ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΘΑΝΑΣΙΑ (φιλοσοφία του θανάτου) - Ατμαν Νιτυανάντα

ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΘΑΝΑΣΙΑ (φιλοσοφία του θανάτου)

Ο θάνατος δεν είναι το αντίθετο της ζωής αλλά ένα από τα θεμελιώδη συστατικά της.

Η γέννηση είναι το αντίθετο του θανάτου και τα δύο μαζί είναι τα θεμέλια της ζωής, διότι χωρίς τη γέννηση και το θάνατο η ζωή δεν υπάρχει.

Αυτό που γεννιέται είναι προορισμένο να πεθάνει και στη θέση του θα γεννηθεί κάτι άλλο.

Μόνο αυτό που είναι πέρα από τις μορφές και η αιτία όλων των μορφών είναι πέρα από τη γέννηση και τον θάνατο, αιώνιο, ακατάστρεπτο, πλήρες και τέλειο.

Αν και ο άνθρωπος φοβάται τον θάνατο, μόνο μέσα από τον θάνατο μπορεί να βρει την ελευθερία του. Διαφορετικά θα ήταν καταδικασμένος να ζει στο περιορισμένο, σε πλάνη, σε πόνο και δυστυχία εις τους αιώνες των αιώνων.

Αν το παλιό δεν πεθάνει, το νέο δεν μπορεί να γεννηθεί, αν δεν πεθάνουμε στο κατώτερο δεν μπορούμε να γεννηθούμε στο ανώτερο.

Όχι μόνο ο φυσικός θάνατος αλλά και κάθε είδους αλλαγή και μεταβολή είναι ένα είδος θανάτου. Και ενώ η αλλαγή είναι το κεντρικό χαρακτηριστικό της ζωής, το εγώ μας αντιστέκεται σε κάθε αλλαγή λόγω της προσκόλλησής του σε αυτό που έχει συνηθίσει ή του αρέσει.

Όμως η ζωή, όντας μια συνεχής αλλαγή, αδιαφορεί για τις ιδιοτροπίες του εγώ και κινείται αδιάκοπα προς νέα μονοπάτια και ορίζοντες. Το Εγώ αναγκάζεται να υποφέρει με το να είναι προσκολλημένο στις φαντασιώσεις και στις συνήθειές του.

Η μόνη λύση και διέξοδος είναι ο θάνατος. Ο θάνατος του ψεύτικου εγώ μας με όλες τις ματαιοδοξίες, τις ψευδαισθήσεις, τις αγκυλώσεις, τις πεποιθήσεις, τις επιθυμίες, τα πάθη και τα ελαττώματά του.

Μόνο ο θάνατος του εγώ επιτρέπει την ελεύθερη ροή της ζωής μέσα μας (σε όλα τα επίπεδα) και την μεταμόρφωσή μας σε ένα θείο ον, με συνείδηση της ταυτότητάς μας με τον Θεό και την ενότητα όλων όσων υπάρχουν.

Τι είναι ροή και πώς είναι όταν βρίσκεσαι σε ροή; ~ Άτμαν ΝΙτυανάντα

 

Τι είναι και πώς είναι να βρίσκεσαι σε ροή;

Η ροή είναι η κατάσταση που έχει παρατηρηθεί σε αθλητές, μουσικούς, χορευτές και όχι μόνον, και η οποία σύμφωνα με την περιγραφή της αντιστοιχεί με αυτό που στις πνευματικές διδασκαλίες λέγεται Σαμάντι. Η ροή είναι κάτι που συμβαίνει χωρίς να το επιδιώκουν οι αθλητές κ.λπ., και επιτυγχάνεται κυρίως μέσα από μια δράση, με την απορρόφηση του νου στην δράση. Ενώ το Σαμάντι επιδιώκεται σκόπιμα από τους πνευματικούς ασκητές και επιτυγχάνεται κυρίως με την εγκατάλειψη κάθε δράσης καθήμενοι σε μια ακίνητη θέση. Υπάρχουν όμως και παραδόσεις και διδασκαλίες που χρησιμοποιούν για την επίτευξη του Σαμάντι κάποια δράση όπως για παράδειγμα ο χορός των Δερβίσηδων στην παράδοση των Σούφι.

Οι ψυχολόγοι ισχυρίζονται πως η κατάσταση ροής μπορεί να συμβεί μόνο όταν είναι πολύ ενδιαφέρουσα η δραστηριότητα και ο ασκούμενος έχει πολύ υψηλό κίνητρο και πολύ υψηλή ικανότητα εκτέλεσης της δραστηριότητας. Πράγματι αυτοί οι παράγοντες είναι πολύ σημαντικοί, οι σημαντικότεροι για αθλητές, χορευτές, κ.λπ., αλλά από την εμπειρία μου μιλώντας δεν είναι αποκλειστικές για να μπει κάποιος σε κατάσταση ροής ή Σαμάντι. Μπορούμε να μπούμε σε κατάσταση ροής ακόμη και όταν αυτό που κάνουμε δεν έχει τις παραπάνω προϋποθέσεις. Δηλαδή, μπορούμε να είμαστε σε ροή ακόμη και όταν περπατάμε, μιλάμε, πλένουμε πιάτα, κ.λπ. Φυσικά αυτό για να συμβεί χρειάζονται γνώση και ικανότητες οι οποίες μπορούν να αποκτηθούν με αυτό που λέμε γενικά πνευματική άσκηση.

Ο Csíkszentmihályi αποκάλεσε τη ροή "το μυστικό της ευτυχίας". Παρόμοια το Σαμάντι για τους πνευματικούς αναζητητές είναι η επιδιωκόμενη κατάσταση για να βιώσουν έκσταση, πληρότητα,  ειρήνη και ελευθερία δίχως όρια.

Djokovic

Οι ψυχολόγοι περιγράφουν πως αυτοί που βρίσκονται στην κατάσταση ροής, βρίσκονται σε μια κατάσταση έντονης συγκέντρωσης, οι σκέψεις τους εστιάζονται στην εμπειρία και όχι στον εαυτό τους. Ότι η δραστηριότητα γίνεται χωρίς ηθελημένη προσπάθεια, ότι έχουν τον έλεγχο της κατάστασης, μια σαφή αίσθηση κατεύθυνσης (σαφείς στόχους) και η εμπειρία δεν είναι σωματικά ή διανοητικά κουραστική. Επίσης ότι χάνουν την αίσθηση του χρόνου, ή έχουν μια συμπυκνωμένη αντίληψη του χρόνου (ότι ο χρόνος φαίνεται να περνάει γρήγορα) και αισθάνονται σαν να υπάρχει μια συγχώνευση των πράξεων τους και της επίγνωσής τους. 'Ότι έχουν μειωμένη αίσθηση του εαυτού ή ακόμη και ότι χάνουν την αίσθηση του εαυτού τους. 

Παρόμοια το Σαμάντι είναι μια κατάσταση βαθιάς απορρόφησης του νου στο αντικείμενο συγκέντρωσης, στην οποία υπάρχει παντελής έλλειψη προσπάθειας και αίσθησης του δρών (χάσιμο της αίσθησης εγώ) και συνοδεύτε από υπέρβαση της αίσθησης του χρόνου, αίσθηση ελευθερίας και απερίγραπτης ομορφιάς (βαθιά ειρήνη , ευδαιμονία, ελευθερία).  

Το Σαμάντι είναι η ύψιστη κατάσταση μέσω της οποίας ερχόμαστε σε πλήρη συνειδητή ένωση με το Θεό και βιώνουμε την ελευθερία, την ειρήνη, την πληρότητα και την ευδαιμονία του Θεού. Το παρατεταμένο Σαμάντι είναι επίσης το μέσο να διαλυθεί το εγώ και να επιτευχθεί η πλήρης και αδιάλειπτη ένωση με τον Θεό. Αυτό που λέμε θέωση, φώτιση, αυτοπραγμάτωση ή απελευθέρωση. 

Η βαθμιαία βήμα- βήμα αύξηση της άσκησης ~ Άτμαν Νιτυανάντα

 Η βαθμιαία βήμα- βήμα αύξηση της άσκησης

Η βασική ιδέα σε σχέση με την αύξηση της ποσότητας άσκησης είναι να αυξάνουμε τον χρόνο άσκησης βαθμιαία και όχι απότομα. Αυξάνουμε κατά μερικά λεπτά τον χρόνο άσκησης όταν νοιώθουμε άνετα με το χρόνο πρακτικής που κάνουμε μέχρι τώρα και μπορούμε να την ακολουθούμε σταθερά καθημερινά. Εφόσον ακολουθούμε σταθερά για ένα δύο μήνες τότε μπορούνε να αυξήσουμε λίγο τον χρόνο άσκησης κατά λίγο.

Για παράδειγμα κάνουμε 30’ λεπτά πρωινή άσκηση για ένα ή δύο μήνες, και βλέπουμε πως δεν έχουμε πρόβλημα στο να τον ακολουθούμε σταθερά καθημερινά αυξάνουμε τον χρόνο της πρακτικής κατά 3’-5’ λεπτά, σύνολο 35’ λεπτά. Εξασκούμαστε για ένα ή δύο μήνες για 35’ λεπτά και στην συνέχεια αυξάνουμε και πάλι τον χρόνο πρακτικής κατά 2’-5’ λεπτά σύνολο 40’ λεπτά και ούτω καθεξής. Το ίδιο κάνουμε και για την βραδινή άσκηση.

Θα ήθελα να επισημάνω πως αυτά τα 3-5’ λεπτά άσκησης προστίθενται στον χρόνο μιας ή δύο πρακτικών. Για παράδειγμα μπορούμε να αυξήσουμε τον συνολικό χρόνο άσκησης του πρωϊνού προγράμματος αυξάνοντας κατά 5’ λεπτά την επανάληψη του μάντρα ή εναλλακτικά μπορούμε να αυξήσουμε κατά 3’ λεπτά το μάντρα και κατά 2’ λεπτά την πραναγιάμα. Το ίδιο κάνουμε και με το βραδινό πρόγραμμα άσκησης, θυμίζω όμως ΄πως μπορούμε να διαθέσουμε τα λεπτά αυτά σε όποια πρακτική θέλουμε.

 

Οι απότομες αλλαγές στην αύξηση χρόνου πρακτικής ή ο πολύς χρόνος άσκησης από την αρχή το πιθανότερο είναι να μας προκαλέσουν πίεση και πιθανόν να επιφέρουν το σταμάτημα της άσκησης αν πιεστούμε πολύ και εκεί που πηγαίναμε για πολλά να χάσουμε και τα λίγα. Βέβαια, το τι είναι πολύ και τι λίγο είναι διαφορετικό για τον καθένα και θα πρέπει ο καθένας να κάνει την δική του αξιολόγηση και να αποφασίσει πόσο χρόνο θα αφιερώνει καθημερινά για την πρωινή και βραδινή άσκηση.

 

Θυμίζω επίσης πως η πρακτική δεν τελειώνει με την πρωινή άσκηση αλλά συνεχίζεται σε όλη την διάρκεια της ημέρας όπου προσπαθούμε να παραμένουμε σε εγρήγορση, σε αυτεπίγνωση (επίγνωση της εσωτερικής σιωπηλής παρουσίας), σε αυτοπαρατήρηση, να επαναλαμβάνουμε το όνομα του Θεού ή ένα μάντρα, να ελέγχουμε τις αισθήσεις και τον νου, προσπαθούμε να μην ταυτιζόμαστε με τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις εξωτερικές καταστάσεις, κ.λπ..

 

Επισημαίνω επίσης πως είναι πολύ πιο σημαντική η σταθερότητα και η συνέχεια στην άσκηση παρά το να κάνουμε μία μέρα πολλή άσκηση, μετά καθόλου, μετά λίγο και ούτω καθ’ εξής. Με ασταθή και με διαλλείματα άσκηση δεν μπορούμε να έχουμε σημαντικά αποτελέσματα

Η νοερή και καρδιακή προσευχή ~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Η νοερή και καρδιακή προσευχή

Η νοερή και καρδιακή προσευχή, σύμφωνα με τους Αγίους Πατέρες τους καλουμένος Νηπτικούς, κυριως είναι η συγκέντρωσις του ανθρώπινου νου στην καρδιά του κυρίως, και χωρίς να ομιλή με το στόμα, με μόνο τον ενδιάθετο λόγο, ο οποίος ομιλείται μέσα στην καρδιά, να λέγη αυτή τη σύντομη και μονολόγιστη προσευχή· δηλαδή το «Κύριε, Ιησου Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με», κρατώντας λίγο και την αναπνοή

Σου υπενθυμίζω και το εξής: Όταν κουρασθής να προσεύχεσαι νοερά και με την καρδιά, μπορείς να λές και με το στόμα και προφορικά τόσο την ευχή «Κύριε, Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με», όπως λέγουν οι Πατέρες, όσο και τις άλλες προσευχές που θα θελήσης. Φρόντιζε όμως και να συμμαζεύης τον νου σου τότε για να προσέχης στα λόγια της προσευχής.

Μερικοί μάλιστα λέγουν ότι νοερά προσευχή λέγεται ακόμη και το εξής· όταν ο άνθρωπος αφού συμμαζέψη όλες τις νοερές δυνάμεις της ψυχής του μέσα στην καρδιά, χωρίς να πη κανένα λόγο ούτε προφορικό, ούτε ενδιάθετο, με μόνο το νου του σκέπτεται και αμετάβατα αναλογίζεαι ότι ο Θεός είναι παρών ενώπιόν του· και ότι αυτός στέκεται μπροστά του πότε με φόβο και δέος σαν ένας κατάδικος· πότε με ζωντανή πίστι για να λάβη την βοήθειά του· και πότε με αγάπη και χαρά για να τον υπηρετήση παντοτεινά.

~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Απόσπασμα από το βιβλίο του Αόρατος Πόλεμος

H νίκη των παθών με τις αρετές ~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

H νίκη των παθών με τις αρετές

 

Άριστα τούτο εδώ διδάσκεται δε σύμφωνα με τον Αββά Ισαάκ που λέει, ότι είναι καλλίτερο να εξαπατούμε και να νικάμε τα πάθη με την ένθύμησι των αντιθέτων σε αυτά αρετών, παρά με την αντίστασι.

 

Οπότε, επειδή και τα τρία είναι τα μέρη της ψυχής, λογιστικό, έπιθυμητικό και θυμικό, γνώριζε, ότι από αυτά τα τρία γεννούνται και οι τριών ειδών λογισμοί.

Και από μεν το λογιστικό γεννούνται οι λογισμοί της απιστίας, της αχαριστίας προς τον Θεό και του γογγυσμού, της αδιακρισίας, της άγνωσίας και απλά, όλοι οι καλούμενοι καθολικά βλάσφημοι λογισμοί,

από δε το επιθυμητικό γεννούνται οι λογισμοί της φιληδονίας, φιλοδοξίας, φιλαργυρίας και απλά, όλοι οι καλούμενοι αισχροί λογισμοί,

από δε το θυμικό γεννούνται οι λογισμοί των φόνων, της έκδικήσεως, φθόνου, μίσους, ταραχής και απλά, όλοι οι καλούμενοι πονηροί λογισμοί.

Λοιπόν εσύ πρέπει να νικάς αυτά με τις αντίθετες τους αρετές, δηλαδή:

την απιστία, με την αδίστακτη πίστι στο Θεό,

την αχαριστία και τον γογγυσμό προς τον Θεό, με την εύχαριστία,

την αδιακρισία, με την διάκρισι του καλού και κακού,

την άγνωσία, με την αληθινή γνώσι αυτών που υπάρχουν αληθινά

και ​τις βλασφημίες, με τις δοξολογίες.

Παρόμοια την φιληδονία με την εγκράτεια και την νηστεία,

την φιλοδοξία με την ταπείνωσι

και την φιλαργυρία με την λιτότητα.

Παρομοίως, τον φθόνο και μίσος, με την άγάπη,

την έκδίκηση με την πραότητα και ύπομονή,

την ταραχή με την ειρήνη της καρδιάς.

Και για να πώ γενικά με τον Αγιο Μάξιμο:

Το μεν λογιστικό της ψυχής σου, στόλιζε το με την αρετή της προσευχής, και θείας γνώσεως.

Το επιθυμητικό, με την αρετή της εγκράτειας

Και το θυμικό, με την αρετή της αγάπης

και βέβαια το φως του νου σου δεν θα σκοτισθή ποτέ, οι δέ προηγούμενοι λογισμοί, μπορούν εύκολα να γεννηθούν από αυτούς.

~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Απόσπασμα από το βιβλίο του Αόρατος Πόλεμος

Γιατί δεν διακρίνουμε σωστά τα πράγματα ~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Γιατί δεν διακρίνουμε σωστά τα πράγματα και με ποιόν τρόπο μπορούμε να τα γνωρίζουμε.

Η αιτία που δεν διακρίνουμε ορθά όλα αυτά τα πράγματα που είπαμε και αλλά πολλά, είναι γιατί δεν τα σκεφτόμαστε στο βάθος τους ποιά είναι, αλλά πιάνουμε την αγάπη ή το μίσος σε αυτά, αμέσως από μόνη την εξωτερική τους μελέτη και εμφάνισι. Έτσι όταν, η αγάπη τους ή το μίσος προλαμβάνουν και σκοτίζουν το νου μας και γι’ αυτό δεν μπορεί να τα διακρίνη σωστά, όπως είναι στην αλήθεια.

 Λοιπόν, εσύ αδελφέ μου, εάν θέλης να μην βρη τόπον η πλάνη αυτή στο νου σου, πρόσεχε καλά· και όταν, ή βλέπης με τα μάτια ή μελετάς με το νου κανένα πράγμα, κράτα όσο μπορείς την θέλησί σου και μη την αφήσης να το αγαπήση ή να το μισήση, αλλά παρατήρησέ το με το νου μοναχά.

Πρίν απ’ όλα, όμως, σκέψου φρόνιμα, οτι αν αυτό είναι οδυνηρό και αντίθετο στην φυσική σου κλίσι, παρακινείσαι από το μίσος να το αποστρέφεσαι. Αν όμως σου προξενή ευχαρίστησι, παρακινείσαι από την αγάπη να το θέλης. Γιατί, τότε που ο νους σου δεν είναι ζαλισμένος από το πάθος, είναι ελεύθερος και καθαρός και μπορεί να γνωρίση την αλήθεια και να διαπεράση μέσα στο βάθος του πράγματος, που το κακό είναι κρυμμένο κάτω απο την ψεύτικη ευχαρίστησι ή που το καλό είναι σκεπασμένο κάτω απο την επιφάνεια του κακού.

Αν όμως η θέλησις πρόλαβε να το αγαπήση ή να το μισήση, δεν μπορεί πλέον ο νους να το γνωρίση καλά, καθώς πρέπει· διότι εκείνη η διάθεσις, ή καλύτερα να πώ, εκείνο το πάθος που μπήκε στο μέσο, σάν τείχος, ζαλίζει το νου τόσο, που νομίζει το πράγμα άλλο από εκείνο που είναι στην αλήθεια και το περνά ως τέτοιο στην επιθυμία, η οποία όσο πηγαίνει μπροστά και περισσότερο αγαπά ή μισεί το πράγμα εκείνο, τόσο και ο νους σκοτίζεται περισσότερο και έτσι σκοτισμένος, κάνει πάλι να φαίνεται στην επιθυμία το πράγμα εκείνο περισσότερο όσο ποτέ αγαπητό ή μισητό. 

Έτσι όταν δεν τηρήται ο παραπάνω κανόνας που είπα, (ο οποίος είναι πολύ αναγκαίος σε όλη αυτή την εκγύμνασι), δηλαδή, το να κρατάς την επιθυμία σου από την αγάπη ή το μίσος του πράγματος, αυτές οι δύο δυνάμεις της ψυχής, ο νους δηλαδή και η θέλησις, προχωρούν πάντα κακώς, σάν σε κύκλο, από το σκοτάδι σε βαθύτερο σκοτάδι και από το σφάλμα σε μεγαλύτερο σφάλμα.

~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Απόσπασμα από το βιβλίο του Αόρατος Πόλεμος

Υπάρχει Ζωή ελεύθερη με προϋποθέσεις;. Atman Nityananda

 Υπάρχει Ζωή ελεύθερη με προϋποθέσεις;;;

Όταν θέτουμε προϋποθέσεις για την ασφάλεια, την ευτυχία, την ειρήνη, την αγάπη και την πληρότητα μας (θα νιώσουμε δηλαδή, ασφαλείς, ήρεμοι, πλήρεις, αγαπημένοι και ευτυχείς όταν....), τότε προσκολλούμαστε και υποδουλωνόμαστε σε αυτές τις προϋποθέσεις (αντικείμενα, πράγματα, ανθρώπους ή καταστάσεις) μέσω των οποίων πιστεύουμε ότι θα τα  αποκτήσουμε (ευτυχία, αγάπη, ειρήνη, πληρότητα, εκπλήρωση). Στην πραγματικότητα  προσκολλούμαστε  και σκλαβωνόμαστε στις σκέψεις, μας και στα συναισθήματα μας γι' αυτά.

Και τι σημαίνει σκλαβωνόμαστε; Ότι ζούμε συντροφιά με τον φόβο και τον θυμό, την απογοήτευση και την στεναχώρια.