Sunday, February 13, 2022

Η αληθινή ευτυχία είναι πέρα από τον νου - Άτμαν Νιτυανάντα


Η αληθινή ευτυχία είναι πέρα από τον νου


Όταν υπερβούμε την απόλαυση, την χαρά και την θλίψη του νου, που είναι βασισμένα στην επιθυμία, στην ταύτιση και στην φαντασία, τότε βιώνουμε μια ευτυχία (ειρήνη, ευδαιμονία) που είναι πέρα κάθε φαντασία.

Monday, February 7, 2022

Πνευματική Ζωή και Σεξουαλικότητα ~ Άτμαν Νιτυανάντα


Πνευματική Ζωή και Σεξουαλικότητα

 

Η διατήρηση και η μετατροπή της σεξουαλικής ενέργειας είναι καθοριστικής σημασίας στην πνευματική μας μεταμόρφωση και στην επίτευξη της φώτισης. Η μετετρεμμένη σεξουαλική ενέργεια ποτίζει τον νου με ανώτερες ενέργειες (λέγονται Ότζας και Τέτζας στα σανσκριτικά), οι οποίες είναι απαραίτητες για να αναπτυχθούν οι ανώτερες ικανότητες του νου και να επιτευχθούν τα ανώτερα Σαμάντι, μέσω των οποίων επιτυγχάνεται τελικά η πλήρης διάλυση του εγώ και η τέλεια ένωση μας με την θεϊκή μας φύση. 

 

Στο δρόμο της αυτοπραγμάτωσης (φώτιση, απελευθέρωση) δύο δρόμοι υπάρχουν σε σχέση με την σεξουαλικότητα, η αγαμία και η σεξουαλική ένωση με εγκράτεια και μετατροπή της ενέργειας, γνωστή ως σεξουαλική τάντρα. Και στις δύο περιπτώσεις το ζητούμενο είναι η διατήρηση και η μετατροπή της σεξουαλικής ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να σταματήσουμε να χάνουμε την ενέργεια μέσα από τους οργασμούς, το οποίο προϋποθέτει αγνότητα του νου και εξάλειψη της λαγνείας και του πόθου για οργασμική απόλαυση (απαιτείται να γίνουμε αγνοί  στην σκέψη, στον λόγο και στην δράση).

 

Ανεξάρτητα από τον δρόμο θα ακολουθήσει κανείς σε σχέση με την σεξουαλικότητα (δηλαδή την αγαμία ή την τάντρα), η εξάλειψη της λαγνείας κα της σεξουαλικής επιθυμίας είναι δύσκολο να επιτευχθεί. Προϋποθέσεις για να πετύχει κανείς την σεξουαλική αγνότητα είναι ο διακαής πόθος για την αλήθεια και την απελευθέρωση και η ειλικρινής συστηματική άσκηση.

 

Θεωρώ επίσης πως είναι δύσκολο (για την πλειοψηφία) να εγκαταλείψει κάποιος την σεξουαλική δραστηριότητα, χωρίς κατανόηση και συστηματικό εξαγνισμό του νου μέσα από εντατική άσκηση και πειθαρχίες. Το να κόψει κανείς την σεξουαλική απόλαυση όντας με δυνατή την επιθυμία για σεξουαλική απόλαυση χωρίς να είναι έτοιμος γι’ αυτό, θα του φέρει δυσθυμία, στεναχώρια, ανησυχία, νευρώσεις, έντονη αίσθηση ανικανοποίητου και πιθανότατα θα τον οδηγήσει σε αποκλίνουσες σεξουαλικές συμπεριφορές και στην ομοφυλοφιλία (γνωστή είναι η ομοφυλοφιλία και η παιδεραστία στην εκκλησία Μόνο πολύ ώριμες ψυχές προετοιμασμένες από τις προηγούμενες ενσαρκώσεις είναι έτοιμες να εγκαταλείψουν την σεξουαλική δραστηριότητα εύκολα ή να μην την αρχίζουν καν. 

 

Όσοι θέλουν να ακολουθήσουν την αγαμία, είναι καλύτερο να σταματήσουν την σεξουαλική δραστηριότητα μειώνοντας σταδιακά τις σεξουαλικές συνευρέσεις και να ασκούνται συστηματικά για να εξαλείψουν την λαγνεία και την επιθυμία για σεξουαλική και οργασμική απόλαυση. Αν ασκείται κάποιος ειλικρινά, σταθερά και συστηματικά, θα καταφέρει να εξαλείψει την λαγνεία και την επιθυμία για σεξουαλική απόλαυση και θα έρθει η στιγμή να σταματήσει την σεξουαλική δραστηριότητα με φυσικό τρόπο χωρίς πρόβλημα.

 

Επίσης και αυτοί που θα ακολουθήσουν την τάντρα θα πρέπει να ασκούνται συστηματικά για να εξαλείψουν την λαγνεία και την επιθυμία για οργασμική απόλαυση και επίσης να αλλάξουν τον τρόπο που κάνουν έρωτα και να εγκαταλείψουν τους οργασμούς.

 

Το πόσο χρόνο θα χρειαστεί κάποιος για να ξεπεράσει την επιθυμία για οργασμό και επίσης να γίνει ικανός να μην πέφτει στον οργασμό, εξαρτάται από την ωριμότητα του ως ψυχή, από το πόσο ειλικρινά και συστηματικά ασκείται, το πόσο αγνός είναι ο νους του, την δύναμη της θέλησης του, την αποφασιστικότητα του και βέβαια το πόσο πολύ διψά για την αλήθεια και την ελευθερία. Διευκρινίζω πως κι αυτοί που ασκούν την τάντρα θα πρέπει κάποια στιγμή να εγκαταλείψουν την σεξουαλική πράξη και να ελευθερωθούν από την σεξουαλικής επιθυμία πλήρως.

 

Η λαγνεία και η  επιθυμία για οργασμική απόλαυση, είναι από τις πιο δυνατές επιθυμίες-προσκολλήσεις που έχει να αντιπαρέλθει ο μαθητής. Παρά ταύτα, αυτός που είναι αποφασισμένος να κάνει τα πάντα για να πετύχει την απελευθέρωση, αυτός που ασκείται ειλικρινά, συστηματικά και σταθερά, είναι βέβαιο πως θα νικήσει την επιθυμία για σεξουαλική απόλαυση και θα μπορέσει να χρησιμοποιήσει συνειδητά την σεξουαλική ενέργεια για την πνευματική του μεταμόρφωση.

 

Αυτός που ασκείται σοβαρά και συστηματικά στον διαλογισμό, που ασκείται συστηματικά για τον εξαγνισμό του νου και την εξάλειψη των εγωϊκών τάσεων, θα αποταυτίζεται όλο και περισσότερο από τον νου, το σώμα και τις απολαύσεις που σχετίζονται με το σώμα και θα βρίσκει περισσότερο χαρά και ικανοποίηση στην βίωση της ειρήνης και της πληρότητας της αληθινής του φύσης, παρά σε οποιαδήποτε αισθητηριακή εμπειρία. Είναι βέβαιο επίσης ότι όταν ο νους βρει μια μεγαλύτερη χαρά και ικανοποίηση, εύκολα εγκαταλείπει τις κατώτερες απολαύσεις που συνήθιζε να έχει. Συνεπώς καθώς μέσα από την άσκηση και τον διαλογισμό θα βιώνουμε όλο και περισσότερο την ειρήνη, την πληρότητα και την ευδαιμονία του αληθινού μας Εαυτού (Συνειδητότητα), τόσο πιο εύκολο θα είναι να εγκαταλείψουμε την σεξουαλική απόλαυση αλλά και κάθε άλλη απόλαυση.

 

Αυτός που ενδιαφέρεται πραγματικά για την πνευματική του ανάπτυξη, θα πρέπει να ερευνήσει τον εαυτό του και να είναι ειλικρινής με τον εαυτό του σχετικά με το θέμα της σεξουαλικότητας. Αν και στην αρχή του δρόμου είναι δύσκολο να έχει κανείς μια καθαρή εικόνα για τον εαυτό του, παρά ταύτα θα πρέπει να αξιολογήσει σε κάποιο βαθμό τις αδυναμίες και τις δυνατότητες του και το τι είναι σε θέση να κάνει σε σχέση με την σεξουαλική του ζωή στην παρούσα περίοδο της ζωής του. Ταυτόχρονα βέβαια θα πρέπει να ασκείται συστηματικά για να εξαλείψει την λαγνεία αφού η αγνότητα του νου και η εξάλειψη της λαγνείας είναι ζητούμενο στην πνευματική ζωή ανεξάρτητα από το αν ακολουθήσει κανείς την αγαμία ή την τάντρα.

 

Καθώς κάποιος ακολουθεί ένα σαττβικό τρόπο ζωής και ασκείται με συνέπεια, σταδιακά η διάκριση του και η κατανόηση του θα αναπτυχθούν και θα του επιτρέψουν να ξεκαθαρίσει πολλά σημαντικά θέματα που αφορούν γενικά την πνευματική άσκηση και τον πνευματικό δρόμο και επίσης να ξεκαθαρίσει την στάση του στο θέμα της σεξουαλικότητας. Θα μπορέσει να αποφασίσει με καθαρότητα αν προτιμά την μοναχική ζωή ή την έγγαμη ζωή, αλλά και να προσδιορίσει την σεξουαλική του συμπεριφορά του στην έγγαμη ζωή (δηλαδή, να αποφασίσει αν θα κάνει τάντρα* ή θα ακολουθήσει την αγαμία παρότι είναι παντρεμένος).

 

Όταν η στάση μας, οι δράσεις μας και οι αποφάσεις μας, είναι αποτέλεσμα στοχασμού, έρευνας του εαυτού μας, κατανόησης και συνείδησης και όχι επιπολαιότητας και παρορμητισμού, βρισκόμαστε πιο κοντά στην αρμονία, στην ισορροπία, στην υγεία και στην χαρά της ζωής.

 

Σχόλιο

 να αποφασίσει αν θα κάνει τάντρα*: Για να κάνει κανείς τάντρα πέρα απ’ το να το θέλει χρειάζεται ειδική γνώση και καθοδήγηση. Συνεπώς ακόμη και αν κανείς αποφάσιζε να κάνει τάντρα δεν είναι εύκολο να βρει την απαραίτητη ορθή  γνώση και καθοδήγηση. Υπάρχουν πλέον ανά τον κόσμο αρκετοί που διδάσκουν τον ταντρικό έρωτα, αλλά δεν μπορώ να εκφράσω άποψη για το πόσο καλά γνωρίζουν την τάντρα και αν οι οδηγίες που δίνουν είναι πράγματι σε αρμονία με τον πνευματικό δρόμο, διότι δεν έχω την απαραίτητη πληροφόρηση.

 

Αν θέλουμε πράγματι να πετύχουμε την φώτιση (αυτοπραγμάτωση, απελευθέρωση), είναι αναγκαίο να ασκηθούμε με σταθερή αποφασιστικότητα για να πετύχουμε την εξάλειψη των εγωϊκών τάσεων (και ιδιαίτερα την εξάλειψη της λαγνείας και την επιθυμία για οργασμική απόλαυση), την μετατροπή της σεξουαλικής ενέργειας και να εμβαθύνουμε στον διαλογισμό ώστε να πετύχουμε την βαθιά απορρόφηση του νου του στην θεϊκή μας φύση, (Πνεύμα, Ψυχή, Συνειδητότητα) που είναι ένα και το αυτό με την παγκόσμια Συνειδητότητα, αυτό που κοινώς ονομάζουμε Θεός. 

 

Όταν μέσω του συνεχή διαλογισμού και τα Σαμάντι εξαλειφθεί πλήρως το εγώ και ο νους αποκτήσει την φωτεινότητα  της Συνειδητότητας (γίνει φωτεινός όπως η Συνειδητότητα), θα βιώνουμε πλήρως, αδιαλείπτως και αυθορμήτως (χωρίς προσπάθεια), την ειρήνη, την πληρότητα και την ευδαιμονία του Πνεύματος (Συνειδητότητα, Θεός, Μπράμαν). Αυτό είναι φώτιση, απελευθέρωση, αυτοπραγμάτωση.


Thursday, February 3, 2022

ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΘΑΝΑΣΙΑ (φιλοσοφία του θανάτου) - Ατμαν Νιτυανάντα



ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΘΑΝΑΣΙΑ (φιλοσοφία του θανάτου)


Ο θάνατος δεν είναι το αντίθετο της ζωής αλλά ένα από τα θεμελιώδη συστατικά της.

Η γέννηση είναι το αντίθετο του θανάτου και τα δύο μαζί είναι τα θεμέλια της ζωής, διότι χωρίς τη γέννηση και το θάνατο η ζωή δεν υπάρχει.

Αυτό που γεννιέται είναι προορισμένο να πεθάνει και στη θέση του θα γεννηθεί κάτι άλλο.

Μόνο αυτό που είναι πέρα από τις μορφές και η αιτία όλων των μορφών είναι πέρα από τη γέννηση και τον θάνατο, αιώνιο, ακατάστρεπτο, πλήρες και τέλειο.

Αν και ο άνθρωπος φοβάται τον θάνατο, μόνο μέσα από τον θάνατο μπορεί να βρει την ελευθερία του. Διαφορετικά θα ήταν καταδικασμένος να ζει στο περιορισμένο, σε πλάνη, σε πόνο και δυστυχία εις τους αιώνες των αιώνων.

Αν το παλιό δεν πεθάνει, το νέο δεν μπορεί να γεννηθεί, αν δεν πεθάνουμε στο κατώτερο δεν μπορούμε να γεννηθούμε στο ανώτερο.

Όχι μόνο ο φυσικός θάνατος αλλά και κάθε είδους αλλαγή και μεταβολή είναι ένα είδος θανάτου. Και ενώ η αλλαγή είναι το κεντρικό χαρακτηριστικό της ζωής, το εγώ μας αντιστέκεται σε κάθε αλλαγή λόγω της προσκόλλησής του σε αυτό που έχει συνηθίσει ή του αρέσει.

Όμως η ζωή, όντας μια συνεχής αλλαγή, αδιαφορεί για τις ιδιοτροπίες του εγώ και κινείται αδιάκοπα προς νέα μονοπάτια και ορίζοντες. Το Εγώ αναγκάζεται να υποφέρει με το να είναι προσκολλημένο στις φαντασιώσεις και στις συνήθειές του.

Η μόνη λύση και διέξοδος είναι ο θάνατος. Ο θάνατος του ψεύτικου εγώ μας με όλες τις ματαιοδοξίες, τις ψευδαισθήσεις, τις αγκυλώσεις, τις πεποιθήσεις, τις επιθυμίες, τα πάθη και τα ελαττώματά του.

Μόνο ο θάνατος του εγώ επιτρέπει την ελεύθερη ροή της ζωής μέσα μας (σε όλα τα επίπεδα) και την μεταμόρφωσή μας σε ένα θείο ον, με συνείδηση της ταυτότητάς μας με τον Θεό και την ενότητα όλων όσων υπάρχουν.

Monday, January 10, 2022

Τι είναι ροή και πώς είναι όταν βρίσκεσαι σε ροή; ~ Άτμαν ΝΙτυανάντα

 

Τι είναι και πώς είναι να βρίσκεσαι σε ροή;

Η ροή είναι η κατάσταση που έχει παρατηρηθεί σε αθλητές, μουσικούς, χορευτές και όχι μόνον, και η οποία σύμφωνα με την περιγραφή της αντιστοιχεί με αυτό που στις πνευματικές διδασκαλίες λέγεται Σαμάντι. Η ροή είναι κάτι που συμβαίνει χωρίς να το επιδιώκουν οι αθλητές κ.λπ., και επιτυγχάνεται κυρίως μέσα από μια δράση, με την απορρόφηση του νου στην δράση. Ενώ το Σαμάντι επιδιώκεται σκόπιμα από τους πνευματικούς ασκητές και επιτυγχάνεται κυρίως με την εγκατάλειψη κάθε δράσης καθήμενοι σε μια ακίνητη θέση. Υπάρχουν όμως και παραδόσεις και διδασκαλίες που χρησιμοποιούν για την επίτευξη του Σαμάντι κάποια δράση όπως για παράδειγμα ο χορός των Δερβίσηδων στην παράδοση των Σούφι.

Οι ψυχολόγοι ισχυρίζονται πως η κατάσταση ροής μπορεί να συμβεί μόνο όταν είναι πολύ ενδιαφέρουσα η δραστηριότητα και ο ασκούμενος έχει πολύ υψηλό κίνητρο και πολύ υψηλή ικανότητα εκτέλεσης της δραστηριότητας. Πράγματι αυτοί οι παράγοντες είναι πολύ σημαντικοί, οι σημαντικότεροι για αθλητές, χορευτές, κ.λπ., αλλά από την εμπειρία μου μιλώντας δεν είναι αποκλειστικές για να μπει κάποιος σε κατάσταση ροής ή Σαμάντι. Μπορούμε να μπούμε σε κατάσταση ροής ακόμη και όταν αυτό που κάνουμε δεν έχει τις παραπάνω προϋποθέσεις. Δηλαδή, μπορούμε να είμαστε σε ροή ακόμη και όταν περπατάμε, μιλάμε, πλένουμε πιάτα, κ.λπ. Φυσικά αυτό για να συμβεί χρειάζονται γνώση και ικανότητες οι οποίες μπορούν να αποκτηθούν με αυτό που λέμε γενικά πνευματική άσκηση.

Ο Csíkszentmihályi αποκάλεσε τη ροή "το μυστικό της ευτυχίας". Παρόμοια το Σαμάντι για τους πνευματικούς αναζητητές είναι η επιδιωκόμενη κατάσταση για να βιώσουν έκσταση, πληρότητα,  ειρήνη και ελευθερία δίχως όρια.

Djokovic

Οι ψυχολόγοι περιγράφουν πως αυτοί που βρίσκονται στην κατάσταση ροής, βρίσκονται σε μια κατάσταση έντονης συγκέντρωσης, οι σκέψεις τους εστιάζονται στην εμπειρία και όχι στον εαυτό τους. Ότι η δραστηριότητα γίνεται χωρίς ηθελημένη προσπάθεια, ότι έχουν τον έλεγχο της κατάστασης, μια σαφή αίσθηση κατεύθυνσης (σαφείς στόχους) και η εμπειρία δεν είναι σωματικά ή διανοητικά κουραστική. Επίσης ότι χάνουν την αίσθηση του χρόνου, ή έχουν μια συμπυκνωμένη αντίληψη του χρόνου (ότι ο χρόνος φαίνεται να περνάει γρήγορα) και αισθάνονται σαν να υπάρχει μια συγχώνευση των πράξεων τους και της επίγνωσής τους. 'Ότι έχουν μειωμένη αίσθηση του εαυτού ή ακόμη και ότι χάνουν την αίσθηση του εαυτού τους. 

Παρόμοια το Σαμάντι είναι μια κατάσταση βαθιάς απορρόφησης του νου στο αντικείμενο συγκέντρωσης, στην οποία υπάρχει παντελής έλλειψη προσπάθειας και αίσθησης του δρών (χάσιμο της αίσθησης εγώ) και συνοδεύτε από υπέρβαση της αίσθησης του χρόνου, αίσθηση ελευθερίας και απερίγραπτης ομορφιάς (βαθιά ειρήνη , ευδαιμονία, ελευθερία).  

Το Σαμάντι είναι η ύψιστη κατάσταση μέσω της οποίας ερχόμαστε σε πλήρη συνειδητή ένωση με το Θεό και βιώνουμε την ελευθερία, την ειρήνη, την πληρότητα και την ευδαιμονία του Θεού. Το παρατεταμένο Σαμάντι είναι επίσης το μέσο να διαλυθεί το εγώ και να επιτευχθεί η πλήρης και αδιάλειπτη ένωση με τον Θεό. Αυτό που λέμε θέωση, φώτιση, αυτοπραγμάτωση ή απελευθέρωση. 

Friday, January 7, 2022

Η βαθμιαία βήμα- βήμα αύξηση της άσκησης ~ Άτμαν Νιτυανάντα

 Η βαθμιαία βήμα- βήμα αύξηση της άσκησης

Η βασική ιδέα σε σχέση με την αύξηση της ποσότητας άσκησης είναι να αυξάνουμε τον χρόνο άσκησης βαθμιαία και όχι απότομα. Αυξάνουμε κατά μερικά λεπτά τον χρόνο άσκησης όταν νοιώθουμε άνετα με το χρόνο πρακτικής που κάνουμε μέχρι τώρα και μπορούμε να την ακολουθούμε σταθερά καθημερινά. Εφόσον ακολουθούμε σταθερά για ένα δύο μήνες τότε μπορούνε να αυξήσουμε λίγο τον χρόνο άσκησης κατά λίγο.


Για παράδειγμα κάνουμε 30’ λεπτά πρωινή άσκηση για ένα ή δύο μήνες, και βλέπουμε πως δεν έχουμε πρόβλημα στο να τον ακολουθούμε σταθερά καθημερινά αυξάνουμε τον χρόνο της πρακτικής κατά 3’-5’ λεπτά, σύνολο 35’ λεπτά. Εξασκούμαστε για ένα ή δύο μήνες για 35’ λεπτά και στην συνέχεια αυξάνουμε και πάλι τον χρόνο πρακτικής κατά 2’-5’ λεπτά σύνολο 40’ λεπτά και ούτω καθεξής. Το ίδιο κάνουμε και για την βραδινή άσκηση.


Θα ήθελα να επισημάνω πως αυτά τα 3-5’ λεπτά άσκησης προστίθενται στον χρόνο μιας ή δύο πρακτικών. Για παράδειγμα μπορούμε να αυξήσουμε τον συνολικό χρόνο άσκησης του πρωϊνού προγράμματος αυξάνοντας κατά 5’ λεπτά την επανάληψη του μάντρα ή εναλλακτικά μπορούμε να αυξήσουμε κατά 3’ λεπτά το μάντρα και κατά 2’ λεπτά την πραναγιάμα. Το ίδιο κάνουμε και με το βραδινό πρόγραμμα άσκησης, θυμίζω όμως ΄πως μπορούμε να διαθέσουμε τα λεπτά αυτά σε όποια πρακτική θέλουμε.

 

Οι απότομες αλλαγές στην αύξηση χρόνου πρακτικής ή ο πολύς χρόνος άσκησης από την αρχή το πιθανότερο είναι να μας προκαλέσουν πίεση και πιθανόν να επιφέρουν το σταμάτημα της άσκησης αν πιεστούμε πολύ και εκεί που πηγαίναμε για πολλά να χάσουμε και τα λίγα. Βέβαια, το τι είναι πολύ και τι λίγο είναι διαφορετικό για τον καθένα και θα πρέπει ο καθένας να κάνει την δική του αξιολόγηση και να αποφασίσει πόσο χρόνο θα αφιερώνει καθημερινά για την πρωινή και βραδινή άσκηση.

 

Θυμίζω επίσης πως η πρακτική δεν τελειώνει με την πρωινή άσκηση αλλά συνεχίζεται σε όλη την διάρκεια της ημέρας όπου προσπαθούμε να παραμένουμε σε εγρήγορση, σε αυτεπίγνωση (επίγνωση της εσωτερικής σιωπηλής παρουσίας), σε αυτοπαρατήρηση, να επαναλαμβάνουμε το όνομα του Θεού ή ένα μάντρα, να ελέγχουμε τις αισθήσεις και τον νου, προσπαθούμε να μην ταυτιζόμαστε με τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις εξωτερικές καταστάσεις, κ.λπ..

 

Επισημαίνω επίσης πως είναι πολύ πιο σημαντική η σταθερότητα και η συνέχεια στην άσκηση παρά το να κάνουμε μία μέρα πολλή άσκηση, μετά καθόλου, μετά λίγο και ούτω καθ’ εξής. Με ασταθή και με διαλλείματα άσκηση δεν μπορούμε να έχουμε σημαντικά αποτελέσματα

Wednesday, December 22, 2021

Η νοερή και καρδιακή προσευχή ~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης


Η νοερή και καρδιακή προσευχή

Η νοερή και καρδιακή προσευχή, σύμφωνα με τους Αγίους Πατέρες τους καλουμένος Νηπτικούς, κυριως είναι η συγκέντρωσις του ανθρώπινου νου στην καρδιά του κυρίως, και χωρίς να ομιλή με το στόμα, με μόνο τον ενδιάθετο λόγο, ο οποίος ομιλείται μέσα στην καρδιά, να λέγη αυτή τη σύντομη και μονολόγιστη προσευχή· δηλαδή το «Κύριε, Ιησου Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με», κρατώντας λίγο και την αναπνοή

Σου υπενθυμίζω και το εξής: Όταν κουρασθής να προσεύχεσαι νοερά και με την καρδιά, μπορείς να λές και με το στόμα και προφορικά τόσο την ευχή «Κύριε, Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με», όπως λέγουν οι Πατέρες, όσο και τις άλλες προσευχές που θα θελήσης. Φρόντιζε όμως και να συμμαζεύης τον νου σου τότε για να προσέχης στα λόγια της προσευχής.

Μερικοί μάλιστα λέγουν ότι νοερά προσευχή λέγεται ακόμη και το εξής· όταν ο άνθρωπος αφού συμμαζέψη όλες τις νοερές δυνάμεις της ψυχής του μέσα στην καρδιά, χωρίς να πη κανένα λόγο ούτε προφορικό, ούτε ενδιάθετο, με μόνο το νου του σκέπτεται και αμετάβατα αναλογίζεαι ότι ο Θεός είναι παρών ενώπιόν του· και ότι αυτός στέκεται μπροστά του πότε με φόβο και δέος σαν ένας κατάδικος· πότε με ζωντανή πίστι για να λάβη την βοήθειά του· και πότε με αγάπη και χαρά για να τον υπηρετήση παντοτεινά.
~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης
Απόσπασμα από το βιβλίο του Αόρατος Πόλεμος

H νίκη των παθών με τις αρετές ~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης


H νίκη των παθών με τις αρετές

 

Άριστα τούτο εδώ διδάσκεται δε σύμφωνα με τον Αββά Ισαάκ που λέει, ότι είναι καλλίτερο να εξαπατούμε και να νικάμε τα πάθη με την ένθύμησι των αντιθέτων σε αυτά αρετών, παρά με την αντίστασι.

 

Οπότε, επειδή και τα τρία είναι τα μέρη της ψυχής, λογιστικό, έπιθυμητικό και θυμικό, γνώριζε, ότι από αυτά τα τρία γεννούνται και οι τριών ειδών λογισμοί.


Και από μεν το λογιστικό γεννούνται οι λογισμοί της απιστίας, της αχαριστίας προς τον Θεό και του γογγυσμού, της αδιακρισίας, της άγνωσίας και απλά, όλοι οι καλούμενοι καθολικά βλάσφημοι λογισμοί,

από δε το επιθυμητικό γεννούνται οι λογισμοί της φιληδονίας, φιλοδοξίας, φιλαργυρίας και απλά, όλοι οι καλούμενοι αισχροί λογισμοί,

από δε το θυμικό γεννούνται οι λογισμοί των φόνων, της έκδικήσεως, φθόνου, μίσους, ταραχής και απλά, όλοι οι καλούμενοι πονηροί λογισμοί.


Λοιπόν εσύ πρέπει να νικάς αυτά με τις αντίθετες τους αρετές, δηλαδή:

την απιστία, με την αδίστακτη πίστι στο Θεό,

την αχαριστία και τον γογγυσμό προς τον Θεό, με την εύχαριστία,

την αδιακρισία, με την διάκρισι του καλού και κακού,

την άγνωσία, με την αληθινή γνώσι αυτών που υπάρχουν αληθινά

και ​τις βλασφημίες, με τις δοξολογίες.


Παρόμοια την φιληδονία με την εγκράτεια και την νηστεία,

την φιλοδοξία με την ταπείνωσι

και την φιλαργυρία με την λιτότητα.


Παρομοίως, τον φθόνο και μίσος, με την άγάπη,

την έκδίκηση με την πραότητα και ύπομονή,

την ταραχή με την ειρήνη της καρδιάς.


Και για να πώ γενικά με τον Αγιο Μάξιμο:

Το μεν λογιστικό της ψυχής σου, στόλιζε το με την αρετή της προσευχής, και θείας γνώσεως.

Το επιθυμητικό, με την αρετή της εγκράτειας

Και το θυμικό, με την αρετή της αγάπης

και βέβαια το φως του νου σου δεν θα σκοτισθή ποτέ, οι δέ προηγούμενοι λογισμοί, μπορούν εύκολα να γεννηθούν από αυτούς.


~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Απόσπασμα από το βιβλίο του Αόρατος Πόλεμος