Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 2017

Το δίπολο της μιζέριας και της δυστυχίας ~ Άτμαν Νιτυανάντα




Το δίπολο της μιζέριας και της δυστυχίας 


Από την στιγμή που ξυπνάμε κάθε πρωί αυτό που ψάχνει το εγώ μας είναι τα αντικείμενα (πρόσωπα, πράγματα, καταστάσεις) των αισθήσεων.

Αναζητεί τα ευχαρίστα και τα απολαυστικά και αποφεύγει τα δυσάρεστα και αυτά που προκαλούν πόνο. Αν και αυτό από μια άποψη είναι φυσικό, εξ αίτιας της άγνοιας και της διαστρέβλωσης του νου από το εγώ, της λάθος εντύπωσης που έχουμε για τα αντικείμενα των αισθήσεων* και τις εμπειρίες τους αυτός ο μηχανισμός είναι η αιτία της ανθρώπινης μιζέριας. Τα εγώ γιγαντώνεται μέσα μας μέσω της ταύτισης της επιθυμίας και της προσκόλλησης για τα ευχάριστα και της αποστροφής και της απέχθειας για τα δυσάρεστα. Ο νους μας είναι σχεδόν συνέχεια κάτω από την επικυριαρχία του δίπολου της αρέσκειας-απαρέσκειας, συμπάθειας-αντιπάθειας, έλξης-απώθησης, και αντιδρά μηχανικά στα εξωτερικά ερεθίσματα σύμφωνα με τον προγραμματισμό* του για το τι είναι ευχάριστο και απολαυστικό και τι δυσάρεστο και απεχθές.  Μαζί με αυτά αναπτύσσονται και όλα τα αρνητικά συναισθήματα του θυμού, του φόβου, της ζήλιας, της στεναχώριας, της ανυπομονησίας, της αίσθησης ανικανοποίητου κ.λπ.

Η ταύτιση και η προσκόλληση στο απολαυστικό και το ευχάριστο και η ψευδαίσθηση ότι αυτά θα μας κάνουν ευτυχισμένους είναι η βάση του πόνου και της δυστυχίας μας.

Πρώτα απ όλα γιατί η εξωστρέφεια και το κυνήγι των αισθητηριακών απολαύσεων και η ταύτιση με αυτές μας αποσοβεί με την εσωτερική μας αλήθεια (η αιωνία πηγή ειρήνης, αγάπης, πληρότητας και ευδαιμονίας), δεύτερον γιατί οδηγούσε σε υπερβολές και ανισσόροπου το νου, την κάρδια και το σώμα και τρίτον αναπτύσσουμε όλα αυτά που ονομάζουμε ελαττώματα (ζήλια, λαιμαργία, κενοδοξία, υποκρισία, θύμος, απληστία, υπερηφάνεια, εγωισμός, μίσος, ενοχές, κ.λπ.) και τα οποία από την φύση τους είναι πηγή πόνου και δυστυχίας.

Από την παιδική μας ηλικία αναπτύσσετε στον ψυχισμό μας σταδιακά ο εγωικής μηχανισμός και καταλήγουμε να κινούμαστε μηχανικά και ψυχαναγκαστικά από τις συνήθειες του εγώ μας που δημιουργήθηκαν μέσα από τις εμπειρίες της απόλαυσης και του πόνου, την ταύτιση και την προσκόλληση.

Η ζωή της πλειοψηφίας όντας ταυτισμένοι  με το κατώτερο εγώ και τον  εξωτερικό νου περιστρέφεται σε αυτό το δίπολο απόλαυση-πόνος. Αγωνία, ανυπομονησία  φόβος, άγχος, θύμος, μη δεν αποκτήσουμε ή χάσουμε το ευχάριστο και το απολαυστικό, απογοήτευση, δυσαρέσκεια, θύμος, στενοχώρια, πικρία, μελαγχολία  όταν τελικά το χάνουμε ή δεν το αποκτάμε. Ένας αέναος φαύλος κύκλος βασισμένος στην φαντασία, την αγνοία, την ταύτιση και την επιθυμία.

Το αποτέλεσμα είναι μια επιφανειακή ζωή με φευγάλες στιγμές ευτυχίας, ψευδαισθησιακές πρόσκαιρες απόλαυσης, και γεμάτη μιζέρια, δυσαρμονία, έλλειψη ικανοποίησης, αρρώστιες και δυστυχία.

Απόσπασμα από την Μπαγκαβάντ Γκίτα

27. Από την πλάνη (ψευδαίσθηση) των ζευγών των αντιθέτων που προκύπτουν από την επιθυμία και την αποστροφή, O Αρτζούνα, όλα τα όντα υπόκεινται στην  πλάνη από τη γέννηση τους.

64. Αλλά ο αυτοκυριαρχημένος άνθρωπος (αυτός που ελέγχει το νου και τις αισθήσεις του), καθώς κινείται ανάμεσα στα αντικείμενα των αισθήσεων με τις αισθήσεις υπό έλεγχο, και καθώς είναι  ελεύθερος από την επιθυμία (έλξη) και την αποστροφή (για τα αντικείμενα) επιτυγχάνει την ειρήνη.

5. Εκείνοι που είναι ελεύθεροι από την υπερηφάνεια και την πλάνη, που έχουν νικήσει  το κακό της προσκόλλησης, εδραιωμένοι  στον Εαυτό (Άτμαν ,Συνειδητότητα, το Θεϊκό πνεύμα μέσα μας), με τις επιθυμίες τους κατασιγασμένες, απελευθερωμένοι από τα ζεύγη των αντιθέτων που είναι γνωστά ως ευχαρίστηση ή απόλαυση-πόνος (χάρα-λύπη), οι χωρίς πλάνη  φτάνουν στην αιώνια κατοικία. (Το Μπράμαν, το Αιώνιο Πνεύμα της ζωής και πηγή όλων).
 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ
σύμφωνα με τον προγραμματισμό* του για το τι είναι ευχάριστο και απολαυστικό και τι δυσάρεστο και απεχθές.
της λάθος εντύπωσης που έχουμε για τα αντικείμενα των αισθήσεων*:
Αν ήταν τα αντικείμενα στον εαυτό τους ευχάριστα και δυσάρεστα τότε θα έπρεπε να ευχαριστούν όλους τα ίδια ακριβώς πράγματα αλλά και εμεί θα έπρεπε να απολαμβάνουμε πάντα  το ίδιο αντικείμενο. Αλλά η εμπειρία μας λέει ότι κάποιες φορές το ίδιο αντικείμενο (ένα φαγητό για παράδειγμα) μας φαίνεται ευχάριστο και κάποια άλλη δυσάρεστο ή αδιάφορο. Κάποια γυναίκα (Άνδρας) μας δίνει σεξουαλική απόλαυση για κάποιο διάστημα και μετά τη βαριόμαστε και πάμε με άλλη. Αν ήταν η απόλαυση στο αντικείμενο ποιος ο λόγος να το βαρεθούμε και ποιος ο λόγος να βρούμε άλλο παρόμοιο αντικείμενο. Η απάντηση είναι απλή αλλά απαρατήρητη για την πλειοψηφία: Η απόλαυση σχετίζεται με την φαντασία την ταύτιση και την προβολή, δε νέχει να κάνει με το αντικείμενο αυτό καθεαυτό.