια άλλη βασική αιτία ενοχών για όσους γαλουχηθήκαν με αυτές τις αντιλήψεις.

Οι ενοχές εκδηλώνονται επειδή θεωρούμε (σύμφωνα με τις πεποιθήσεις και τους υποσυνείδητους προγραμματισμούς), ότι  η πράξη μας χαλάει την καλή εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας.

Οι ενοχές είναι μια υποκριτική στάση του εγώ αφού δεν κάνει τίποτα για να αλλάξει αυτό που προκαλεί την λανθασμένη πράξη (ειδικά σε πράγματα που επαναλαμβάνονται. Για παράδειγμα όταν λέει κάποιος ψεμματάκια μπορεί να θεωρεί (ασυνείδητα) ότι οι ενοχές είναι η πληρωμή αντιστάθμισμα για αυτό που έκανε. 

Επίσης σε περίπτωση που κάναμε πράγματι κάτι κακό, οι ενοχές δεν θα μας γλυτώσουν ούτε από την αποδικιμασία των άλλων, ούτε την τιμωρία της ανθρώπινης δικαιοσύνης (αν τίθεται τέτοιο ζήτημα), ούτε την τιμωρία της θεϊκής δικαιοσύνης η οποία θα εκδηλωθεί ως κάρμα στο μέλλον (κάτι που θα  μας κάνει να υποφέρουμε με κάποιο τρόπο, συνήθως παρόμοιο με αυτό που κάναμε. "Μάχαιρα έδωσες μάχαιρα θα λάβεις" το είπε λακωνικά ο Ιησούς).

Οι ενοχές είναι ένας μηχανισμός του εγώ να αντισταθμίσει την ‘κακή’ πράξη που έκανε ή που νομίζει ότι έκανε, γιατί πολλές φόρες δεν είναι ότι πράγματι κάναμε κάτι ‘κακό’ αλλά το πιστεύουμε αυτό από την αντίδραση που είχαν οι άλλοι προς εμάς ή από τις λανθασμένες πεποιθήσεις και τα κοινωνικά πρότυπα που αναπτύχτηκαν μέσα μας στο σπίτι, στο σχολείο ή η κοινωνία γενικότερα.

Το εγώ θεωρεί ότι με τις ενοχές τιμωρεί τον εαυτό του, και ότι εξισορροπεί την 'κακή' πράξη (που έκανε ή νομίζει ότι έκανε) με το να νοιώθει ενοχές.

Οι ενοχές είναι κάτι σαν μια αυτοτιμωρία και συνοδεύεται συνήθως με αυτοκατηγορίες και αρνητική αυτοκριτική (όχι την δημιουργική κριτική με σκοπό την διερεύνηση και την κατανόηση)

Στις  περιπτώσεις που δεν είναι ξεκάθαρο για το ποιος 'φταίει', το εγώ μας κινείται ανάμεσα στις ενοχές (που συμπεριλαμβάνουν και αυτοκατηγορίες και αρνητική αυτοκριτική), στην αυτοδικαιολόγηση και τις κατηγορίες προς τους άλλους.

Μπορεί να νομίζει κάποιος ότι είναι καλός άνθρωπος επειδή νοιώθει ενοχές, ενώ στην πραγματικότητα είναι πολύ ταυτισμένος με το εγώ του, και μπλοκαρισμένος μέσα στα πρέπει, στην υπερηφάνεια, στην υπόληψη και την χαμηλή αυτοαξία που έχει. 

Οι ενοχές δεν είναι ένδειξη ότι είμαστε καλοί άνθρωποι, αλλά άτομα τα οποία είναι ταυτισμένα με το εγώ, άτομα με χαμηλό αυτοσεβασμό, χαμηλή αυτοαξία και αυτοπεποίθηση και που έχουν  χάσει την επαφή με το Είναι τους, την θεϊκή τους φύση. Οι ενοχές δείχνουν ότι έχουμε χάσει την εσωτερική πυξίδα και την επαφή με την συνείδηση μας και ότι λειτουργούμε μέσα από τους νοητικούς και συναισθηματικούς προγραμματισμούς. 

Μην μπερδεύουμε τις ενοχές με τη συναίσθηση ότι βλάψαμε τους άλλους με αυτό που είπαμε ή κάναμε. Η διαφορά είναι ότι όταν έχουμε συναίσθηση ότι βλάψαμε τους άλλους συνοδεύεται με ανάληψη της ευθύνης των πράξεων μας και ειλικρινή δράση να επανορθώσουμε αν γίνεται και όσο γίνεται.

Παρα ταύτα οι ενοχές μπορεί να λειτουργήσουν και θετικά, υπό την έννοια ότι σε κάποιες  περιπτώσεις μπορεί να είναι η αιτία να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε κάτι στην συμπεριφορά μας. Από προσωπική εμπειρία δεν θεωρώ ότι οι ενοχές μπορεί να είναι ένα δυνατό κίνητρο εσωτερικής αλλαγής, αλλά αντίθετα ένα μεγάλο εμπόδιο. Μας κλέβουν πάρα πολύ ενέργεια και μας κρατούν ταυτισμένους και εγκλωβισμένους στο εγώ μας.

ΓΙΑΤΙ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΠΡΑΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΝΟΙΩΘΟΥΜΕ ΕΝΟΧΈΣ;

Στα παρακάτω αναφερόμενα φαίνεται παράλογο να λειτουργεί έτσι το εγώ σε σχέση με τις ενοχές αλλά το κατώτερο εγώ είναι παράλογο από τη φύση του όποτε δεν τίθεται θέμα να λειτουργεί λογικά. Θα λέγαμε ότι έχει την δική του παράλογη λογική, διότι το εγώ με τους διάφορους αμυντικούς μηχανισμούς που έχει αναπτύξει (δες επίσης τους αμυντικούς μηχανισμούς του Φρόυντ)  προσπαθεί να βρει μια ισορροπία. Παρότι το καταφέρνει σε ένα επιφανειακό επίπεδο και προσωρινά, στην ουσία αποδιοργανώνει όλο τον ψυχισμό μας και αν δεν κάνουμε εργασία με το εγώ μας στο τέλος καταλήγουμε στην ‘τσιμεντοποίηση’ και την παράνοια. Η ταύτιση με το κατώτερο εγώ είναι η αιτία όλων των δυστυχιών και τραγωδιών που βλέπουμε στη γη σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.

Η ενοχή σε σχέση με τις απολαύσεις, λειτουργεί ως μέσο για να ξανακάνουμε αυτό για το οποίο νοιώθουμε ενοχές. Διότι νοιώθοντας ενοχές για αυτό που απολαύσαμε υποφέρουμε και για να σταματήσουμε να υποφέρουμε αφηνόμαστε στην απόλαυση. Διότι λέει για παράδειγμα το εγώ: υποφέρω που υποφέρω από ενοχές, ας απολαύσω τουλάχιστον και όχι μόνο να υποφέρω.

Σε σχέση με τις απολαύσεις το εγώ έχει πολλές άλλες στρατηγικές για να μας κάνει να ενδώσουμε στις απολαύσεις που έχουμε αποφασίσει να τις σταματήσουμε ή να τις περιορίσουμε. Αυτό αφορά βέβαια περισσότερο τους πνευματικούς ασκούμενους και πολύ λιγότερο την πλειοψηφία του κόσμου η οποία αναζητεί τις απολαύσεις.

Για να απαλλαγούμε προσωρινά από τις ενοχές ξανακάνουμε το ίδιο.

Ξανακάνουμε το ίδιο για το οποίο νοιώθουμε ενοχές, επειδή ξανακάνοντας το ίδιο επιβεβαιώνεται μέσα μας ότι καλώς νοιώθουμε ενοχές.

Οι ενοχές μας οδηγούν στην ιδία πράξη για να επιβεβαιωθεί το εγώ μας ότι πράγματι έσφαλε .

Οι ενοχές οδηγούν το εγώ στην ίδια πράξη (ή σε άλλες παρόμοιες) γιατί επιζητεί την εξωτερική τιμωρία ώστε να εξιλεωθεί. Οι ενοχές αντικαθιστούν την τιμωρία που νομίζουμε ότι μας αξίζει και μας ωθούν να ξανακάνουμε το ίδιο για να επιβεβαιωθεί στο εγώ μας ότι του αξίζει η τιμωρία.

Πως θα απαλλαγούμε από τις ενοχές;

Αν και υπάρχουν τεχνικές με τις οποίες μπορούμε να ελευθερωθούμε τουλάχιστον σε κάποιο σημαντικό βαθμό από τις ενοχές, κατά την άποψη μου απαιτείται μια πολύπλευρη εργασία και σχετίζεται με την εξάλειψη των εγωικών τάσεων και εκφράσεων που σχετίζονται με τις ενοχές αλλά και την  διάλυση του εγώ συνολικά, Και βέβαια αυτή η εργασία είναι αλληλένδετη με την προσπάθεια μας να είμαστε σε επικοινωνία με την ψυχή μας και να συνειδητοποιήσουμε την αληθινής μας φύση.

Η ανακούφιση από τις ενοχές είναι έργο των ψυχολόγων, αλλά η πλήρης απελευθέρωση από τις ενοχές και το εγώ συνολικά και η ολοκλήρωση μας ως άνθρωποι είναι ο σκοπός της πνευματικής ζωής.

~~~~~~~~~~